Tibetan
ནི་རང་ཉིད་མི་འཛུག་གོ །མཚོན་གྱིས་ནི་རང་ཉིད་ལ་མི་གཅོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དག་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །སློབ་དཔོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱིས་བྱས་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། ཇི་ལྟར་སེམས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་དེ་ཉིད་མཐོང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་བདག་ཉིད་དང་མི་འགལ་བར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་མི་མཐུན་པ་རྣམ་པ་གཅིག་ལས་ནི་གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་ཞིག་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་བྱེད་པ་ཞིག་ཡོད་ན་ཡང་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་དོན་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ལ། རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་བྱེད་ན་ཡང་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལ་ཆོས་ཅུང་ཟད་གང་གིས་ཀྱང་ཆོས་ཅུང་ཟད་གང་ཡང་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སེམས་དེ་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པའི་ཚེ་གཟུགས་བརྙན་དེ་དག་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དྲུག་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྤྱིར་བསྟན་པ་སྟོན་ཏོ། །འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་སེམས་ལས་གུད་ན་མེད་པར་བསྟན་པ་དང༌། ཞུས་པ་དང་ལེན་དག་གིས་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ། །དང་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་བས་འདི་ལྟ་སྟེ། དོན་དང༌། དཔེ་དང་དོན་དུ་སྦྱར་བའོ། །འདི་ནི་དང་པོ་དོན་བསྟན་པ་སྟེ། སློབ་དཔོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱིས་འགྲེལ་པ་ལས། ཆོས་ཅུང་ཟད་གང་གིས་ཀྱང་ཆོས་ཅུང་ཟད་གང་ཡང་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བརྒལ་བས་སྔ་མའི་ལན་བསྟན་པ་སྟེ། བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། ཆོས་ཅུང་ཟད་གང་ཡང་མེད་པས་བྱེད་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང༌། ཆོས་ཅུང་ཟད་གང་ཡང་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བྱེད་པ་མེད་པར་བསྟན་པས་སོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་བ་མི་མཐུན་པ་རྣམ་པ་གཅིག་ལས་ནི་ཆོས་གང་གིས་ཀྱང་ཆོས་གང་ཡང་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མེད་དོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ་ ལང་གི་ཚེ་བསྒྱུར་བ་ལས་ནི་ཆོས་གང་གིས་ཀྱང་ཆོས་གཞན་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མེད་དོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའི་མདོ་ལས་ནི་ཆོས་གང་ཡང་རྟོག་པར་མི་བྱེད་ཅེས་འབྱུང་སྟེ། དེ་དག་གི་ཚིག་ཐ་དད་ཀྱང་དོན་ནི་མི་མཐུན་པ་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གང་གིས་ཀྱང་ཆོས་གང་ཡང་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་སེམས་ལས་གྱུར་པའི་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་མེད་ཅིང་ཡང་དག་པའི་ནུས་པ་གང་ཡང་མེད་པས་སོ། །སེམས་དེ་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། གཞན་དག་ན་རེ་ཡང་དག་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞེས་རྒོལ་བས་དེའི་ཕྱིར་ཚིག་འདི་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གཞན་གྱི་དབང་སེམས་ལྟ་བུར་སྐྱེས་པའི་ཚེ། དེ་ལྟ་བུའི་གཟུགས་བརྙན་དག་རབ་ཏུ་སྣང་བས་དེའི་ཕྱིར་སེམས་དེས་ཡུལ་དུ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱིས་འགྲེལ་པ་ལས་འོན་ཀྱང་སེམས་དེ་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཤིན་ཏུ་མཐུ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་གཅིག་ལ་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པ་གཉིས་སྐྱེས་པ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་རྐྱེན་གྱི་མཐུ་ལས་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་སྐྱེའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །སེམས་དེ་དག་ཡུལ་ལ་དམིགས་པའི་རིགས་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཡང་དག་པར་མེད་ཀྱང་ནང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཅི་ན་རང་གི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་སྨྲས། སུ་ཞིག་གཞན་གྱི་སེམས་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ལ་མ་ཞེན་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེའི་ཉེ་བའི་དམིགས་པ་ཡིན་པར་མ་བསྟན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་ན་ཡང་དག་པར་བྱེད་པ་མེད་པས། ཇི་ལྟར་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་མངོན་སུམ་དུ་འཛིན་པ་དང༌། ཉི་མ་ལ་སོགས་པའི་འོད་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་མངོན་སུམ་དུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་གྱི། མེ་ལོང་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལྟ་བུར་སྣང་བས་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་ ཞེས་བྱའི། མངོན་སུམ་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱི་དམིགས་པ་ནི་བདག་གི་བདག་ཉིད་ལས་གྱུར་བ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་མདོ་དག་ལས་ཆོས་ཅུང་ཟད་གང་གིས་ཀྱང་ཆོས་གཞན་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མེད་ཀྱང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་དེའི་མཚན་ཉིད་འདྲ་བར་སྣང་བས་དངོས་པོ་དེ་འཛིན་པ་
Chinese
则自己不植入。用剑不斩自己等语相违之故，如是开示。导师无自性所造释中云：如何心即能见心耶？此乃显示与能作之能力及自性不相违也。摄大乘释不相同一种中，若有他之识为识之境之事物，然唯识之义不成，若缘自之自性为境之事物亦不成，以世间无如是之相故。种姓之子，于此，任何少法亦不见任何少法，然于心如是生时，彼等影像如是显现等，乃第六如来总示。此亦二种，谓显示三摩地之行境非离于心，及以问答等分别散乱心之所缘。初亦分三种，即义，譬喻及合义。此乃初义开示，导师无自性之释中云：任何少法亦不见任何少法，此乃以辩驳显示先前之答复，以无作者故。一切法无作者者，则不成为现证之境故。如是说，以任何少法亦无故，极显无作者也。任何少法亦不见者，即以彼显示无作者也。摄大乘释不相同一种中云：任何法亦无有能执持任何法者。摄大乘释于楞伽时所译者中云：任何法亦无有能执持他法者。解深密经中云：任何法亦不应分别
English
Then it does not plant itself. It is shown that it will contradict statements such as 'a sword does not cut itself'. In the commentary made by the teacher No Self-Nature, it says: 'How can the mind itself see the mind itself?' This shows that it is not contradictory to the power of action and self-nature. In one of the different explanations of the Great Vehicle Collection, it says: 'If there is another consciousness that acts as the object of consciousness, then the meaning of consciousness only will not be accomplished. If focusing on one's own self-nature acts as the object, it will not be accomplished, because there is no such aspect in the world.' Son of lineage, in this, no small dharma sees any small dharma, but when the mind arises in this way, those images appear very clearly, etc., the sixth Tathagata shows the general teaching. This is also of two types: showing that the object of samadhi is not separate from the mind, and distinguishing the object of the distracted mind with questions and answers. The first is also divided into three types: meaning, metaphor, and combined meaning. This is the first meaning shown. In the commentary by the teacher No Self-Nature, it says: 'No small dharma sees any small dharma.' This shows the previous answer by refutation, because there is no agent. Because all dharmas that are without an agent do not become objects of direct realization. It is said that because there is no small dharma, it clearly shows that there is no agent. That which does not see any small dharma is what shows that there is no agent. In one of the different explanations of the Great Vehicle Collection, it says: 'No dharma holds any dharma.' In the translation of the Great Vehicle Collection at the time of Lanka, it says: 'No dharma holds another dharma.' In the Explanation of the Profound Meaning Sutra, it says: 'No dharma should be distinguished.'
Chinese
是这样说的，这些词语虽然不同，但意思没有不一致的地方。此外，任何法也不能执持任何法，这是因为没有从他者自在的心所转变的心之自性，也没有任何真实的能力。如果说心存在于那之外，其他人会反驳说，如果没有真实的能力，怎么会有所取和能取呢？因此才说了这句话。像这样，当生起像他者自在的心时，会显现出那样的影像，因此那个心会执持为境。在《无自性释》中说，然而当那个心那样生起时，因为缘起之法非常强大，在一个自性的形象上生起两个形象，相互观待时，既不是那个，也不是与那个分离，所以心和心所生的法，凭借因缘的力量，其自性以法性那样生起。那些心缘于境的道理，应当像在《唯识论》中所说的那样理解。因此，从那里面，即使外境真实不存在，但内在的识的境，他者的心难道不是真实存在的吗？为什么说不是自己的所缘呢？谁会说他者的心不执着于自己的识的境呢？仅仅是没有指出是近取缘而已。像这样，当识生起时，没有真实的作用，不像手等那样直接执持外物，也不像太阳等的光芒直接照亮外境，而是像镜子等那样，显现为外境，从而知晓他者的心。
English
It is said that, although these words are different, their meanings are not inconsistent. Furthermore, no dharma can grasp any dharma, because there is no self-nature of the mind transformed from the mind of other-dependence, and there is no real power. If it is said that the mind exists outside of that, others would retort, how can there be grasping and being grasped if there is no real power? Therefore, this statement was made. Like this, when a mind like other-dependence arises, such images appear clearly, therefore that mind grasps as an object. In the "Commentary on No Self-Nature," it says, however, when that mind arises in that way, because the phenomena of dependent origination are very powerful, two images arise on one self-nature image, and when they are viewed in relation to each other, they are neither that nor separate from that. Therefore, the mind and the phenomena arising from the mind, by the power of conditions, their self-nature arises in that way by the nature of phenomena. The reason why those minds focus on objects should be understood as explained in the treatise "Only Consciousness." Therefore, from that, even if external objects do not truly exist, is not the object of inner consciousness, the mind of others, truly existent? Why say it is not one's own object? Who would say that the mind of others does not cling to the object of one's own consciousness? It is only that it has not been pointed out as the immediately conditioning cause. Like this, when consciousness arises, there is no real function, not like hands etc. directly grasping external objects, nor like the light of the sun etc. directly illuminating external objects, but like mirrors etc., appearing as external objects, thereby knowing the mind of others.
Tibetan
ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞན་གྱི་སེམས་ལ་དམིགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དྲིས་པ་དང་ལན་དག་གིས་རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་གཟུགས་ཀྱིས་རྐྱེན་བྱས་པས་གཟུགས་བརྙན་མཐོང་ཡང་བདག་གིས་གཟུགས་བརྙན་མཐོང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་གཟུགས་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་སྣང་ངོ་སྙམ་དུ་ཡང་སེམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་དཔེས་བསྟན་པ་སྟེ། མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དཀའ་བས་དེའི་ཕྱིར་འདིར་སྔར་སོ་སོའི་གཞུང་གི་བཤད་པ་བརྗོད་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་མདོའི་ཚིག་འདི་ཉིད་ཡང་དག་པར་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་སོ་སོའི་གཞུང་གི་བཤད་པ་དང་སྦྱར་ན་གཟུགས་བརྙན་དང༌། གཟུགས་ཉིད་ན་འབྲེལ་པ་དང༌། འབྲེལ་པ་མེད་པ་དང་བཏགས་པ་དང་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མདོར་བསྡུ་ན་བཤད་པ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་དེ། དང་པོ་ནི་འབྲེལ་པ་མེད་ཅིང་རྫས་སུ་ཡོད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་གནས་བརྟན་པའི་སྡེ་པ་དག་དཔེ་འདི་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་སྲིད་པ་བར་མ་རྣམ་པར་མི་གཞག་པ་ལྟ་བུ་དང༌། མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དང༌། ཡང་དག་པའི་རིགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང༌། བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་སྲིད་པ་བར་མ་རྣམ་པར་མི་གཞག་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་ལ་ནི་བར་ཆད་དང་བཅས་པའི་དོན་ཡོད་པས་གནས་བརྟན་པའི་སྡེ་པ་དག་གིས་ཀྱང་དེ་དང་མཐུན་པར་བཤད་དེ། །གཉིས་པ་ནི་འབྲེལ་པ་མེད་ཅིང་རྗེས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཆོས་རྣམས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་འདུས་པའི་མཐུ་ལས་དེ་ལྟར་མཐོང་བས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པའི་བྱེ་བྲག་ནི་ཤིན་ཏུ་དཔག་པར་དཀའ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་སྲིད་པ་བར་མ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ། །གསུམ་པ་ནི་འབྲེལ་པ་དང་བཅས་ཤིང་རྫས་སུ་ཡོད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སློབ་དཔོན་འདུས་བཟང་གིས་སྲིད་པ་བར་མ་རྣམ་པར་གཞག་པ་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱི་གཞུང་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཞིབ་ཏུ་བསྟན་བཅོས་ཡང་དག་པའི་རིགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །བཞི་པ་ནི་འབྲེལ་པ་དང་བཅས་ཤིང་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། སོ་སོའི་གཞུང་ལས་ཚིག་འདི་ཡོད་ཀྱང་ཚད་མར་བཟུང་དུ་རུ
Chinese
即是说，如对其他的心作意一样，对色等也是如此。以问答等广泛分别，应如该论典中所说的那样理解。种姓之子，譬如，在极其清净的镜子中央，因色的缘故而见到影像，但自己却想“我见到了影像”，并且还想在色之外，有一个行境影像显现。这第二个比喻所要说明的是，镜中影像的体性也很难理解，因此，这里先说各自宗派的解释，然后在这些解释之后，再正确地解释这部经的词句。对此，如果与各自宗派的解释相结合，那么，关于影像和色本身之间，有联系和无联系，是假立还是实有，总共有五种说法。第一种是无联系且实有，例如，常住部的人们依靠这个比喻，不成立中有，以及《俱舍论》和符合正理，还有《大毗婆沙论》中的分别说者不成立中有等。因为镜中的影像有间断的意义，所以常住部的人们也与此相似地进行解释。第二种是无联系且非实有，就像这样，诸法由因和缘聚合的力量而如此显现，因此诸法自性的能力差别是极难测度的。例如，世亲论师成立中有，如《俱舍论》中广说的那样。第三种是有联系且实有，例如，圣天论师成立中有，就像摧毁世亲论师的论典一样，详细内容应如符合正理的论典中所说的那样理解。第四种是有联系且非实有，虽然各自的宗派中有这句话，但不能作为 प्रमाण。
English
That is to say, just as one focuses on the minds of others, so too with forms and so on. The extensive differentiation through questions and answers should be understood as it appears in that very treatise. Son of good family, for example, in the very pure center of a mirror, due to the condition of form, an image is seen, but one thinks, "I see the image," and also thinks that apart from the form, an object of experience, the image, appears. This second example illustrates that the nature of the image in the mirror is also difficult to understand. Therefore, here, first the explanations of the individual schools are stated, and then after these explanations, this very phrase of the sutra will be correctly explained. In this regard, if combined with the explanations of the individual schools, then concerning the image and the form itself, whether there is connection or no connection, whether it is imputed or truly existent, there are five kinds of explanations in brief. The first is no connection and truly existent, for example, like the Sthavira school not establishing the intermediate state based on this very example, and like the Abhidharmakosha and what accords with correct reasoning, and like the Vaibhashikas from the Mahavibhasha not establishing the intermediate state. Because the image in the mirror has the meaning of being interrupted, the Sthavira school also explains it in accordance with that. The second is no connection and not truly existent, like this, phenomena appear in this way due to the power of the aggregation of causes and conditions, therefore the specific differences in the power of the nature of phenomena are extremely difficult to fathom. For example, like Acharya Vasubandhu establishing the intermediate state, as extensively explained in the Abhidharmakosha. The third is having connection and truly existent, for example, like Acharya Deva establishing the intermediate state, like destroying the treatises of Acharya Vasubandhu, the details should be understood as explained in the treatise that accords with correct reasoning. The fourth is having connection and not truly existent, although this phrase exists in the individual schools, it cannot be taken as प्रमाण.