Tibetan
ཡོད་པ་ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །མཚམས་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པའི་ནང་ནས་མདོ་སྡེ་ཁུངས་སུ་བསྟན་པ་ལས་ནི་གནས་པར་བྱ་བ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཡོད་པས་ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །དེ་ལ་འདི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་བག་ལ་ཉལ་ལ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་རྣམ་པར་བཤད་པ་དྲུག་ལས་ལས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ། །བག་ལ་ཉལ་རྣམ་པ་འདི་གསུམ་སྒྲིབ་པ་གང་དག་གིས་བསྡུས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། འདི་ལ་རྣམ་པར་བཤད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ འདི་གསུམ་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་དང་པོ་གཉིས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའོ། །བག་ལ་ཉལ་གསུམ་ནི་ཤེས་བྱའི་ཁོ་ནའོ་ཞེའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེའོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བཤད་པ་ཡོད་ཀྱང་བཤད་པ་ཕྱི་མ་ནི་ཡང་དག་པ་ཡིན་ནོ། །མདོའི་ཚིག་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བག་ལ་ཉལ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བཤད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སོ་སོ་ནས་མི་མཚུངས་ཏེ། རགས་པ་དང་ཕྲ་བ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མས་སྔ་མ་སྔ་མ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཡངས་དོག་ཐ་དད་དོ་ཞེའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་གསུམ་པོ་འདི་དག་གི་གནས་སྐབས་ལས་བརྩམས་ནས་ཐ་དད་པར་བསྟན་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ནི་བྱེ་བྲག་མེད་དེ། འདི་ལྟར་ས་ལྔ་པོ་དག་ལ་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གྲོགས་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ས་དྲུག་པ་དང་བདུན་པ་ལ་ནི་ཉམས་སྟོབས་ཆུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ས་བརྒྱད་པ་ཡན་ཆད་ལ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། བཤད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་ནི་བཤད་པ་ནི་གསུམ་པ་བཟང་པོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་གིས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བག་ལ་ཉལ་དེ་དག་གནས་ངན་ལེན་དེ་དག་སྤངས་པ་རྣམ་པ་དུས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གཉིས་པ་གནས་ངན་ལེན་སྤངས་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏོ། །འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཞུ་བ་གསོལ་བ་དང༌། ལན་དུ་གསུངས་པ་བསྟན་ཏོ། །མདོའི་ཚིག་སྒོ་འདི་གཅིག་གིས་དགོངས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་བར་དཀའ་བས་དེའི་ཕྱིར་སྔར་བག་ལ་ཉལ་དང༌། གནས་ངན་ལེན་གྱི་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཕྱེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་གདོད་མདོའི་ཚིག་གི་དོན་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བག་ལ་ཉལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་གྱི་གྲངས་ཀྱི་མིང་སྟེ། སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀྱི་ས་བོན་རྣལ་འབྱོར་བ་དག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་བག་ལ་ཉལ་མི་ལྡང་བའི་ཕྱིར་བག་ལ་ཉལ་ཞེས་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་སྤང་བར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ས་དང་པོར་ཞུགས་པ་ན་སྤོང་བའོ། །གཞན་བསྒོམ་པས་སྤན་བར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ས་རེ་རེ་ཞིང་སོ་སོ་ནས་ སྤང་བ་ཡང་བར་ཆད་མེད་པ་དང༌། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ལམ་གྱིས་སྤོང་བར་བྱེད་དེ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱིས་སོ་སོར་བརྟགས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གནས་ངན་ལེན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་མཐུའི་བྱེ་བྲག་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ལུས་ལས་སུ་མི་རུང་བ་ཉིད་དུ་བྱེད་པས་གནས་ངན་ལེན་ཞེས་བྱའོ། །བག་ཆགས་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་དང༌། གཅིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྤངས་པ་དང་མ་སྤངས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་ཕྱིར་གཅིག་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་མི་རུང་ལ། ཕུང་པོ་ལྔ་ལས་གུད་ན་བདག་ཉིད་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་མི་རུང་སྟེ། དོན་དེའི་ཕྱིར་ཡང་ལོགས་ཤིག་ན་བར་ཆད་མེད་པ་དང༌། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྤོང་བའི་ལམ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱང་སྤོང་བར་མི་འགྱུར་ལ། སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་གུད་ན་མི་དམིགས་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཤེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གོང་ནས་གོང་དུ་ས་བོན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་གནས་ངན་ལེན་རྣམ་པར་སེལ་ཏོ། །གནས་ངན་ལེན་དེ་དག་དང༌། བག་ལ་ཉལ་དེ་དག་ལ་ཡངས་དོག་ཡོད་པ་ཡང་བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཇི་སྐད་དུ། ལུས་དེ་དག་གི་ས་བོན་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་གནས་ངན་ལེན་ཅེས་བྱ་བ་དང༌། བག་ལ་ཉལ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ།། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་པ་རྣམས་དང༌། ལས་གཞན་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱོགས་དེ་དག་ནི་གནས་ངན་ལེན་ཅེས་བྱ་བ་ཉིད་དེ། བག་ལ་ཉལ་ཞེས་མི་བྱའོ། །དད་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་བོན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་ནི་བག་ལ་ཉལ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་མེད་ལ། གནས་ངན་ལེན་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཆོས་དེ་དག་སྐྱེས་པ་ན་ལུས་ལས་སུ་རུང་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི། ལུས་མི་རུང་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལས་ས་བོན་གང་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ། གནས་ངན་ལེན་ཅེས་བསྟན
Chinese
有这样的说法。从《解脱边际经》中说，因为存在少许的所知障。从《唯识论》中引经部宗的观点说，因为存在应安住的所知障。因此，说“这非常微细”是指习气。这是六种解释中的业遍摄的解释。这三种习气被哪些障碍所摄？回答说：对此有三种解释。有些人说：这三种只是所知障。有些人说：前两种是烦恼障，三种习气只是所知障。有些人说：这三种只是烦恼障。虽然有三种说法，但后一种说法是正确的，因为与经文相符。这三种习气是本体相同吗？对此有三种解释。有些人说：这三种的本体各自不同，因为粗细不同。有些人说：因为后者包含前者，所以宽窄不同。有些人说：虽然从这三种的状态上显示为不同，但本体上没有差别。例如，处于五地的是摧伏正友，处于六地和七地的是力量衰弱，处于八地以上的是非常微细。三种解释中，第三种解释是最好的。菩萨观世音自在也对世尊这样祈请道：世尊，那些习气，那些恶趣，断除的差别是什么？从这以下是第二，显示断除恶趣的差别。这也有两种：请问和显示回答。因为仅凭一个经文难以理解其含义，所以首先详细说明习气和恶趣的差别特征。
English
It is said that it exists. From the Sutra of Complete Liberation, it is said that it is because it abides in a slight amount of the obscuration of knowledge. From the teachings on the source of the sutras in the Treatise on the Establishment of Mere Cognition, it is said that it is because there is the obscuration of knowledge to be abided in. Therefore, the statement "this is extremely subtle" refers to the latent tendencies. This is the explanation of the complete grasping of actions from the six explanations. By which obscurations are these three types of latent tendencies included? It is said: There are three types of explanations for this. Some say: These three are only the obscuration of knowledge. Some say: The first two are the obscuration of afflictions, and the three latent tendencies are only the obscuration of knowledge. Some say: These three are only the obscuration of afflictions. Although there are three types of explanations, the latter explanation is the correct one, because it is in accordance with the words of the sutra. Are these three types of latent tendencies of the same essence? There are three explanations for this. Some say: The essence of these three types is not the same, because the coarse and the subtle are different. Some say: Because the latter includes the former, the wide and the narrow are different. Some say: Although the difference is shown based on the state of these three, there is no difference in essence. For example, whoever abides in the five grounds is called the one who has destroyed the true friend. Those on the sixth and seventh grounds are called those with weak strength. Those on the eighth ground and above are called extremely subtle. Among the three explanations, the third explanation is the best. The Bodhisattva Avalokiteśvara also requested the Blessed One in this way: Blessed One, what is the difference in the way those latent tendencies, those bad abodes, are abandoned? From here onwards is the second, showing the distinction of abandoning bad abodes. This also has two aspects: the request and the showing of the answer. Because it is difficult to understand the meaning with just one sutra passage, therefore, first, the characteristics of the differences between latent tendencies and bad abodes are explained in detail.
Chinese
打开之后，就在那下面解释根本经的词义。其中，所谓的“随眠”，是种子的数量的名称，两种障碍的种子追随瑜伽行者们，并且随眠不生起，因此称为“随眠”。应当断除的烦恼随眠，是在进入初地时断除的。其他应当通过修习断除的，是每一地各自 断除，也是通过无间道和解脱道次第断除的。因为通过解脱道获得了各自的分别。其中，所谓的“处非处”，是因为两种障碍的种子的力量的差别，使得有漏的身体变得不堪能，因此称为“处非处”。也称为“习气”，与有漏法，既非一体也非异体，因为断除和未断除的状态的差别，因此不能说是一体。又因为在五蕴之外没有异体的自性，因此也不能说是异体。因为那个原因，在另外一边，无间道和解脱道两种断除之道也不会断除，并且各自所断的非作法也无法显现。然而，通过智慧的力量，从高到低地消除由种子所生的处非处。那些处非处和那些随眠有宽窄，也如《瑜伽行地论》中所说的那样。那些身体的种子，属于烦恼方面的，就成为所谓的“处非处”和“随眠”。属于异熟方面的，以及与业不同的无记方面的，仅仅是所谓的“处非处”，而不称为“随眠”。信仰等善方面的种子，既没有所谓的“随眠”，也没有所谓的“处非处”。那是什么原因呢？因为当那些法生起时，身体只会变得堪能，而不会变得不堪能。就像这样开示的那样，从那之中，凡是被烦恼方面所摄的种子，就开示为“处非处”。
English
Having opened it, the meaning of the words of the root text will be explained below. Among these, what is called 'anuśaya' is the name for the number of seeds. Because the seeds of the two obscurations follow the yogis and the anuśaya does not arise, it is called 'anuśaya'. The afflictive anuśaya that should be abandoned is abandoned upon entering the first bhūmi. Others that should be abandoned through meditation are each abandoned on each bhūmi, also abandoned successively through the uninterrupted path and the path of liberation. Because through the path of liberation, individual discernment is attained. Among these, what is called 'sthānāsthāna' is because of the difference in the power of the seeds of the two obscurations, which makes the contaminated body incapable, therefore it is called 'sthānāsthāna'. It is also called 'vāsanā', which is neither the same as contaminated dharmas nor different, because of the difference in the state of having been abandoned and not having been abandoned, therefore it cannot be said to be the same. Also, because there is no different self-nature apart from the five skandhas, it cannot be said to be different. Because of that reason, on the other hand, the two paths of abandonment, the uninterrupted path and the path of liberation, will also not be abandoned, and the unconditioned that is abandoned individually will also not appear. However, through the power of wisdom, the sthānāsthāna produced by the seeds are eliminated from higher to higher. Those sthānāsthāna and those anuśaya have breadth and narrowness, as it is said in the *Yogācārabhūmi-śāstra*. Those seeds of the body that belong to the side of afflictions become what are called 'sthānāsthāna' and 'anuśaya'. Those that belong to the side of maturation, and the side of the unspecified that is different from karma, are only called 'sthānāsthāna', and are not called 'anuśaya'. Those seeds of the side of virtue, such as faith, have neither what is called 'anuśaya' nor what is called 'sthānāsthāna'. What is the reason for that? Because when those dharmas arise, the body will only become capable, and will not become incapable. Just as it is taught in that way, from among those, whatever seeds are included in the side of afflictions are taught as 'sthānāsthāna'.