Tibetan
སྟེ། གཟུགས་ནི་རྡུལ་ཕྲན་གཞིགས་པ་ན། །རྡུལ་ཕྲན་ཆ་ནི་མེད་པ་སྟེ། །ཅི་ཞིག་སྣང་ཞེས་པ་ལ། ཕྱི་ཡི་དངོས་པོ་མེད་པར་ཡང༌། །སེམས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སྣང༌། །ཞེས་པའོ། །རྣམ་པར་མི་འཇིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་འཇིག་པའི་རྟག་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། དེ་མ་སྐྱེས་པ་ནི་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་དང༌། རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་མེད་དོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་འདི་ཉིད་དུ་གསུངས་པ། རྒྱུ་མེད་པར་འབྱུང་བ་སུ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་ཏེ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་བསྒྲུབ་པར་གསུངས་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་ལ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་ཕུང་པོ་དང༌། ཁམས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྡུལ་ཕྲ་མོ་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་དང༌། ཡོན་ཏན་དང༌། ལས་དང༌། སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟར་མེད་དེ། ཇི་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གསུངས་པ། ཇི་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོར་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མེད་དོ་ཞེས་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་ཐ་དད་པས་དབྱེ་བ་ན་རྡུལ་ཕྲ་མོ་ཉིད་ཀྱང་མེད་ན་དེ་ལས་བརྩམས་པའི་ཡན་ལག་གི་རྫས་སྦོམ་པོ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད། ཚོན་གྱིས་བཙོས་པ་དང༌། མ་བཙོས་པ་དང༌། བསྒུལ་བ་དང༌། མ་སྒུལ་བ་དང༌། བསྒྲིབས་པ་དང༌། མ་བསྒྲིབས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐ་དད་པར་དབྱེ་བ་ན། ཁང་པ་དང༌། སྡེ་དང༌། ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་གཅིག་པར་མི་རིགས་ན་ཡོན་ཏན་དང་ལས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་ལ་གནས་པ་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར། ཕུང་པོ་དག་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང་ཡང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་འབྱུང་ བ་བཞི་ལས་འབྱུང་བར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་གོ །སྤྱིའི་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་རིག་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་སྲ་བ་དང༌། གཤེར་བ་དང༌། དྲོ་བ་དང༌། གཡོ་བའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྨི་ལམ་དང་མིག་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སོ་སོར་སྣང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའོ། །རྟག་པ་དང་བདག་དང༌། བདག་གིར་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བས་གཟུགས་བདག་མེད་པ་དང༌། གཟུགས་ཅན་བདག་དང༌། བདག་གི་གཟུགས་དང༌། བདག་ལ་གཟུགས་ཞེས་པར་ཀུན་ཏུ་མཐོང་བ་དེ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ཡང་རྩེ་མོ་ཉི་ཤུར་འཕགས་པ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རི་ཡེ་
Chinese
即，色法若分析至微尘，则微尘亦无分。所谓“有何显现”，即使外境事物不存在，心识亦显现为二。如是说。所谓“无有不坏灭之法”，即无有任何不坏灭之常法。彼未生者，如石女之子、兔角等，实无有事物。一切知者于此殊胜之法释中云：“无因而生，无人能为。”如是宣说于法无我。大慧彼于法知无我者为何？如是，蕴、界、处等之遍计自性之体性，即了知。如是等之遍计者，谓如何从外境之微尘开始，有支分之物、功德、业、总和差别等，如是实无有。如一切知者所云：“如是，如孩童于事物所作之分别，如是实无有。”若以方分之差别而分，则微尘亦不存在，何况从彼所生之支分粗大之物？染色与未染色、动与未动、遮蔽与未遮蔽等，若以差别而分，如房屋、村落、森林等，不应为一，则功德与业等亦如何安住于彼？所谓诸蕴亦离自相与共相之体性，即诸蕴皆于四大中遍计为生。共相即诸生之可识之体性。差别相即坚硬、潮湿、温暖、动摇之自性。彼等之自相与共相，于梦境与幻术等中亦各自显现。是故，诸蕴皆离自相与共相之体性。以离于常、我、我所之遍计体性故，色法无我，以及有色之我、我之色、于我之色等之所见，彼受等之蕴亦为二十峰之萨迦耶见山。
English
That is, if form is analyzed to the level of atoms, then even atoms have no parts. As for what appears, even if external objects do not exist, consciousness appears as two. So it is said. The statement "there is no imperishable dharma" means that there is no permanent dharma that does not perish. That which is unborn is like the child of a barren woman, the horns of a rabbit, and so on, which are non-existent things. The All-Knowing One said in this commentary on the Holy Dharma: "No one can cause something to arise without a cause." Thus, he proclaimed the absence of self in phenomena. What is it that the Great Wisdom knows about the absence of self in phenomena? It is like this: understanding the nature of the imputed characteristics of the aggregates, elements, and sense bases, and so on. Imputation, in this context, refers to how, starting from external atoms, things with parts, qualities, actions, generalities, and particulars, and so on, are in fact non-existent. As the All-Knowing One said: "Just as children discriminate about things, so too, it is non-existent." If one differentiates by the difference of directional parts, then even the atoms themselves do not exist, so how much less do the large objects with parts that are produced from them? Dyed and undyed, moving and unmoving, obscured and unobscured, and so on, if differentiated, should not be one, like houses, villages, forests, and so on, so how could qualities and actions and so on abide in them? The statement that the aggregates are also separate from their own and common characteristics means that the aggregates are always conceived as arising from the four great elements. The common characteristic is the knowable nature of all elements. The particular characteristic is the nature of hardness, wetness, warmth, and movement. The self and common characteristics of these also appear separately in dreams and illusions, and so on. Therefore, the aggregates are separate from their own and common characteristics. Because they are separate from the imputed characteristics of permanence, self, and what belongs to self, form is without self, and the perception of a self with form, form belonging to self, form in self, and so on, and the aggregates of feeling and so on, are also the mountain of the view of the perishable collection, which is elevated to twenty peaks.
Tibetan
ཤེས་རྡོ་རྗེས་བཅོམ་སྟེ། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ། །བཙུན་གཙོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བྱེད་པ་དང༌། བྱེད་པ་པོ་དང༌། ལས་དང་བྲལ་ཞིང་གཡོ་བ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ། མི་ཤེས་པ་དང༌། སྲེད་པ་དང༌། ལས་ཀྱི་རྒྱུ་དང༌། ཉེ་བར་འབྲེལ་བ་རྣམས་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཤེས་སོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་དང༌། ཡིད་དང༌། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང༌། ཆོས་ལྔ་དང༌། རང་བཞིན་དང་བྲལ་བར་རྣམ་པར་བསྒོམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འདིར་གསུངས་པ། སེམས་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ཏེ། །ངར་སེམས་ཉིད་ནི་ཡིད་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ཡུལ་རྣམས་འཛིན་པ་ནི། །དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་ཞེས་བྱ། །ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་རྨི་ལམ་གྱི་དུས་སུ་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་རང་བཞིན་དུ་སྣང་ངོ༌། །དྲུག་པ་རྣམས་འདས་དེ་མ་ཐག །རྣམ་ཤེས་དེ་གང་ཡིད་ཅེས་བྱ། །ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་ཀྱང་གང་གི་ཚེ་ན། ང་རྒྱལ་དང་ལྡན་པར་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ་ཕུང་པོ་དང༌། ཁམས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་དུ་སྣང་བའི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་པུ་ཉིད་དུ་ཡིན་ཞེས་པར་བྱེད་དོ། །ཆོས་ལྔ་ཡང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དེ། མིང་དང་མཚན་མ་ལ་སོགས་པར་ བརྟགས་པ་དང༌། གཞན་གྱི་དབང་དང༌། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་དབྱེ་བ་ནི། ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁོར་བར་བདག་དང་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཐུ་ལས་བྱུང་བ་དྲི་མ་དང་བཅས་པ་དང༌། དྲི་མ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ན་ཤེས་པར་བྱ་བ་སྦོམ་པོ་དང༌། ཕྲ་མོ་རྣམ་པར་གཞིགས་ཏེ་མི་དམིགས་པ་དེའི་ཚེ་བསམ་པས་མེད་ཅེས་སྣང་བ་མེད་པ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མི་གཉིས་པར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཉིད་ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་སྣང་བ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དང་པོ་འཐོབ་པོ། །སྣང་བ་མེད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་འཐོབ་པས། སའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་འོག་ཏུ་རིམ་གྱིས་ས་དགུ་ལ་ཡང་མཁས་པར་བྱས་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་རབ་ཏུ་འཐོབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱོད་ནས་ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་སྣང་བ་མེད་པ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་ས་དང་པོ
Chinese
以智慧金刚摧毁，就能通达人无我。高贵的菩萨对远离作者、能作者、业，且不动的蕴，以及无知、贪欲、业因和密切关联之法，知晓其为显现之自性。大智慧者菩萨摩诃萨，对一切法的心、意、意之识、五法，观修其与自性相离，即是善巧于法无我者。如是等等，应如顺应而说。如是此处所说：心即是阿赖耶识，我执心即是意，以何者执持诸境，彼即名为识。阿赖耶识于梦中，显现为眼等六识之自性。六识灭已，彼识即名为意。烦恼意于何时，生起我慢之时，彼时显现为蕴、界、处之阿赖耶识，即作是念：唯我独存。五法亦是阿赖耶识，于名与相等等作分别，以及他起与圆成实之法的差别，乃是无始轮回中，由自他之力的加持所生，有垢与无垢。何时能知粗细之所知，而无所缘，彼时以思惟而无有，即显现为无有，如实证悟无二之胜义谛，安住于此。如是，以对有事与无事之识，完全了知法与人之无我，获得无相三摩地，从而获得菩萨初地。获得无相之殊胜分别，为了通达地的体性之殊胜分别，于极喜地之后，次第精通九地，从而获得法云地。如是等等，即是以智慧观察，完全了知法与人之无我，从而证得无相之殊胜的第一地。
English
Having destroyed with the wisdom vajra, one will come to understand the selflessness of persons. The noble Bodhisattva knows that the aggregates, which are devoid of agent, act, and karma, and are immovable, as well as ignorance, craving, the cause of karma, and close relationships, are the nature of appearance. The Bodhisattva-Mahasattva of great intelligence, who meditates on all dharmas, mind, intellect, consciousness, and the five dharmas as being separate from their own nature, is skilled in the selflessness of dharmas. Such and so forth should be explained accordingly. As it is said here: Mind is the alaya-vijnana, the mind of ego is the intellect itself, that which grasps the objects is called vijnana. The alaya-vijnana itself appears as the nature of the six vijnanas, such as the eye, during the dream state. Immediately after the six have ceased, that vijnana is called intellect. Also, when the afflicted intellect arises with pride, at that time the alaya-vijnana, which appears as aggregates, elements, and sources, thinks, "I alone exist." The five dharmas are also the alaya-vijnana itself. The distinctions of names and signs, etc., and the differences between the other-powered and the perfectly established dharmas, arise from the power of self and others in beginningless samsara, and are defiled and undefiled. When the gross and subtle knowable are examined and are not perceived, then it appears that there is no thought, and one abides in the correct realization of the non-dual ultimate truth. Thus, having fully understood the selflessness of dharmas and persons through the knowledge of things and non-things, and having obtained the signless samadhi, one obtains the first Bodhisattva ground. Having obtained the supreme distinction of signlessness, in order to understand the supreme distinction of the nature of the ground, after the Joyful Ground, one gradually becomes skilled in the nine grounds and obtains the Cloud of Dharma Ground. Such and so forth, that is, by examining with wisdom, fully knowing the selflessness of dharmas and persons, one attains the first ground of supreme realization of signlessness.