Tibetan
་གཉིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་འགགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་གནས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་རིག་པ་དང༌། དེའི་འབྲས་བུ་ཡུལ་རིག་པ་ཡང་སྤངས་པས་སོ། །རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་འབའ་ཞིག་མངོན་དུ་མྱོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཟག་པ་ཟད་པ་ལ་ཡོད་པའི་ཚོར་བ་རྣམས་ནི་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་འབྲས་བུ་མ་གྲུབ་པའི་རིག་པ་ཐམས་ཅད་འགགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་ནི་མ་འོངས་པའི་ཚོར་བ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་འགག་པར་འགྱུར་བའོ། །དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་ཡང་མྱོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་ལམ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཚོར་བའོ། །ཐུན་མོང་དུ་ཡོད་པ་ཡང་མྱོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དེའི་འབྲས་བུ་ཡུལ་རིག་པའོ། །ཡང་ན་དེའི་འབྲས་བུ་གྲུབ་པའི་ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མངོན་དུ་སྤྱོད་པས་ད་ལྟར་འབྲས་བུ་སྦྱིན་པའི་ཚོར་བའོ། །གོང་དུ་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་ལྷག་མ་མེད་པར་མ་ཞུགས་པ་དག་ཚོར་བ་གསུམ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པའོ། །གཞན་ཡང་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་འགགས་པས་རིག་པའི་འདུས་ ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་འབའ་ཞིག་མངོན་པར་མྱོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མ་མེད་པར་ཞུགས་པའི་ཚེ་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་འབའ་ཞིག་ལྷག་མ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཕྱིས་ཐུན་མོང་དུ་ཡོད་པ་མྱོང་བ་དང༌། དེའི་འབྲས་བུ་གྲུབ་པ་ཚོར་བ་ཡང་འགགས་ནས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཚོར་བ་འབའ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་འགགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་འབའ་ཞིག་མྱོང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ཟག་པ་མེད་པ་འབའ་ཞིག་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས་དེ་སྐད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་ཡང་མདོའི་ཚིག་འདི་ལ་སློབ་དཔོན་དེ་གཉིས་ཀྱིས་སྔ་མའི་གཞུང་ལས་གཞན་དུ་བཤད་དེ། དང་པོ་ནི་འདི་སྐད་དུ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་དབྱིངས་སུ་མ་འོངས་པའི་རྒྱུའི་ཚོར་བ་ནི་འགག་པར་འགྱུར་ལ། ཚོར་བ་གཞན་གསུམ་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཚོར་བ་ལ་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་ཚོར་བ་གསུམ་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ་ཞེའོ། །གཉིས་པ་ནི་འདི་སྐད་དུ་མི་སློབ་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཚོར་བ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། ཟག་པ་མེད་པར་ཡང་གཏོགས་པས་སྤྱིར་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་དེའི་ཕྱིར་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་དབྱིངས་སུ་གཞན་ཡང་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་འགགས་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྔ་མའི་གནས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་རིག་པ་དང༌། དེའི་འབྲས་བུ་ཡུལ་རིག་པའི་ཚོར་བ་གཉིས་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འགགས་ནས་མི་སློབ་པའི་གང་ཟག་གི་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་འབའ་ཞིག་ཡོད་པའོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། སྔ་མའི་བཤད་པ་འདི་དག་ནི་བསམ་དགོས་སོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་མདོའི་ཚིག་འདི་ལ་རྣམ་གྲངས་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཡོད་པས་ཚོར་བ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ལས་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་དབྱིངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ན་འབྲས་བུ་མ་གྲུབ་པའི་ཚོར་བ་འབའ་ཞིག་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དེའི་མི་ མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་མྱོང་ཞིང་ཡང་ཟག་པ་མེད་པའི་ཚོར་བ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐུན་མོང་དུ་ཡོད་པ་ཡང་མྱོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཚོར་བ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ལས་འབྲས་བུ་མ་གྲུབ་པ་དང༌། འབྲས་བུ་གྲུབ་པ་མ་གཏོགས་པར་གཞན་དྲུག་པོ་དག་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་འཕགས་པ་རྣམས་ཐུན་མོང་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་དུ་ཡོད་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་མི་སློབ་པ་ལ་ཡང་ལྟོས་པའི་རིག་པ་ཡོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། ལྟོས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་གཅིག་ལ་གཅིག་སེམས་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པས་སྤངས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཅིང་གཅིག་ལ་གཅིག་སེམས་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ལྔ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་དུ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་ཐུན་མོང་དུ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོར་བ་ལྔ་པོ་ཁོ་ན་དང་ལྡན་པས་ལྟོས་པ་ནི་མ་གཏོགས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་གཅིག་ལ་གཅིག་ཆགས་པའི་ཕྱིར་དང་གོ་སླ་བའི་ཕྱིར་མདོར་བསྡུས་ནས་མ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ན་དེའི་འབྲས་བུ་གྲུབ་པའི་ཚོར་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡང་ད་ལྟར་གྱི་འབྲས་བུ་མྱོང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཚོར་བ་འདི་ཐུན་མོང་དུ་ཡོད་པ་ཞེས་མི་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ན་ཐུན་མོང་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། སྔ་མའི་འབྲས་བུ་མ་གྲུབ་པའི་ཚོར་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་མཚུངས་པས་དེའི་ཕྱིར་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །གཞན་ཡང་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་འགགས་པས་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་འབའ་ཞིག་མངོན་དུ་མྱོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲེལ་པ་དག་ལས་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཚོར་བ་རྣམས་ནི་བག་ལ་ཉལ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྔར་གོང་དུ་ཚོར་བ་བརྒྱད་པོ་དག་ནི་གཅིག་ཏུ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མེད་ཅེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་རྩ་བའི་ཚོར་བ་གཉིས་ཏེ། ཚོར་བ་བརྒྱད་པོ་དག་བསྡུས་པའོ་ཞེའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་སེམས་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་ཚེ། ཚོར་བ་གཞན་བརྒྱད་པོ་དག་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཟག་པ་ མེད་པའི་ཚོར་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་སེམས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཉེ་བའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཏགས་པ་ཙམ་དུ་འགག་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་འགག་པར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེའོ། །ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚེ་ནི་དེ་ཡང་གཏན་དུ་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ལྷག་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་གཏན་དུ་འགག་པར་འགྱུར་བ་སྟོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་ལྷག་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་དེ་ཡང་འགག་པར་འགྱུར་བའམ། ཡང་ན་གོང་དུ་བསྟན་པའི་ཐུན་མོང་དུ་ཡོད་པའི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འགག་པར་འགྱུར་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་གཏན་དུ་འགག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་སྤྱིའི་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་འདིར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང༌། ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང༌། ཤིན་ཏུ་གྱ་ནོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ལམ་ལས་བརྩམས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དྲི་བ་དྲིས་བས་ཁྱོད་རྣལ་འབྱོར་ལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་ཤིང་ཤིན་ཏུ་མཁས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གོང་དུ་ཚིགས་རྐྱང་པས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་སྟེ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་མཚན་ཉིད་རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང༌། མཇུག་བསྡུ་ཞིང་བསྒྲུབ་པར་བསྐུ
Chinese
“二者一切的一切都止息了”是指像这样，处所的恶处所行识，以及它的果，境识也舍弃了。 “唯有识的聚集而生之受才现前感受”这指的是，烦恼漏尽者所有的感受，是识的聚集而生之受，这是为了显示这个。有些人说：“果未成就的识全部止息了”是指像这样，获得有余涅槃，未来感受现前成就的一切种子都会止息。它的相违品“识的聚集而生之受也感受”是指作为对治的道，无漏的感受。“共同存在的也感受”是指像这样，它的果，境识。或者“它的果成就的感受”是指像这样，现前行用，现在给予果的感受。上面所显示的那些，是指未进入无余涅槃者，显示他们具有那三种感受。此外，“两种感受一切的一切都止息了，唯有识的聚集而生之受才现前感受”是指进入无余涅槃时，唯有无漏的心，因为缘于无余，所以后来共同存在的感受，以及它的果，成就的感受也止息，因为唯有无漏的感受存在。此外，说了“两种感受一切的一切都止息了”。“唯有识的聚集而生之受才感受”这指的是，唯有作意无漏的识的聚集而生之触，才那样显示。此外，对于这部经的词句，这两位论师与之前的论典不同地解释说：首先是这样说的，在有余界中，未来因的感受会止息，而其他三种感受是存在的。这指的是，为了在无漏的感受上，安立唯有识的聚集而生之受，所以显示有三种感受。
English
"When both are completely ceased in every way" means that, like this, the bad dwelling place consciousness of the place, and its result, the object consciousness, are also abandoned. "Only the feeling arising from the gathering of consciousness is experienced" This refers to the feelings that those who have exhausted defilements have, which are the feelings arising from the gathering of consciousness, and this is to show this. Some say, "All consciousness of unfruitful results has ceased" means that, like this, obtaining the remainder of Nirvana, all the seeds of future feelings that will manifest will cease. Its opposite side, "The feeling arising from the gathering of consciousness is also experienced" refers to the path that is the antidote, the feeling without outflows. "The commonly existing is also experienced" means that, like this, its result, object consciousness. Or "its result, the accomplished feeling" means that, like this, the feeling that is currently giving fruit through present use. Those shown above are to show that those who have not entered the remainderless state possess those three feelings. Furthermore, "When both kinds of feelings have completely ceased in every way, only the feeling arising from the gathering of consciousness is experienced" means that when entering the remainderless state, only the mind without outflows, because it focuses on the remainderless, so later the commonly existing feeling, and its result, the accomplished feeling, also cease, because only the feeling without outflows exists. Furthermore, it is said, "When both kinds of feelings have completely ceased in every way." "Only the feeling arising from the gathering of consciousness is experienced" This refers to the fact that only the touch arising from the gathering of consciousness without outflows is intended, and it is shown in that way. Furthermore, regarding the words of this sutra, these two teachers explained it differently from the previous treatises. The first is said in this way, in the realm with remainder, the feeling of the future cause will cease, but the other three feelings exist. This refers to the fact that in order to establish only the feeling arising from the gathering of consciousness on the feeling without outflows, it is shown that there are three feelings.
Chinese
未学之人相续中的感受，既有漏，也属于无漏，总的来说，称为识的集合而生之感受。因此，在有余依界中，其他两种感受全部都止息了。也就是说，之前的处所的恶趣识，以及它的果，即境识的两种感受全部止息，只有未学之人的识的集合而生之感受存在。这是他们说的，之前的这些说法需要思考。有些人说，这段经文有两种含义，八种感受中，在有余依界中涅槃时，只有未证果的感受才会止息，因为与烦恼相应，所以会体验与其不相顺的识的集合而生之感受，并且也会获得无漏的感受。共同存在的也会体验，就像这样，八种感受中，除了未证果和已证果之外，其他六种感受是凡夫和圣者共同存在的，所以称为共同存在。如果问，未学之人怎么会有依赖的识呢？回答说，依赖有两种，贪欲而互相思念，阿罗汉已经断除了。没有烦恼而赞叹，互相思念，阿罗汉也有五种，所以称为共同存在。或者说，共同存在是指只有五种感受，没有依赖，因为贪欲而互相执着，并且为了容易理解，所以简略地没有说明。或者说，所谓的已证果的感受，是指阿罗汉的相续中也有现在体验果的情况。为什么不称这种感受为共同存在呢？回答说，从真实的意义上来说，虽然不是共同存在，但是相对于之前的未证果的感受来说，存在与不存在是相似的，因此单独说明了。
English
The feeling in the continuum of a non-learner is both with outflows and also belongs to the without outflows. In general, it is called the feeling arising from the collection of consciousness and contact. Therefore, in the realm of remainder, all other two kinds of feelings are completely ceased. That is to say, the consciousness of the previous place of bad rebirth, and its result, the two kinds of feelings of object consciousness, are all ceased, and only the feeling arising from the collection of consciousness and contact of the non-learner exists. This is what they say, and these previous statements need to be considered. Some say that this sutra has two meanings, among the eight kinds of feelings, when Nirvana is in the realm of remainder, only the feeling of non-fruition will cease, because it is associated with afflictions, so it will experience the feeling arising from the collection of consciousness and contact that is not in accordance with it, and also obtain the feeling without outflows. The commonly existing one will also be experienced, like this, among the eight kinds of feelings, except for the non-fruition and the fruition, the other six kinds of feelings are commonly existing for ordinary people and noble ones, so it is called commonly existing. If asked, how can a non-learner have dependent consciousness? The answer is, there are two kinds of dependence, thinking of each other with desire, the Arhat has already abandoned. Praising without afflictions, thinking of each other, there are also five kinds of Arhats, so it is called commonly existing. Or, the so-called commonly existing refers to only having the five kinds of feelings, without dependence, because of clinging to each other with desire, and for the sake of easy understanding, it is briefly not explained. Or, the so-called feeling of fruition refers to the fact that there is also the experience of the present result in the continuum of the Arhat. Why is this feeling not called commonly existing? The answer is, from the true meaning, although it is not commonly existing, but in relation to the previous feeling of non-fruition, the existence and non-existence are similar, therefore it is explained separately.
Chinese
另外，当两种感受全部彻底止息时，仅仅显现体验到由意识聚集而生之触所生的感受，这在注释中有两种说法。有些人说，阿罗汉相续中的感受，因为脱离了随眠，所以称为无漏。先前上面所说的八种感受，都已显示为完全是有漏的，因此显示为全部不存在。其中的“两种”是指先前所说的根本的两种感受，即八种感受的概括。有些人说，当入于无心定的时候，其他的八种感受将会止息，因为所说的有无漏的感受，是入于无心定的近行，所以说只是假立的止息，并不是说在真实的意义上不会止息。在无余涅槃界中涅槃时，那也将会永远止息，这指的是在第二种无余界中显示永远止息。像这样，在无余界中，由意识聚集而生之触所生的感受也会止息吗？或者，先前所说的共同存在的感受等等也会止息吗？因此，在无余涅槃界中，所有的感受都会完全永远止息，这样所说的是第二种总的结尾，应当了知。之后，世尊这样说了之后，又对菩萨慈氏这样说道：很好，很好，善男子，你已从这完全圆满、非常清净、非常富饶的瑜伽道开始，向如来提问，你将对瑜伽非常确定且非常精通，等等，这是将先前用单句广泛解释的内容分为两种，即广泛解释止观的体性，以及结尾并劝勉修行。