Tibetan
ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ་ནམ་དམིགས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཤེས་པས་མི་དམིགས་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པའི་གཟུང་བ་མེད་པས་འཛིན་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་འཛིན་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བསྒྲགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་གསུངས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་བྱམས་པས་བཤད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དོན་དང་སེམས་ཅན་བདག་རྣམ་རིག །སྣང་བ་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ནི། །རྣམ་པར་རིག་པའོ་དེའི་དོན་མེད། །དེ་མེད་པས་ན་དེ་ཡང་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གནས་པ་སྟེ། དམིགས་བྱ་དམིགས་དང་བྲལ་བར་ནི། །གང་ཚེ་འདུས་བྱས་མཐོང་བར་ནི། །མཉམ་ཉིད་སེམས་སུ་མཐོང་བ་ནི། །དེ་ཚེ་འཇིག་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཞེས་པར་རོ། །ནམ་སྦོམ་པོ་དང་ཕྲ་མོ་རྣམ་པར་དཔྱད་དེ། རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ན་ཁང་པ་དང༌། སྡེ་དང་ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་མེད་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཆ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱང་བླ་འོག་གི་ཚོགས་སུ་མི་རུང་སྟེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །ཀུན་མཁྱེན་དམ་ཆོས་འཛིན་པ་འགྲེལ་པ་ནི། །བདག་མེད་གྲུབ་མཐའ་ཚུལ་ནི་རྒྱས་པ་ལ། ། ངས་གང་འདི་ཡི་རྣམ་དཔྱད་འདིར་བྱས་པ། །གང་ན་སྔ་མའི་ཀླུས་བོས་གཉེན་རྣམས་ཀྱིས། །འགྲེལ་པ་མ་བྱས་བདག་གིས་བྱས་ནས་ནི། །ཚད་མ་ལུང་དང་རིགས་པ་སྦྱར་ནས་སུ། །འོན་ཀྱང་འདིར་ནི་ལེགས་བཤད་པ་ཡི་ཅི། །ལོག་པའི་སྨོན་ལམ་ཉིད་ནི་བཏབ་པའོ། །ཞེས་པའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྡུལ་ཕྲ་མོལ་ཆ་མེད་པར་ཁས་ལེན་པ་དེ་དག་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐ་དད་པར་དབྱེ་བ་ན་གཅིག་པར་མི་རིགས་སོ། །དེས་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུང་བའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་ཡང་མེད་དོ། །ནམ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱད་དེ། ཤེས་པར་བྱ་བ་སྦོམ་པོ་དང༌། ཕྲ་མོ་མི་དམིགས་པ་དེ་ན་བསམ་པ་མེད་ཅིང་སྣང་བ་མེད་པ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མི་གཉིས་པ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་རིག་པར་གནས་སོ། །དེས་ནི་ངེས་པར་འཇུག་པའི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དང༌། དབུགས་ཐུབ་པ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལྟ་བུའི་བསམ་པ་མེད་ཅིང་སྣང་བ་མེད་པ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མི་གཉིས་པ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལ་འཇིག་པར་མི་བྱེད་དོ། །གློངས་པའི་མཐུ་ཉིད་ཀྱིས་ལུས་ལ་སེམས་ཅན་དུ་ངེས་སོ། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་རྟག་པ་དང༌། གཅིག་པུ་དང༌། བདག་ཏུ་འཛིན་ཏོ། །མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བྱེད་པའི་ལས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་སྟེ། སེམས་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་དོན་ཐམས་ཅད་གཟུང་བའི
Chinese
因為像這樣，如果知道什麼時候應該觀察，因為不觀察，那就是因為沒有了認識的所取，所以就沒有能取。如果說因為沒有能取，所以被宣稱為分別的識也不會產生，就像聖者彌勒所說的那樣：事物和有情我等識，顯現極其產生，是為識，彼無意義，彼無故，彼亦無。這就是安住於一切智智的方面，當能取與所取分離時，當看到有為法時，當在平等心中看到時，那時不會毀壞。是這樣說的。如果分析粗大和微細，當進行區分時，就像房屋、村落和森林等一樣，沒有，是空性。無分的部分也不能成為上下的集合，就像心和心所一樣。全知者持法者的釋論是，在廣大的無我宗義中，我在此所作的分析，在以前的龍猛親友們沒有作釋論的地方，我作了釋論之後，結合了量、經和理，然而在此說了善說之後，卻種下了邪願。是這樣說的。外道主張極微是無分的，如果從方位的不同來區分，就不應該是相同的。因此，因為沒有外境的所取，所以也沒有能取。如果以智慧來分析，當不觀察所知的粗大和微細時，那時沒有思維和顯現，安住於勝義諦不二，事物和非事物的平等性中。因此，就像決定進入的根識和能止息呼吸的正確覺知一樣，沒有思維和顯現，勝義諦不二的正確覺知，不會毀壞不可言說的境界。僅僅憑藉聾啞的力量，就能確定身體是有情。在心的相續中，執著常、一、我。對於眼等識，作為作用而進行分別，有情等集合攝取一切事物。
English
Because, like this, if one knows when to observe, because one does not observe, that is because there is no object of cognition, so there is no subject. If it is said that because there is no subject, the consciousness that is proclaimed as discrimination will not arise either, just as the noble Maitreya said: Objects and sentient beings, self and consciousness, Manifestations arise greatly, It is consciousness, it has no meaning, Because it is not, it is also not. This is abiding in the aspect of omniscient wisdom, When the object and subject are separated, When conditioned phenomena are seen, When seen in equanimity, At that time, it will not be destroyed. That is what is said. If one analyzes the gross and subtle, when distinguishing them, just like houses, villages, and forests, there is nothing, it is emptiness. Indivisible parts cannot be a collection of above and below, just like mind and mental factors. The commentary of the omniscient Dharma holder is, In the vast doctrine of no-self, The analysis I have made here, In places where the previous Nagarjuna's friends did not make commentaries, After I have made commentaries, Combining valid cognition, scriptures, and reasoning, However, after speaking well here, I have planted evil wishes. That is what is said. Those who speak of external objects claim that atoms are indivisible, If they are distinguished by differences in direction, they should not be the same. Therefore, because there is no external object to be grasped, there is also no grasping subject. If one analyzes with wisdom, When one does not observe the gross and subtle objects of knowledge, At that time, there is no thought and no appearance, Abiding in the non-duality of ultimate truth, The equality of things and non-things. Therefore, just like the consciousness of the senses that definitely enter and the correct awareness that can stop the breath, without thought and appearance, the correct awareness of the non-duality of ultimate truth does not destroy the unspeakable state. Just by the power of deafness and muteness, one can determine that the body is a sentient being. In the mind's continuum, one clings to permanence, oneness, and self. For eye consciousness and so on, one discriminates as an action, The collection of sentient beings and so on grasps all things.
Tibetan
་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་མི་འཇུག་གོ །དེ་ལ་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་གླེངས་པ་ནི་ཤེས་པའི་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུར་ན་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་ན་ཅི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་སམ། ཅི་གཞན་གྱིས་ཟིལ་དུ་བརླག་གམ། ཅི་བསྒྲིབས་པས་སམ། ཅི་རིང་བས་སམ། ཅི་ཧ་ཅང་ཉེ་བས་སམ། ཕྲ་བའི་དངོས་པོས་སམ། ཅིའི་དབང་པོ་དང་མི་ལྡན་པས་སམ། ཅི་ཡིད་བསླད་པས་སམ། དེ་དེ་བཞིན་དུ་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་རམ། གྲངས་ཅན་ལ་སོགས་པས་རྒོལ་བའི་ཐེ་ཚོམ་དུ་བཟློག །བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་གསོལ་པ། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་དོགས་པ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ༌། །དེ་ལས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཕྱི་མའི་ཕྱོགས་ནི་ངས་དེ་ལ་ དགོངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ནམ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱད་དེ་དམིགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཤེས་པས་མི་དམིགས་པ་དེ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གཞག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ཀྱི་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པ་ཙམ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིད་ལོག་པ་དང༌། སྨྱོས་པ་དང༌། མྱོས་པ་དང༌། བླུན་པ་དང༌། ལོང་བ་དང༌། ལྐུགས་པ་དང༌། བྱིས་པ་དང༌། གླེན་པ་དང༌། བསྒྲིབས་པ་དང༌། ཟིལ་དུ་བརླག་པ་དང༌། རིང་བ་དང༌། ཕྲ་བ་དང༌། ཡོངས་སུ་མི་གསལ་བ་དང༌། བསླད་པ་དང༌། ལོག་པའི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེར་གཞན་པ་དང༌། གཞན་པ་མ་ཡིན་པ་དང༌། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་དང༌། ཐ་མི་དད་པར་སྨྲ་བའི་རྣམས་ནི་འཁྲུལ་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ནེ་ཡི་ཡ་ཡི་ཀ་དང༌། ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱི་ནི་ཐ་དད་པར་རྟོག་གོ །གྲངས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཐ་མི་དད་པར་རོ། །ཀྵ་པ་ན་ཀ་དང་དཔྱོད་པ་ཅན་རྣམས་ནི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཐ་དད་པ་དང༌། ཐ་མི་དད་པ་དང༌། གཞན་པ་དང༌། གཞན་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོག་གོ །སྒྲ་པ་རྣམས་ནི་བདག་གི་ཤེས་པ་ཡོད་པར་རོ། །ཚངས་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པར་རྟོག་གོ །ཞི་བ་པ་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་ནི་ཞིབ་པའི་མཐུ་ཅན་དུ་རྟོག་གོ །གཏོགས་འདོད་པ་རྣམས་ནི་གཏོགས་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་བར་རོ། །གཉིས་སུ་སྨྲ་བ་པོ་དེ་དག་གི་ཤེས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་བསླད་པའི་རྣམ་པའོ། །མི་གཉིས་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་གི་ཆུད་པ་རྣམས་ལ་རྟག་པ་དང༌། གཅིག་པུ་པར་སྒྲོ་འདོགས་སོ། །སངས་རྒྱས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཆུད་པ་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་ཞིང་མང
Chinese
因为不是事物，所以识不进入。对此，圣者大慧所说的是，对于识的识，如果完全不知，那么是对自相和共相完全不知吗？是被其他所胜伏吗？是被遮蔽了吗？是由于遥远吗？是由于非常近吗？是由于微细的事物吗？是由于不具足根吗？是由于意被扰乱吗？是由于它如是混合吗？以数论等进行反驳的怀疑。大慧向一切智者祈请，通达自相和共相是从疑惑中产生的。对此，一切智者的后一方面是，我对此思考等。何时以智慧进行观察，对于应作为目标的义，以识不作为目标，那被安立为唯识，这样说，但不是仅仅完全不知。睡眠和疯狂和醉酒和愚笨和盲人和哑巴和孩童和愚蠢和被遮蔽和被胜伏和遥远和微细和完全不清晰和被扰乱和颠倒的各种相，因为知晓，所以不是说安立为唯识。在那里，说异体和非异体和自相和共相各异和不各异的那些是错乱的，如尼耶雅派和胜论派认为共相是各异的。数论派则认为是不各异的。刹波纳嘎派和正理派则认为自相和共相具有各异和不各异和异体和非异体的自性。声明派则认为有我的识。梵天派则认为无二。寂止派则认为世界具有寂静的力量。属于欲者之间。说二者的人们的识是对于外境被扰乱的相。说非二者的人们则对于一切世界的堕落者安立常恒和唯一。佛陀的差别是，有情们的堕落以刹那的相续产生并显现。
English
Since it is not a thing, consciousness does not enter. In this regard, what the noble Mahamati said is, regarding the knowing of consciousness, if it is completely unknown, is it that the self-character and the general character are completely unknown? Is it overcome by others? Is it obscured? Is it due to distance? Is it due to being too close? Is it due to subtle objects? Is it due to not possessing the senses? Is it due to the mind being disturbed? Is it due to it being mixed in that way? The doubts refuted by the Samkhyas and others. Mahamati prayed to the All-Knowing One, understanding the self-character and the general character arises even from doubt. Regarding this, the latter aspect of the All-Knowing One is, I contemplate on that, etc. When one examines with wisdom, that which is not aimed at by consciousness as the object to be aimed at is established as mere consciousness, so it is said, but it is not merely completely unknown. Sleeping, madness, intoxication, foolishness, blindness, dumbness, childhood, stupidity, being obscured, being overcome, distance, subtlety, complete unclearness, being disturbed, and various aspects of perversion, because they are known, it is not said that they are established as mere consciousness. There, those who say that entities are different and not different, and that self-character and general character are distinct and not distinct, are mistaken, like the Naiyayikas and Vaisheshikas who think that the general character is distinct. The Samkhyas think that they are not distinct. The Ksapanakas and the logicians think that the self-character and the general character have the nature of being distinct and not distinct, and of being different and not different. The Sabdikas think that there is the consciousness of self. The Brahmavadins think that there is no duality. The Sivaites think that the world has the power of tranquility. Among those who desire belonging. The consciousness of those who speak of duality is the aspect of being disturbed towards external objects. Those who speak of non-duality attribute permanence and oneness to all the fallen of the world. The distinction of the Buddhas is that the fallen of sentient beings arise in a momentary continuum and appear.