Tibetan
་ལམ་གྱིས་ཞི་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པས་ཐར་བའི་གནས་སུ་ཀུན་དུ་རྟོག་གོ །གང་ན་ཡང་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་ཡོད་པ་དེར་སྐྱེ་བའི་གནས་ཡིན་གྱི་ཐར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གྲོལ་བ་གང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་དུ་གསོལ། བཅིངས་པ་སུ་ཞིག་གང་གིས་འགྲོལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱུགས་ཀྱི་བདག་པོས་ཕྱུགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་བཅིངས་པ་ལས་བཀྲོལ་བ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་གྱི། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལོག་པའི་ཤེས་པ་བཟློག་པས་བཀྲོལ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དབུ་མ་ལས་སྨྲས་པ། ཆགས་པའི་འདོད་ཆགས་ཐ་དད་པར། །གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་སྔར་གྱུར་ན། །དེ་ཡི་རྐྱེན་གྱིས་འདོད་ཆགས་འགྱུར། །ཆགས་མེད་འདོད་ཆགས་ཅི་ཕྱིར་ཞིག །འདོད་ཆགས་ཆགས་པ་སྐྱེ་བར་ཡང༌། །རིམ་པ་དེ་ནི་འདྲ་བ་སྟེ། །འདོད་ཆགས་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །ལྷན་ཅིག་མི་འཇུག་ལྷན་ཅིག་མིན། །བསམ་གཏན་པ་ཡི་ཡུལ་དེ་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ ཆགས་པར་བྱེད་པ་དང༌། གང་དུ་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་དང༌། གང་གིས་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་དང༌། ཆོས་དེ་དེས་ཀུན་དུ་མི་མཐོང་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྦོམ་པོ་དང་ཕྲ་མོ་རྣམ་པར་གཞགས་ཏེ་གང་ཡང་མི་མཐོང་ངོ༌། །ཇི་ལྟར་ཐེག་པ་གསུམ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱ་བ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་བཞག །ཇི་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལན་དུ་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཁྱད་པར་དུ་ཕྱེ་བས་སོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་འདི་ཉིད་དུ་གསུངས་པ། ཉན་ཐོས་དང་ནི་རྒྱལ་བ་གང༌། །སྣང་བའི་གཟུགས་དག་དེ་དག་ནི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩེ་བདག་དག །དེས་ན་སྤྲུལ་པ་སྟོན་པའོ། །དེས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཁྱོད་ཀྱི་ཐེག་པ་གཅིག་པུ་ཉིད་བཤད་དུ་གསོལ་ཞེས་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་སེམས་ཅན་གྱི་མོས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་བསྒྱུར་བར་གསུངས་པ། གཅིག་ལ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་གཞན་ལ་བཤད་པ་མིན། །ནད་པའི་དབང་ལས་སྨན་པ་བཞིན། །སྨན་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །དེ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བསྡུས་པ་ལས་ཞུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལན་ཡོད་པས་ན་འདིའི་བཤད་པ་ཡང་རྒྱ་ཆེ་བར་དེར་རིག་པར་བྱའོ། །རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བ་དེ་དག་ཅི། །འབྲས་བུ་ཅི་ཞིག་རྒྱུ་ནི་གང༌། །གཉིས་ཀ་གཞན་པ་ཅི་སླད་དུ། །ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་འབྱུང་བ་ལགས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དང༌། སྐྱེད་པའི་དངོས་པོ་དང༌། བྱེད་པ་དང༌། བྱེད་པ་པོར་འབྲེལ་ཏེ་རྐྱེན་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། གང་གི་ཚེ་ན་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེའི་ཚེ་ན་འབྲས་བུ་མེད་པས་ན་རྒྱུ་ཇི་ལྟར་ན་ཡོད། ཇི་ལྟར་འདི་ཉིད་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གསུངས་པ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བུ་མ་སྐྱེས་པར་ཡང་ཕར་འདོགས་པ་བཞིན་དུ་རྟོག་གེ་པ་རྣམས་ཀྱི་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་མི་འཐད་པ་དང༌། ཅིག་ཅར་འབྱུང་བར་མི་འཐད་དེ། རྒྱུས་མཚན་ཉིད་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང༌། དུས་གཅིག་ཏུ་ཕན་པར་བྱ་བ་དང༌། ཕན་པར་བྱེད་པ་མི་རུང་ སྟེ། དེ་བས་ན་གཉིས་ཀ་གཞན་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་མི་རུང་ངོ༌། །ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་འབྱུང་བ་ལགས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པའི་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟར་ན་བྱ། མེད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ན་ནི། །བྱེད་པ་བཀག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྔ་མའི་འོག་ཏུ་འདི་ཡོད་ན། །འདི་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་བྱུང་བ་ལས་དང་འབྲས་བུར་ངེས་པར་འབྲེལ་བ་འབའ་ཞིག་གོ །གཟུགས་མེད་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང༌། །འགོག་པ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ། །འདུ་ཤེས་འགོག་པ་ཇི་ལྟ་བུ། །ཅི་སླད་ཇི་ལྟར་སད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སེམས་འཇུག་པ་འགོག་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་གཉིད་ལྕི་བ་ལ་ལགས་པ་བཞིན་པས་ན། ཇི་ལྟར་ན་སད་པར་འགྱུར། བདག་ཏུ་ཆགས་པ་དང་ལས་དང་ཚེའི་རྒྱུན་ཇི་སྲིད་དུ་མི་ལྡོག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་འགོག་པ་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་ཡོད་ན་འགོག་པར་འགྱུར། འདུ་ཤེས་འགོག་པ་ཇི་ལྟ་བུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདུ་ཤེས་ནི་མཚན་མ་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་དེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་ཀྱི་བར་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ན་འགག་པར་འགྱུར། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མཚན་མར་མི་འཛིན་ཏེ། སེམས་ལ་མཚན་མ་མེད་པས་སྨོན་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཅི་སླད་ཇི་ལྟར་སད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་བའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སད་ནས། སངས་རྒྱས་རྣམ་གཟིགས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མི་གཟིགས་སོ། །གང་དག་ལ་ཡང་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཐའ་ཡས་དང༌། འདུ་ཤེས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཡང་རུང་སྟེ། རྟག་པ་དང་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པས་སེམས་འཇུག་པ་འགག་པ་ཙམ་ལ་གནས་པའི་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་དེས་ཇི་ལྟར་ན། སྲིད་པའི་ཐོག་མ་ཐོབ་གྱུར་ཀྱང༌། །བསམ་གཏན་པ་སྲིད་ཆགས་མེད་རྣམས། །ངར་བྱེད་ལྕགས་ཀྱུས་དྲངས་པ་དང༌། །སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ཡང་ལྷུང་བ། །དེ་དག་སད་པར་ཇི་ལྟར་རུང༌། །རིགས་པ་དང་ལུང་གི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བདག་གིས་ཅུང་ཟད་ཅིག་བཤད་མོད་ ཀྱི་དམ་པའི་ཆོས་འདྲི་བའི་ལན་ངེས་པར་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མཁྱེན་ཏོ། །འགྲོ་བ་དང་ནི་ལུས་འཛིན་ཀྱང༌། །ཅི་ཡི་སླད་དུ་བྱ་བ་འབྱུང༌། །ཇི་ལྟར་ས་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སུ་ཕྱོགས་དང་དུས་གང་དུ་སྐྱེས་བ་དེ་དེ་ཉིད་དུ་འགགས་པས་ན་བྱ་བ་ཅིའི་སླད་དུ་འབྱུང༌། སྐད་ཅིག་པའི་དོན་གྱི་དངོས་པོ་འགགས་པས་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བའོ། །ལུས་འཛིན་པ་ཡང་རྟག་པར་ཕྱིའི་དོན་དུ་འདུ་ཤེས་པས་སྐད་ཅིག་པ་འདྲ་བ་གཞན་སྐྱེ་བ་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་འཛིན་ཏོ། །མགོ་འཁོར་བ་དང༌། བརྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཆུད་པ་འཁྲུལ་བའི་རྣམ་པ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་བར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་སྣང་བ་མེད་དོ། །གཟུགས་ནི་རྡུལ་ཕྲན་གཞིགས་པ་ན། །རྡུལ་ཕྲན་ཆ་ནི་ཡོད་པ་མིན། །ཞེས་སོ། །ཇི་ལྟར་ས་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་དང༌། རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་བླ་མའི་ཡང་བླ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ས་རྣམས་སུ་འཇུག་གོ །ཕྱིའི་དོན་མེད་པས་ན་ཡུལ་དང་དུས་ཀྱི་རིམ་པས་ས་ལ་སོགས་པར་འབྱེད་པ་མེད་དོ་ཞེས་པར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གོ་བར་མཛད་དུ་གསོལ་ཞེས་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་དགོངས་པར་རྟག་གོ །སྲིད་གསུམ་ཚོམས་ནས་ཕ་དེ་སུ། །གནས་ནི་གང་ལགས་སུ་ནི་ཅི། །གནས་ཤིང་འགྲོ་བ་གང་ཞིག་ཏུ། །རྒྱལ་བའི་སྲས་སུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ནི་སྲིད་པ་གསུམ་ཚོམས་ནས་འགྲོའོ། །གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ལ་གནས་ཡོད་དེ། དེ་དག་ཀྱང་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བའོ། །དེ་དག་གི་ལུས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིའོ། །དེ་དག་གནས་པའི་མྱ་ངན་འདས་པ་ལ་གནས་པ་ན། འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་དེ་དག་འཕངས་པ་སྟེ། གང་དག་ལ་ཡང་འགྲོ་བ་དང༌། །འོང་བའི་འདུ་ཤེས་ཡོད་པས་སོ། །རྒྱལ་བའི་སྲས་བུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་དེས་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡང་སྲིད་པ་གསུམ་བཅོམ་སྟེ། འགྲོ་བ་མེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་སུ་ འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པར་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་དགོངས་པར་རྟག་གོ །དབང་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་དང༌། །མངོན་པར་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་འཐོབ། །ཇི་ལྟར་སེམས་ནི་མཉམ་པར་འཇོག །རྒྱལ་
Chinese
以道路趋向寂静等，普遍认为那是解脱之处。无论何处，凡是有去有来，那里就是生之处，而非解脱。解脱者将往何处去，请全知者开示，实则无处可去。“谁束缚，又由谁解脱？”这并非如同牧人从束缚中解救其牲畜首领一般。那么，是怎样的呢？乃是以正确的智慧遣除错误的认知而获得解脱。正如中观中所说：若于贪欲之贪著各异，若贪欲先已存在，则因彼之缘故贪欲转变，无贪著之贪欲为何消逝？贪欲生起贪著亦然，次第亦如是。如贪欲般一切诸法，不俱生亦非不俱生。禅定者之境等。这实则什么也不是。何者产生贪著，于何处产生贪著，由何产生贪著，以智慧观之，彼法皆不可见，以不缘之方式，粗细皆不可得，故无可见。如何安立三乘？若空性中无有种种造作，则如何安立三乘？如全知者对舍利子所说，般若波罗蜜多的回答，乃是全知者以有情之利益集合之地与波罗蜜多之差别而作区分。又如在此处所说：声闻与胜者，显现之色等，彼等乃是慈悲之菩萨，故示现化身。因此，请全知者您宣说唯一的乘。全知者因应有情意乐之差别而转为三乘，如是宣说：对一者所说，非为对另一者说。如医生应病人之需，而分别施予药物。如是。如是之理，于偈颂集中所问皆有解答，故此处的解释亦应于彼处广为了知。由缘所生者为何？果为何，因为何？二者有何不同？又如何生起？
English
It is generally perceived that going to peace through paths, etc., is the place of liberation. Wherever there is going and coming, that is the place of birth, not liberation. Where will the liberated one go? Please, omniscient one, show that there is nowhere to go. "Who binds, and by whom is one liberated?" This is not like a herdsman freeing the leader of his livestock from bondage. So, what is it like? It is liberation through reversing wrong knowledge with correct wisdom. As stated in the Madhyamaka: If the attachment of desire is different, if desire existed before, then due to that cause, desire changes. Why does desire without attachment disappear? The arising of desire is also similar, and the order is the same. Like desire, all phenomena are neither simultaneous nor non-simultaneous. The realm of the meditator, etc. This is actually nothing. What causes attachment, where attachment arises, by what attachment arises, when viewed with wisdom, that dharma is not seen at all. In a non-objective way, both coarse and fine are unattainable, so there is nothing to see. How are the three vehicles established? If there are no various fabrications in emptiness, then how are the three vehicles established? As the omniscient one said to Shariputra, the answer to the Perfection of Wisdom is that the omniscient one distinguishes by the difference between the ground of the collection of benefits for sentient beings and the perfections. Also, as it is said here: Hearers and victors, the forms of appearance, etc., those are compassionate Bodhisattvas, therefore they show manifestations. Therefore, please, omniscient one, explain your unique vehicle. The omniscient one said that the three vehicles are transformed according to the differences in the inclinations of sentient beings: What is said to one is not said to another. Like a doctor who, according to the needs of the patient, prescribes different medicines. Thus it is. Such is the reason that all the questions in the Compendium of Verses have answers, so the explanation here should also be widely understood there. What are those that arise from conditions? What is the fruit, what is the cause? What is the difference between the two? And how do they arise?
Chinese
既不是生，也不是生的事物，也不是作，也不是作者相关联，从因缘产生果稍微也没有。因为当有因的时候，就没有果，所以因怎么会有呢？如同这其中一切知者所说：大智慧啊！如同儿子未生就先系缚一样，分别论者次第产生不合理，同时产生也不合理。因为因没有获得自性的缘故，一时行利益和行利益者是不行的。因此，因为二者是他体的缘故，不能成为因和果的事物。又如何产生呢？名为没有的果如何能作呢？如果成为没有的作者，那么作者就不会被遮止。如果前者之后有这个，那么就会有这个，这是说，仅仅是依缘而生，与业和果决定相关联。无色入定和灭定又是如何呢？灭受想又是如何呢？为何如何醒来呢？名为般若波罗蜜多是心入灭的瑜伽，然而如同沉睡一样，如何能醒来呢？我执和业及寿命的相续，只要不退转，就是烦恼的止息，如果存在我执，就会止息。灭受想又是如何呢？名为受想是执取相状的自性，以智慧通达空性之前，那又是如何灭尽呢？不执取空性为相状，因为心没有相状，所以不希求，这样就成为远离一切受想的佛陀薄伽梵了。为何如何醒来呢？名为以慈悲的习气为了众生的利益而醒来，佛陀的种种显现也并非以智慧所见。对于那些无论是虚空无边，还是识无边，还是有想和无想也好，以常和我的想法，仅仅安住在心入灭的住处的外道们，他们又如何能获得有之初呢？禅定者没有对有的贪执。
English
It is neither birth, nor the thing that is born, nor the act, nor the agent that is related. There is not even a little bit of fruit arising from causes and conditions. Because when there is a cause, there is no fruit, so how can there be a cause? As it is said in this very place by the all-knowing one: Great wisdom! Just as binding in advance before a son is born, it is unreasonable for the debaters to arise in sequence, and it is also unreasonable to arise simultaneously. Because the cause has not obtained its own nature, it is impossible to do benefit and the one who does benefit at the same time. Therefore, because the two are other, they cannot become the things of cause and effect. How does it arise? What is called the non-existent fruit, how can it be made? If it becomes a non-existent maker, then the maker will not be prevented. If there is this after the former, then there will be this, which means that it is only dependently originated and definitely related to karma and fruit. What about the formless absorption and cessation? What about the cessation of perception? Why and how does one awaken? What is called the Perfection of Wisdom is the yoga of the cessation of the mind's entry, but like a deep sleep, how can one awaken? As long as the attachment to self, karma, and the continuity of life do not turn back, it is the cessation of afflictions. If there is attachment to self, there will be cessation. What about the cessation of perception? What is called perception is the nature of grasping at characteristics. Before wisdom understands emptiness, how can it be extinguished? One does not grasp emptiness as a characteristic, because the mind has no characteristics, so one does not desire. In this way, one becomes the Buddha, the Bhagavan, who is free from all perceptions. Why and how does one awaken? What is called awakening for the benefit of sentient beings with the habit of compassion, the various manifestations of the Buddha are not seen with wisdom either. For those who, whether it is infinite space, infinite consciousness, or whether there is thought or no thought, with the thought of permanence and self, merely abide in the place where the mind enters cessation, how can those heretics obtain the beginning of existence? Meditators have no attachment to existence.
Chinese
以铁钩牵引，众生亦堕地狱，彼等如何能醒？我已略述符合理智与经教之言，然询问圣法之答复，唯有遍知者知晓。迁徙与执身，为何而生？如何入地？所谓何人于何方何时生，彼即于彼处灭，故为何而生？刹那之物灭，故迁往他处。执身者亦常执取外境，故执取与刹那相似之他生为一。如头晕、昏厥等，于迷乱之相上，妄加外境之名，众生因此颠倒错乱二相，故无显现。色若析为微尘，微尘亦无分。如是。如何入地？所谓布施等积聚，与二相之识，以及三摩地之殊胜，上师之上师们可入诸地。因无外境，故无以方时次第分别地等，遍知者请令众生了知。大慧者如是恒常思虑。三有聚中父为谁？处为何处？住于何处？行于何处？如何成佛子？所谓离三界贪欲者，从三有聚中离去。处，谓彼等有处，彼等亦将成佛。彼等之身乃智慧之身。彼等住于寂灭涅槃时，入与出之念令彼等动摇，因彼等亦有去来之念。如何成佛子？是故离贪欲者亦摧毁三有，无迁徙者将成佛，大慧者如是恒常思虑。权能与三摩地等，以及神通如何获得？如何等持其心？