Tibetan
དང༌། །ཇི་ལྟར་རྟག་དང་ཆད་པ་ཡི། །ལྟ་བ་རབ་ཏུ་འབྱུང་མི་འགྱུར། །ཞེས་པའི་དྲི་བ་ཚིག་གིས་འཕངས་པ། མཐའ་བཞིའི་ཚུལ་དགག་པ་རྒྱས་པར་སྟོན་ཏེ། རྟོགས་པ་རྣམ་བར་ཕྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་རྟོགས་པ་ཉིད་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ལ་མཆིས་པ་དང་མ་མཆིས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཐར་འཛིན་པ་སྤངས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་རྟོག་པ་མི་རྒྱུ་བ། འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཁྱེན་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་གཅིག་པ་དང་ཐ་དད་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་པ་གང་དག་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་ནས་གཅིག་ལ། གནས་སྐབས་ནས་ཐ་དད་ཅེས་པ་འམ་ཡན་ལག་གི་རྫས་ནི་གཅིག་ལ། ཡན་ལག་ཐ་དད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང༌། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཉིས་ཀ་དང་གཉིས་ཀ་མ་ལགས་པ་ཡང་ལྟ་བ་དེ་ཉིད་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ་གོ་བར་ཟད་དོ། །དེ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་སྡེ་པ་གང་དག་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་སྐད་ཅིག་སོ་སོ་བ་ནི་གཅིག་ལ། དུ་མ་འདུས་པ་ནི་ཐ་དད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མཆིས་པ་ཡང་མ་ལགས་ཞེས་པའི་དོན་ནི་མུ་སྟེགས་པའི་སེམས་ཙམ་པ་དག་ཤེས་པ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང༌། གཉིས་མེད་པ་རྟག་པའི་དངོས་པོར་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མདོར་ན་དངོས་པོའི་ཕྱོགས་ཁས་ལེན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟ་བ་འདི་རྣམས་རྗེས་སུ་འཇུག་བའོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་མུ་སྟེགས་ཅན་ཞེས་ཀྱང་འོག་ནས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡུལ་མཐའ་ཡས་པའི་མཚན་ཉིད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅེས་པ་ནི་དེ་དག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་ཅིང་དབང་བསྒྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་དང་ནུས་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའོ། །གཞན་ནི་ཤེས་པར་ཟད་དོ། །ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ནི་བྱམས་པའི་ལས་སོ། །ལྷ་དང་མི་རྣམས་ནི་དལ་འབྱོར་གྱི་རྟེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་པས། དེ་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བྱས་པ་ནི་འགྲོ་བ་ཕལ་པོ་ཆེའི་དོན་དུ་འགྱུར་བའོ། །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དེ་ནི་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་མེད་པ་འང་མ་ཡིན་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོར་གྲུབ་པའོ། །གྲོང་ཁྱེར་རིན་པོ་ཆེ་རྗེས་སུ་དྲན་ཞེས་པ་ནི་དེ་རྣམས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དངོས་པོ་སྔར་མཐོང་བ་དང་འདྲ་བར་འཛིན་ ཅིང། སྔར་མ་མཐོང་བ་ཡང་དངོས་པོའི་ཚུལ་དུ་དྲན་པའོ། །མེད་པ་པ་ཞེས་པ་ནི་ཆད་པར་ལྟ་བ་ལ་གནས་པའོ་ཞེས་ཟེར་བའོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བསྟན་པ་ནི། །སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྨྲ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་ནི་དབང་པོ་བསླད་པས་མཐོང་བས་
Chinese
并且，如是如何是常与断的，见解极度产生不会改变。以这些话语提出的问题，是为了详细阐述破斥四边的方式。所谓“领悟分别之相”，就是领悟本身被分别，如实领悟对境的有和没有等执着边见被舍弃，因此外道之分别念不会运行。圣者各自以自己的智慧了知等等，应当加上这些。其中，一与异是指某些外道认为一切事物自性为一，只是在状态上不同，或者认为支分的实体是一，支分不同等等。因此，二者皆是和二者皆非也应当与这些见解联系起来理解。此外，某些自宗部派认为极微和刹那各自是一，多种聚集是异等等。所谓“存在也不是”，意思是外道的唯识宗认为，识不是能取所取的实有，也不是无二的常有实体等等。总之，对于所有主张事物方面的观点，这些见解都会随之而来。所有这些也被称为外道，这将在下文阐述。所谓“无边境之相，任运成就”，是指如实了知并自在掌控这些的智慧和能力任运成就。其他则容易理解。利益和安乐是慈爱的行为。天和人是具足闲暇圆满之所依，因此，对他们行利益和安乐之事，将成为大多数众生的利益。所谓“乾闼婆城，乾闼婆城也不是”，是指仅仅显现的自性，在世俗中成立为心的体性。所谓“忆念珍宝城市”，是指他们将那些城市的事物视为与先前所见相同，并且也将先前未见的事物以实有的方式忆念。“断见者”是指安住于断见的人所说。为了清楚地说明这一点，就是“说无生”等等。所谓“见与不见”，是指因感官错乱而见。
English
And, how the views of permanence and annihilation arise and do not change. The question posed by these words is to extensively explain the refutation of the four extremes. The so-called "characteristic of distinguishing realization" is that realization itself is distinguished, that the clinging to extremes such as existence and non-existence of the object of realization as it is, is abandoned, therefore the conceptualization of non-Buddhists does not operate. That the noble ones know with their own wisdom, etc., should be added to this. Among them, one and different refer to some non-Buddhists who believe that all things are one in nature, but different in state, or that the substance of the limbs is one, but the limbs are different, etc. Therefore, both and neither should also be related to these views for understanding. In addition, some of our own schools believe that atoms and moments are each one, and that multiple gatherings are different, etc. The meaning of "also not existent" is that the Mind-Only school of non-Buddhists believes that consciousness is not existent as an object of both grasper and grasped, nor is it a non-dual permanent entity, etc. In short, for all views that assert the aspect of things, these views will follow. All of these are also called non-Buddhists, which will be explained below. The so-called "characteristic of limitless realm, spontaneously accomplished" means that the wisdom and ability that truly know and freely control these are spontaneously accomplished. The rest is easy to understand. Benefit and happiness are the actions of loving-kindness. Gods and humans are endowed with leisure and perfect support, therefore, doing benefit and happiness to them will become the benefit of most beings. The so-called "Gandharva city, also not a Gandharva city" refers to the nature of mere appearance, which is established as the nature of mind in conventional truth. The so-called "remembering the precious city" means that they regard the things of those cities as the same as what they have seen before, and also remember the things they have not seen before in a real way. "Annihilationist" refers to what is said by those who abide in the view of annihilation. To clarify this, it is "saying unborn," etc. The so-called "seeing and not seeing" refers to seeing due to sensory impairment.
Tibetan
སེམས་ཀྱི་ངོ་བོར་ཡོད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གཞན་ཡང་ཚད་མ་གསུམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སེམས་ཙམ་པ་གང་དག་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང༌། ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་སྟེ། དོན་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་སོ་སོར་རྣམ་པར་ཕྱེ་ཞིང་གཞག་སྟེ། དེ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའི་ཡེ་ཤེས་སམ། དེའི་རིགས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པའི་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ནི་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་འམ། ཡང་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་ནི་མྱོང་བའི་ཚད་མས་གྲུབ་ལ། དེ་ཉིད་གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་ཡོད་པས་གཉིས་མེད་པའི་རང་རིག་པ་དོན་དམ་པའི་དངོས་པོར་ཡོད་ཅེས་སློབ་དཔོན་དཀོན་མཆོག་འབངས་ཀྱིས་བསྟན་པ་འམ། གཞན་ཡང་སྔར་བསྟན་པ་ལྟར་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ངེས་པ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས། ཤེས་པ་གཉིས་མེད་ཀྱི་ངོ་བོ་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་དང༌། ལུང་ལས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་འདྲ་བའི་དངོས་པོར་ཡོད་ཅེས་པའོ། །དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་ཤེས་པ་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཡོད་ཅིང༌། གཟུང་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་མེད་ཅེས་པའོ། །དེ་ཉིད་དེ་དག་གི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི། གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན། དེ་ནི་མེད་པ་ཉིད་མི་འགྱུར། །ཞེས་སྔར་བསྟན་པའི་རིག་པས་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་པས་ཤེས་པ་རིག་པ་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཕྱིའི་དོན་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་བསྟན་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་བྲིད་པའི་དོན་དུ་བསྟན་པ་སྟེ། དྲང་བའི་དོན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ སངས་རྒྱས་སམ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཏེ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ནི་མི་བརྗོད་དོ་ཞེས་ཚིག་ཕྱི་མ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སུ་ཞིག་མི་བརྗོད་ཅེ་ན། རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བདེ་བ་ལ་གནས་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་སངས་རྒྱས་ནི་དེ་འདྲ་བ་མི་བརྗོད་ཅེས་པ་སྟེ། འདིའི་དོན་ཞིབ་ཏུ་ནི་སྔར་བསྟན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་དཔེའི་རྣ
Chinese
关于“存在于心之自性中”等等。大慧，还有“三种量”等等，即那些唯识宗认为的现量、比量和可信的圣言量，将确定意义的支分各自区分并安立。依靠这些，圣者各自所能证知的智慧，或者说，一切众生都具有的、心性本自光明的那种智慧，是通过自证现量而成立的。或者，仅仅是觉悟自性的识，是通过经验量而成立的。由于存在损害其为能取所取二者自性的量，因此，贡秋旺布阿阇梨说，无二的自证是胜义谛的实有。或者，如前所述，通过“同时显现决定”等理证，二取不成立的识之自性在胜义中成立，并且，经典中也如此宣说，因此，是存在这样的实有。所谓“实有和非实有的概念”，是因为识是无二的，所以是实有，而能取所取等是不存在的。所谓“它会变成执着于那些事物的主人”等等，如果自性存在，那么它就不会变成不存在。如前所述，根据这种道理，它依赖并安住于恒常存在的自性，因此必须承认识仅仅是觉性的自性是常等等。如果那样，那么与宣说存在着识和外境等相违背吗？如果那样，那么如此宣说，是化身佛为了迷惑众生而宣说的，是引导的意义。那不是法性的佛，也不是禅定的佛，即报身佛的宣说。如此安立内外诸法是不可言说的，应将此句与后面的词语相连。谁不可言说呢？觉悟自性的法，安住于圣者各自所证知的禅定之乐的报身佛和法身佛是不可言说的。此中的详细意义，前面已经阐述过了。大慧等等，用比喻的类
English
Regarding "existing in the nature of mind" and so on. Mahamati, also "three valid cognitions" and so on, namely, those Mind-Only proponents who consider direct perception, inference, and trustworthy scripture as valid cognitions, separately distinguish and establish the branches that determine meaning. Relying on these, the wisdom that each noble one can realize for themselves, or rather, the kind of wisdom that is inherently luminous in the nature of mind that all sentient beings possess, is established through self-cognizing direct perception. Or, merely the consciousness of the nature of awareness is established through experiential valid cognition. Because there exists a valid cognition that harms its being the nature of both grasper and grasped, therefore, Acharya Konchok Bang said that non-dual self-cognition is the ultimate reality. Or, as previously stated, through reasoning such as "simultaneous appearance is definite," the nature of consciousness that is non-dual is established in the ultimate sense, and because the scriptures also declare it in this way, therefore, such a reality exists. The so-called "concept of reality and non-reality" is because consciousness is non-dual, so it is real, while the grasper and grasped, etc., do not exist. The so-called "it will become clinging to the master of those things" and so on, if the nature exists, then it will not become non-existent. As previously stated, according to this reasoning, it relies and abides in the eternally existing nature, therefore it must be admitted that consciousness is merely the nature of awareness, which is permanent, etc. If that is the case, then does it contradict the declaration that consciousness and external objects, etc., exist? If that is the case, then such a declaration is made by the emanation body Buddha in order to delude sentient beings, and it is a guiding meaning. That is not the Buddha of Dharma-nature, nor the Buddha of Samadhi, i.e., the declaration of the Sambhogakaya. Thus, establishing internal and external phenomena is unspeakable, and this phrase should be connected to the following words. Who is unspeakable? The Dharma of the nature of awareness, the Sambhogakaya and Dharmakaya Buddhas who abide in the bliss of Samadhi that each noble one realizes for themselves are unspeakable. The detailed meaning of this has been explained before. Mahamati, etc., using the category of examples,