Tibetan
སྐྱེ་བ་མེད། །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པས་དེ་དག་གམ་དེ་དག་གིས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ནི་དོན་དམ་པ་ཉིད་དུ་འདོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་སོ་སོར་རྣམ་པར་བརྟགས་ཤིང་དྲིས་ནས་སུན་འབྱིན་པའོ། །དེ་ལ་ཚིག་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་གིས་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སྟེ། ཟག་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་སྤྱིའི་རྣམ་པའི་ཚུལ་དུ་བརྗོད་པས་དེ་ཉིད་ སྤྱིའི་རྣམ་པའི་ཚུལ་དུ་རྟོགས་ཤིང་རྟོགས་པའི་དོན་གོམས་པ་ལས། དོན་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རིམ་གྱིས་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཇི་ལྟར་ལམ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་པས་གྲོང་ཁྱེར་ཉིད་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །སྤྱིའི་རྣམ་པའི་ཚུལ་དུ་བརྗོད་ཅེས་པ་ཡང་རྟོག་པའི་གཟུང་བ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་ལ། སྣང་བ་དང་བརྟགས་པ་གཅིག་ཏུ་ཞེན་ནས་དོན་དམ་པའི་རང་གི་མཆན་ཉིད་བརྗོད་པར་ཞེན་པའོ། །ཚིག་གིས་བརྗོད་པའི་བྱ་བ་ཡང་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་གི་རྣམ་པར་རྟག་པ་ལས་བྱུང་བའི་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་དོན་ཡང་བློ་དེ་འདྲ་བའི་ཡུལ་ནི་བརྗོད་པ་དང་འདྲེས་པར་སྣང་བའི་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པ་འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་འདི་ཉིད་ཀྱང༌། །སྒྲ་གང་ཞིག་ནི་བརྗོད་པ་ན། །རྟོགས་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ། །དེ་ནི་སྒྲ་ཡི་བརྗོད་བྱ་སྟེ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཞེས་པའི་ཚིག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །གཞན་ཡང་སྒྲའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་སྐྱེ་ཞིག་འཇིག་པ་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་དོན་དམ་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྗོད་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ནི་དེ་ལ་བརྡར་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང༌། སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བརྡར་བཏགས་སྟོན། དེ་ནི་ཐ་སྙད་ཆེད་དུ་བྱས། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བསྟན་ཏོ། །གཞན་ཡང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་དོན་དམ་པའི་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་དོན་དམ་པ་བརྗོད་པར་མི་འཐད་ཅེས་པའོ། །གཞན་ཡང་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་རང་དང་གཞན་གྱི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་འདྲ་བ་མི་འཐད་ཅེས་པའོ། །གཞན་ཡང་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་སྣང་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་དམ་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་སྣ་ཚོགས་སྒྲའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་དང་དོན་གཅིག་
Chinese
“无生”等语所说之义，许为胜义谛。因此，对这些分别进行辨析、提问，从而驳斥。其中，词句本身就是胜义谛，因为词句能表达圣者的智慧，即胜义谛的真理，无漏的安乐是胜义的自性，以总相的方式表达，因此，以总相的方式领悟，并从领悟之义中串习，是逐渐进入胜义之实相的支分，犹如道路是进入城市的支分，但并非城市本身。所谓以总相的方式表达，是指对分别念的执著进行增益，执著显现和分别念为一体，从而执著于表达胜义的自性。词句所表达的事物也不是胜义谛，因为不是从词句的分别念中产生的智慧的行境。其含义是，这种智慧的对境是与言说相混淆的增益，而胜义谛是圣者各自以自证智所证悟的对境。此义亦如是说：“何为语词所表达，所领悟之义为何，此即语词之所诠。”等等。所谓“分别念”是指词句的分别念。此外，声音的自性是生、住、灭，是无常的自性，因此不能表达胜义的自性，因为没有对它进行标示。如是说：“声音仅作标示之用，是为世俗而设。”等等，如前所示。此外，从因缘所生之法，未成立为胜义的实有，因此不应以彼性表达胜义谛。此外，所说与能说相合，没有自相和他相，因此也不应如此。此外，从声音产生的分别念，不显现外境的自相，因此声音不是表达自相的胜义谛。又是多种声音的自性，声音和意义一体。
English
The meaning of what is said, such as "unborn," is considered to be the ultimate truth. Therefore, these are individually analyzed, questioned, and refuted. Among these, the words themselves are the ultimate truth, because the words express the wisdom of the noble ones, which is the truth of the ultimate truth, and the unpolluted bliss is the nature of the ultimate truth, expressed in the form of a general characteristic. Therefore, understanding in the form of a general characteristic, and familiarizing oneself with the meaning of understanding, is a part of gradually entering the reality of the ultimate truth, just as the road is a part of entering the city, but not the city itself. What is meant by expressing in the form of a general characteristic is to add to the attachment of conceptualization, clinging to appearance and conceptualization as one, thereby clinging to expressing the self-nature of the ultimate truth. What is expressed by words is also not the ultimate truth, because it is not the object of wisdom arising from the conceptualization of words. Its meaning is that the object of such wisdom is the addition that appears to be mixed with speech, while the ultimate truth is the object realized by each noble one through their own self-awareness. This meaning is also stated as: "Whatever is expressed by words, whatever is the meaning understood, that is what is expressed by words." And so on. The so-called "conceptualization" refers to the conceptualization of words. Furthermore, the self-nature of sound is birth, dwelling, and destruction, which is the nature of impermanence, so it cannot express the self-nature of the ultimate truth, because it has not been marked for it. As it is said: "Sounds are only used for marking, they are made for the sake of convention." And so on, as previously shown. Furthermore, since things arising from causes and conditions are not established as ultimately real, it is not appropriate to express the ultimate truth with that nature. Furthermore, what is said and what can be said are combined, without self-characteristics and other-characteristics, so it should not be like that either. Furthermore, the conceptualization arising from sound does not reveal the self-characteristics of external objects, therefore sound is not what expresses the ultimate truth of self-characteristics. Again, it is the nature of various sounds, sound and meaning are one.
Tibetan
པར་གྱུར་ན། ཇི་ལྟར་མེ་ཞེས་བརྗོད་པས་སྐྱེས་བུའི་ཁའི་ཉེ་འཁོར་ན་གནས་པས་དེའི་དོན་མེ་ཡང་དེ་ཉིད་ན་གནས་པའི་ཕྱིར་ཁ་ཚིག་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་བ་དང༌། གཞན་ཡང་དེ་འདྲ་བའི་སྒྲ་ཉན་པ་པོའི་རྣ་བའི་དབང་པོའི་ ཉེ་འཁོར་ན་གནས་པས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བའོ། །གལ་ཏེ་སྒྲ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པར་གནས་པ་བརྟགས་པའོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་སྲེག་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་བ་དང༌། རེས་འགའ་འབར་དམིགས་པ་མི་འཐད་དོ། །དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ནི་འོག་ནས་འགེགས་བར་འགྱུར་རོ། །སྔ་མ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་དོན་ནི་ཡི་གེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་བདག་པོ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དེ་རྣམས་ལ་ལྟོས་ཏེ། ཡི་གེ་དེ་དག་རྗོད་བྱེད་ཉིད་དུ་བརྡར་བཀོད་པ་ན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྟོན་པར་ནུས་པ་སྟེ། འདིར་དེ་ལྟར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དེ་ཉིད་ཚིག་དང་ཡི་གེ་གཞན་གྱིས་བསྟན་པར་མི་ནུས་པ་དང༌། ཚིག་དང་ཡི་གེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དོན་གཞན་སྟོན་པར་མི་ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་འདོད་པས་ཇི་ལྟར་བརྡར་སྦྱར་བ་བཞིན་དུ་དོན་གོ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་དགོངས་པའི་དོན་དང་དགོས་པ་འགའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས། ཚིག་དང་ཡི་གེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་དམ་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་ཀྱི། དངོས་སུ་ནི་དེ་དག་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཉིད་ལས་གསུངས་པའི་ཚད་མས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དམ་ཞེས་པ་ནི་ཚིག་གོ །བྱིས་པས་མ་མཐོང་རྣམ་པར་རྒྱུག །ཅེས་པ་ནི་ཚིག་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོར་གཟུང་ཞིང་དེ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་བརྗོད་པ་ཉིད་དུ་བཟུང་ནས་དེ་ལས་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་ཚོལ་བར་བྱེད་པའོ། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྐང་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་དོན་འཆད་པའོ། །མི་འཁོར་མྱ་ངན་འདའ་མི་བྱ། །ཞེས་པ་ནི་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་རྟོགས་པས་ཤེས་པས་སྲིད་པ་ལ་མི་གནས་པ་དང༌། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་འགྲོ་བ་རྣམས་མཐོང་ཞིང༌། དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གཟིར་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་སྙིང་རྗེས་ཞི་བ་ལ་མི་གནས་པའོ། །སྙིང་པོ་ནི་ཆུ་ཤིང་གི་སྙིང་པོའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པར་བསྟན་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཡང་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་བརྗོད་པ་ཇི་ལྟ་ བ་ཞེས་པ་
Chinese
如果变成文字，就像说“火”这个词，因为它位于人的嘴边，所以它的意思火也位于那里，因此会有嘴巴被烧伤的过失。另外，像这样的声音位于听者的耳朵附近，也会发生同样的情况。如果认为声音是普遍存在的，那么也不对，因为那样会发生烧毁所有方向的过失，并且有时指定燃烧是不合理的。想要如实地表达事物，将在下文进行遮止。如前所述，如来所说的意义是这些文字的自性无生等。法主自己考虑到这些意义，即使将这些文字安排为表达者，也能够同样地显示。在这里，并非如此绝对确定，因为那个意义不能用其他的词语和文字来表示，也不是说这些词语和文字不能表示其他的意义，而是因为不能像人的意愿那样安排，从而理解意义。因此，基于对意义的理解和一些需要，用这些词语和文字说了究竟的意义，但实际上它们并非究竟的意义，因为这本身就受到了所说之量的妨碍。“空性吗”这是词语。“孩子未见四处跑”，这是说将词语等执着为实有，并且也执着为表达自己特征的事物，并从中寻找那样的事物。“一切事物”等是解释前两句的意义。“不转涅槃不住寂”，这是说通过了知所说能说的一切法为空性，因此不住于有，并且像幻化一样见到众生，又因为了知那是被痛苦所折磨，因此以慈悲不住于寂灭。心髓是水树的心髓。如果那样，显示蕴等具有自性是不合理的，如果这样问，就说了“如何”等。之后，又以“世尊”等说了两种边际的表达方式“如何”。
English
If it becomes written words, just as saying the word "fire," because it is located near a person's mouth, the meaning of fire is also located there, therefore there would be the fault of burning the mouth. Furthermore, such a sound being located near the ear of the listener would also cause the same thing to happen. If it is considered that sound is universally present, that is also not correct, because then there would be the fault of burning all directions, and sometimes specifying burning would be unreasonable. The desire to express things as they are will be prevented below. As mentioned before, the meaning spoken by the Thus-Gone One is that the nature of these letters is unborn, etc. The Lord of Dharma himself, considering these meanings, even when arranging these letters as expressers, is able to show them in the same way. Here, it is not so absolutely certain, because that meaning cannot be expressed by other words and letters, nor is it that these words and letters cannot express other meanings, but because it is not possible to arrange them as desired by people, thereby understanding the meaning. Therefore, based on the understanding of the meaning and some needs, the ultimate meaning was spoken with these words and letters, but in reality, they are not the ultimate meaning, because this itself is hindered by the measure of what is said. "Is it emptiness?" This is a word. "The child, unseen, runs around." This is saying that words, etc., are grasped as real, and also grasped as expressing their own characteristics, and from that, such things are sought. "All things," etc., explain the meaning of the first two lines. "Does not revolve, does not pass into sorrow." This is saying that through knowing that all phenomena that can be spoken and that speak are empty, one does not abide in existence, and seeing beings as illusions, and also knowing that they are tormented by suffering, one does not abide in peace with compassion. The essence is the essence of a water tree. If that is the case, it is unreasonable to show that the aggregates, etc., have characteristics. If asked in this way, "How?" etc., was said. Then, again, with "Bhagavan," etc., the expression of the two extremes, "How?" was said.