Tibetan
་མོངས་པ་གཞན་མ་སྤངས་པར་ཚེ་འཕོས་པར་གྱུར་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་པ་སྤོང་བ་ལ་ཞུགས་ནས་བརྒྱད་པ་མན་ཆད་སྤངས་པ་དེ་དག་ནི་འཕགས་པ་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་སྟེ། སྤང་བྱའི་ ལྷག་མ་ལུས་པས་དེ་ནས་ཚེ་འཕོས་ནས་འདོད་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་དང་མིའི་ནང་དུ་སྐྱེ་བ་ལན་རེ་ལེན་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་གང་རུང་ཅིག་ཏུ་ལན་ཅིག་ལས་མི་སྐྱེ་བས་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོད་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་གཉིས་ཀྱི་ཐ་མ་ལ་གཉེན་པོ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ། །ཡང་གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་སྤང་བྱའི་ལྷག་མ་མ་སྤངས་པར་ཚེ་མི་འཕོས་ཏེ། དེ་ནས་དགུ་པ་སྤོང་བའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་ནས་ལན་ཇི་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱད་པ་སྤང་བའི་བར་ནི་ལན་ཅིག་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་སྤངས་པས་དེར་སྐྱེ་བ་མི་ལེན་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ལ་གཉེན་པོ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཡང་ཡོད་ལ། ཡང་དེ་ལ་སྤང་བྱའི་ལྷག་མ་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་ཉོན་མོངས་པ་དགུ་པ་ལས་པར་གྱུར་པ་ན་ཚེ་འཕོས་ཤིང་དེ་ཉིད་ནས་དེའི་གཉེན་པོ་བསྒོམས་པས་དེ་ཡང་སྤངས་པར་གྱུར་བ་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་གལ་ཏེ། ས་དགུ་ལ་ནི་ཆེན་པོ་ཡི། །ཆེན་པོ་ལ་སོགས་དྲི་མ་རྣམས། །གཉེན་པོ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་དུ་ལ། །སོགས་པའི་ལམ་ནི་དག་པར་འདོད། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་མཐུན་པར་ཁམས་གསུམ་གྱི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཅིག་ཆར་སྤོང་བ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་དུ་གཏོགས་པའི་བདེན་པའི་བཞིའི་ཆོས་བསྒོམས་པས་ཆོས་ཉིད་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པའི་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྔ་མ་ལྟར་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་རིམ་གྱིས་སྤོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་ཤིང་དེ་ཡང་ཆེན་པོ་དང་འབྲིང་དང་ཆུང་དུ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་ལ། དེ་རྣམས་རེ་རེ་ཡང་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་དང༌། ཆེན་པོའི་འབྲིང་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བས་དགུར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ནས་དང་པོ་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་འམ། འབྲིང་གི་ཆེན་པོའི་བར་རྣམ་པ་བཞི་སྐྱེ་བ་བདུན་གྱི་བར་ལ་ཅི་རིགས་པར་སྤངས་ནས་སྔ་མ་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའམ། གསུམ་དང་ལྔའི་བར་ལ་དེ་རྣམས་སྤངས་ནས། ཚེའི་ཐ་མ་དེ་ཉིད་ལ་གཉེན་པོ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་འམ། དང་པོའི་ཚེ་གཅིག་པོ་དེ་ཉིད་ལ་གཉེན་པོ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ། །ཡང་ཚེ་དེ་འམ་ཚེའི་ཐ་མ་དེ་རྣམས་ལ་གཉེན་པོ་མ་རྫོགས་ཤིང༌། དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་ པ་འབྲིང་གི་འབྲིང་པོ
Chinese
如果未断除其他烦恼而去世，开始断除第五品烦恼，并断除第八品以下的烦恼，这些人是圣者一来果。由于还有剩余的应断除的烦恼，因此从那里去世后，会在欲界的天人和人中受生一次。即使如此，也只会在任何一处受生一次，因此称为一来果。这样在两次受生的最后一次，现证对治道而入于寂灭。又如果他没有断除应断除的剩余烦恼而未去世，从那时起进入断除第九品的道，直到断除有顶的第八品烦恼之间，称为不来果。由于断除了欲界的系缚，因此不再于彼处受生。也有在此基础上现证对治道而入于寂灭的，又如果他对剩余的应断除的有顶的第九品烦恼生厌离，去世后从那里修习对治道，从而也断除了它，则称为阿罗汉。又如果，如经中所说：“于九地中，乃大中之大，大等诸垢染，以小之小对治，及余道即净。”与此相符，以三界的修习而同时断除应断除的烦恼，即修习属于三界的四谛之法，从而使与法性相违的三界烦恼，不像之前那样分开而逐渐断除，而是将它们合为一体，并且分为大、中、小三种，而这些又各自再分为大之大，大之中等等，分为三三，从而成为九种。之后，从最初的大之小，或中之大之间，在七次受生之间随其所应地断除，像之前一样入于寂灭，或在三到五次之间断除这些，在生命的最后时刻现证对治道而入于寂灭，或在最初的唯一一次生命中现证对治道而入于寂灭。又在那个生命或那些生命的最后时刻，没有圆满对治道，并且以其应断除的烦恼，中的中品
English
If one passes away without abandoning other afflictions, having entered into abandoning the fifth affliction, and having abandoned up to the eighth, those are noble once-returners. Because there are remaining afflictions to be abandoned, they pass away from there and take one birth among the gods and humans of the desire realm. Even so, they only take birth once in any one place, therefore they are called once-returners. Thus, at the last of two births, they manifest the antidote and enter into nirvana. Furthermore, if they do not pass away without abandoning the remaining afflictions to be abandoned, from then on, from entering the path of abandoning the ninth up to abandoning the eighth affliction of the peak of existence, they are called non-returners. Because they have abandoned the bonds of the desire realm, they do not take birth there. There are also those who manifest the antidote on that basis and enter into nirvana. Furthermore, if they become disgusted with the remaining ninth affliction of the peak of existence to be abandoned, they pass away and cultivate the antidote from there, thereby also abandoning it, then they are called Arhats. Furthermore, if, as it is said in the sutra: "In the nine grounds, the great of the great, the great and other stains, are purified by the small of the small antidote, and the remaining paths." In accordance with this, the afflictions to be abandoned are abandoned all at once by the cultivation of the three realms, that is, by cultivating the four truths belonging to the three realms, thereby causing the afflictions of the three realms that are contrary to the nature of reality, not to be separated and gradually abandoned as before, but to be combined into one, and also divided into three types: great, medium, and small. And each of these is further divided into three, such as the great of the great, the medium of the great, and so on, thereby becoming nine. Then, from the initial small of the great, or between the great of the medium, the four types are abandoned as appropriate between seven births, and they enter into nirvana as before, or they abandon these between three and five times, and manifest the antidote at the last moment of life and enter into nirvana, or they manifest the antidote in the initial single life and enter into nirvana. Furthermore, in that life or at the last moment of those lives, the antidote is not perfected, and with the afflictions to be abandoned, the medium of the medium.
Tibetan
་ལ་སོགས་པ་ལས་པར་གྱུར་པ་ན་དེ་ཉིད་ཚེ་འཕོས་ཏེ། ཆུང་ངུའི་འབྲིང་གི་བར་སྤངས་པར་གྱུར་པ་ནི་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལ་སྤང་བྱའི་ལྷག་མ་མ་སྤངས་པར་ཚེ་འཕོས་ནས་འཕོས་པའི་རྟེན་དེ་ལ་དགུ་པ་སྤོང་བའི་ལམ་ལ་ཞུགས་ཤིང་དེ་སྤངས་བར་གྱུར་པ་ན་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཅིག་ཆར་སྤངས་བས་གསུམ་ཆར་ཕྱིར་མི་འོང་བའོ། །དེ་ཉིད་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་ཡིན་མོད་ཀྱི། རེ་ཞིག་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཉིད་སྤངས་པར་གྱུར་པ་ལྷག་མ་མེད་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་སྟེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་བདེན་པ་རྣམ་པར་མ་ཕྱེ་བ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པས་དེ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡང་ཆོས་ཅན་བདེན་པ་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ནི་སྔ་མ་ལྟར་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་པའི་དབྱེ་བ་མི་འཐད་དོ། །གཞན་ཡང་ལོག་པར་ལྟ་བ་དང༌། ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང༌། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང༌། ཐེ་ཚོམ་དང་རྣམ་པ་བཞི་ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། །དེ་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་འབའ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་ལས་མ་གཏོགས་པའི་འདོད་པའི་ཁམས་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་དང༌། ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ན་ཁོང་ཁྲོ་བ་མ་གཏོགས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་ལྔར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་ན་ཐམས་ཅད་བསྡོམས་པས་བཅུ་དྲུག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྤང་བར་བྱ་བའི་གཙོ་བོ་གསུངས་པ་སྟེ། ཀུན་ནས་སྦྱོར་ཞེས་པ་ནི་སྲིད་པ་དང་སྐྱེས་བུར་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་འམ། ཡང་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་ནས་སྦྱོར་བ་ཞེས་ཀྱང་བཤད་དོ། །ཆེན་པོ་དང་བར་མ་དང་ཆུང་དུ་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་གང་ཟག་ཐ་མ་ནི་དབང་པོ་རྟུལ་ཞིང་འབྲས་བུ་མ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་ཉོན་མོངས་དེ་རྣམས་ཤས་ཆེ་བའོ། །འབྲིང་ནི་དབང་པོ་དང་ཉོན་མོངས་པ་འབྲིང་དུ་གྱུར་པའོ། །མཆོག་ནི་དབང་པོ་རྣོ་ཞིང་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་བའོ། །སྙེམས་པ་ནི་བདག་ཉིད་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་རྣམས་ ལ་གནས་པས་སེམས་ཁེངས་པའོ། །བྱེ་བྲག་གིས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནི་སྔ་མ་ལྟར་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་གོང་ནས་གོང་དུ་ལན་
Chinese
从等等处转生之后，此人命终，舍弃小、中之间的（欲界烦恼），称为一来果，如前所述。又，此人未舍弃应舍之余分，命终后，于所转之依处，入于断除第九品之道，且已断除，则因同时断除三界之烦恼，故为三界皆不还果。此人虽亦为阿罗汉，然暂且于蕴之余分存在期间，称为不还果，断除彼余分，则称为阿罗汉。其中，以修所断之烦恼有十六种，其原因在于修道乃缘于未分别彼等真谛之法性如是性，故应断除者亦非于有法真谛中邪行，然却是于法性中邪行。因此，于彼等不应如前者般安立依于真谛之差别。此外，邪见、见取、戒禁取、疑四者乃见所断，因彼等乃是遍计所生之烦恼之故。除彼等之外，于欲界有贪等六种烦恼，于上二界，除嗔之外，转变为五五种，如是总合则变为十六种。以“大慧”等所说乃是彼等应断除之主要部分。总系缚是指与有及士夫总系缚，或亦可说为与痛苦总系缚。大、中、小是指如前所示之补特伽罗，下品者乃根器迟钝，于未得果之时，彼等烦恼较重。中品者乃根器与烦恼皆为中等。上品者乃根器敏锐，烦恼轻微。慢是指安住于自认为殊胜之彼等（烦恼）中，心生骄慢。以差别而上上是指如前般以修所断之烦恼之断除差别而上上
English
Having been reborn from etc., that person dies, abandoning the intermediate (afflictions of the desire realm) between small and medium, is called a once-returner, as mentioned before. Furthermore, if that person does not abandon the remaining portion to be abandoned, and after death, enters the path of abandoning the ninth category in that basis of rebirth, and has abandoned it, then because he simultaneously abandons the afflictions of the three realms, he is a non-returner in all three realms. Although this person is also an Arhat, he is temporarily called a non-returner as long as the remaining portion of the aggregates exists, and when that remaining portion is abandoned, he is called an Arhat. Among these, the afflictions to be abandoned by cultivation are sixteen types. The reason for this is that the path of cultivation focuses on the suchness of the nature of those truths that have not been distinguished, so what should be abandoned is not wrong conduct in the truth of phenomena, but rather wrong conduct in the nature of phenomena. Therefore, it is not appropriate to establish distinctions based on truth as before. Furthermore, wrong view, holding views as supreme, holding moral discipline and asceticism as supreme, and doubt are the four that are to be abandoned by seeing, because they are only afflictions that arise from conceptual imputation. Apart from these, in the desire realm there are six afflictions such as desire, and in the two upper realms, except for anger, they transform into five each, so in this way, the total becomes sixteen. What is said by "Great Wisdom" etc. is the main part of what should be abandoned. Total bondage refers to total bondage with existence and the individual, or it can also be said to be total bondage with suffering. Great, medium, and small refer to the individuals shown before. The inferior person has dull faculties, and at the time when he has not attained the result, those afflictions are heavier. The medium person has medium faculties and afflictions. The superior person has sharp faculties and light afflictions. Pride refers to being arrogant because of dwelling in those (afflictions) that one considers superior. The meaning of "higher and higher by difference" etc. is higher and higher by the difference of abandoning the afflictions to be abandoned by cultivation as before.