Tibetan
རིག་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། །དམིགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ལས་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ ཉིད་ཀྱི་མྱོང་བ་དང་ཡུལ་གྱི་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བཤད་བ་ཡོད་ཀྱང་འདིར་ནི་རེ་ཞིག་གསུམ་པ་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་གནས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་རིག་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གཉིས་པ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ་སྟོན་ཏོ། །འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་སྟེ། གནས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་རིག་པ་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང༌། དེའི་འབྲས་བུ་ཡུལ་རིག་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གྲངས་སྨོས་པ་དང༌། གྲངས་བཞིན་དུ་མིང་བཀོད་པ་དང༌། གང་གོ་དཀའ་བ་བཟླས་ཏེ་བཤད་པ་སྟེ། འདི་ནི་དང་པོའོ། །གཟུགས་ཅན་གྱི་གནས་རིག་པ་དང༌། གཟུགས་མེད་པའི་གནས་རིག་པ་དང༌། འབྲས་བུ་གྲུབ་པའི་གནས་ངན་ལེན་རིག་པ་དང༌། འབྲས་བུ་མ་གྲུབ་པའི་གནས་ངན་ལེན་རིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་གྲངས་བཞིན་དུ་མིང་བཀོད་པའོ། །ཚོར་བ་བཞི་པོ་འདི་ཡང་སོ་སོ་ནས་བཤད་པ་མི་མཐུན་པས་འདི་ལ་ཡང་བཤད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། དེ་ལ་སློབ་དཔོན་དང་པོའི་བཤད་བ་ནི་སློབ་དཔོན་གསུམ་པའི་བཤད་པ་དང་མཐུན་པས་དེའི་ཕྱིར་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མ་སྨོས་སོ། །སློབ་དཔོན་གཉིས་པས་ནི་འདི་སྐད་དུ་གཟུགས་ཅན་གྱི་གནས་རིག་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཚོར་བའི་ས་བོན་གང་ཡིན་པའོ། །གཟུགས་མེད་པའི་གནས་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཚོར་བའི་ས་བོན་གང་ཡིན་པའོ། །འབྲས་བུ་གྲུབ་པའི་གནས་ངན་ལེན་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ད་ལྟར་འབྲས་བུ་འབྱིན་པའི་ས་བོན་གང་ཡིན་པའོ། །འབྲས་བུ་མ་གྲུབ་པའི་གནས་ངན་ལེན་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ད་དུང་འབྲས་བུ་མ་བྱིན་པའི་ས་བོན་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་གཟུགས་ཅན་གྱི་གནས་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཚོར་བ་གང་ཡིན་པའོ། །གཟུགས་མེད་པའི་གནས་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཚོར་བ་གང་ཡིན་པའོ། །འདི་དག་ནི་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་ཚོར་བའོ། །འབྲས་བུ་གྲུབ་པའི་གནས་ ངན་ལེན་རིག་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འདས་པའི་མ་རིག་པ་དང༌། འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པས་བསྐྱེད་པ་ད་ལྟར་གྱི་འབྲས་བུ་མྱོང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །འབྲས་བུ་མ་གྲུབ་པའི་གནས་ངན་ལེན་རིག་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ལས་
Chinese
被称为“明”时，从两种所缘来说，是自己的自性之体验和境之体验。虽然如此有三种说法，但此处暂时与第三种结合。其中，处之恶业明有四种，应当知晓。此下是第二种，按照次第分别解说。此亦分为二：处之恶业明之分别解说，及其果，境明之分别解说。第一种亦有三种：说数目，按照数目排列名称，以及重复解释难以理解之处，这是第一种。有色之处明，无色之处明，果已成之恶业明，果未成之恶业明，这是第二种，按照数目排列名称。这四种感受也各自有不同的解释，因此对此也有三种解释。其中，第一位论师的解释与第三位论师的解释相同，因此没有单独说明。第二位论师这样说：有色之处明是说，欲界之感受的种子是什么。无色之处明是说，无色界之感受的种子是什么。果已成之恶业明是说，现在产生果的种子是什么。果未成之恶业明是说，尚未给予果的种子是什么。有些人说，有色之处明是说，与五种识蕴相应之感受是什么。无色之处明是说，与意之识相应之感受是什么。这些是身和心之感受。果已成之恶业明是说，由过去之无明和行等所生，现在所体验之果是什么。果未成之恶业明是说，业
English
When it is called "knowledge," from the two kinds of objects, it is the experience of one's own nature and the experience of the object. Although there are three kinds of explanations, here it is temporarily combined with the third. Among them, the place of the afflictive knowledge has four kinds, it should be known. From here onwards, the second is explained separately according to the order. This is also divided into two: the separate explanation of the place of afflictive knowledge, and its result, the separate explanation of the object knowledge. The first also has three kinds: stating the number, arranging the names according to the number, and repeating the explanation of what is difficult to understand, this is the first. The place of form knowledge, the place of formless knowledge, the afflictive knowledge of accomplished fruit, and the afflictive knowledge of unaccomplished fruit, this is the second, arranging the names according to the number. These four feelings also have different explanations, so there are also three explanations for this. Among them, the explanation of the first teacher is the same as the explanation of the third teacher, so it is not mentioned separately. The second teacher said this: the place of form knowledge is like this, what is the seed of feeling of the desire realm. The place of formless knowledge is like this, what is the seed of feeling of the formless realm. The afflictive knowledge of accomplished fruit is like this, what is the seed that produces the fruit now. The afflictive knowledge of unaccomplished fruit is like this, what is the seed that has not yet given the fruit. Some say that the place of form knowledge is like this, what is the feeling that is associated with the five aggregates of consciousness. The place of formless knowledge is like this, what is the feeling that is associated with the consciousness of mind. These are the feelings of body and mind. The afflictive knowledge of accomplished fruit is like this, what is the fruit that is experienced now, which is produced by past ignorance and actions. The afflictive knowledge of unaccomplished fruit is like this, karma.
Tibetan
དང་པོ་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་འོངས་པའི་རྒྱུ་འགོག་པར་བྱེད། པའི་ཚོར་བ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བཤད་པ་ཡོད་ཀྱང་གསུམ་པ་ནི་ཡང་དག་པ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་དང་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འབྲས་བུ་གྲུབ་པའི་རིག་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ད་ལྟར་གྱི་མྱོང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །འབྲས་བུ་མ་གྲུབ་པའི་རིག་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མ་འོངས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་མྱོང་བ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་གང་གོ་དཀའ་བ་བཟླས་ཏེ་བཤད་པའོ། །འདི་ལྟར་དང་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ད་ལྟར་གྱི་འབྲས་བུ་མྱོང་བའོ། །ཕྱི་མ་ནི་མ་འོངས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་མྱོང་བ་སྟེ། མ་འོངས་པའི་འབྲས་བུའི་རྒྱུ་དང༌། མ་འོངས་པའི་རྒྱུའི་ཚོར་བའོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ཡུལ་རིག་པ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཡུལ་རིག་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའོ། །འདི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གྲངས་སྨོས་པ་དང༌། གྲངས་བཞིན་དུ་མིང་བཀོད་པ་སྟེ་འདི་ནི་དང་པོའོ། །གནས་རིག་པ་དང༌། ཡོ་བྱད་རིག་པ་དང༌། ལོངས་སྤྱོད་རིག་པ་དང༌། ལྟོས་པ་རིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་གྲངས་བཞིན་དུ་མིང་བཀོད་པའོ། །ཚོར་བ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཀྱང་སོ་སོ་ནས་བཤད་པ་མི་མཐུན་པས། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཚོར་བ་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་མངོན་དུ་སྤྱོད་པ་དག་ཡིན་ཏེ། །དེ་དག་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དང་པོ་གནས་རིག་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་དམིགས་པའི་ཚོར་བའོ། །གཉིས་པ་ཡོ་བྱད་རིག་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ལ་དམིགས་པའི་ཚོར་བའོ། །གསུམ་པ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རིག་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །གོས་དང་ཟས་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཚོར་བའོ། །གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་ད་ལྟར་གྱི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པའི་ཚོར་བའོ། །བཞི་པ་ལྟོས་པའི་རིག་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འདས་པའི་ཡུལ་ སྔ་མ་གསུམ་པོ་དག་ལ་དམིགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་གནས་རིག་པ་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་དམིགས་པའི་ཚོར་བའོ། །ཡོ་བྱད་རིག་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གོས་དང་སྨན་ལ་སོགས་པའི་དམིགས་པའི་ཚོར་བའོ། །ལོངས་སྤྱོད་རིག་པ་ནི་གནས་དང་ཡོ་བྱད་གཉིས་ཀྱི་ཚོར་བ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །ལྟོས་པ་རིག་པ་ནི་ཚོར་བ་དང་རྫས་ལ་ལྟ་བའི་ཚོར་བའོ་ཞེའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་
Chinese
首先，与烦恼相应的，能阻止未来的因。说是属于它的感受。像这样有三种说法，但第三种是正确的，因为与词和义相符。其中，果已成立的觉知是：现在的体验。果未成立的觉知是：成为未来因的体验。这第三种难以理解，所以重复解释。像这样，第一个是以前世的业所获得，现在体验果报。后面的是未来的异熟果显现成立，是与业和烦恼相应的体验，是未来果的因，以及未来因的感受。它的果，即对境的觉知，也有四种，等等，这是对第二者的果，即对境的觉知，进行分别解说。这也有两种，即说数目和按数目排列名称，这是第一个。处所觉知、资具觉知、受用觉知、依处觉知，这是第二个，按数目排列名称。这四种感受，各自的解说也不一致。有些人说，这四种感受是现行使用的。它们的不同也有四种，第一，处所觉知是：缘于器世间的感受。第二，资具觉知是：缘于生活资具的感受。第三，受用觉知是：显现受用衣服和食物等的感受。这三种是缘于现在的对境的感受。第四，依处觉知是：缘于过去的对境，从前面三种所产生的感受。有些人说，处所觉知是缘于器世间的感受。资具觉知是：缘于衣服和药物等的感受。受用觉知是总摄处所和资具两种感受而显示的。依处觉知是观察感受和物质的感受。有些人说按顺序
English
Firstly, that which is associated with afflictions prevents the future cause. It is said to be the feeling that belongs to it. Like this, there are three explanations, but the third one is correct, because it corresponds to the words and meaning. Among them, the cognition of the established result is: the present experience. The cognition of the unestablished result is: the experience that becomes the future cause. This third one is difficult to understand, so it is explained repeatedly. Like this, the first one is obtained by the previous karma, and now experiences the result. The latter is the experience associated with karma and afflictions when the future ripening manifests and is established, it is the cause of the future result, and the feeling of the future cause. Its result, the cognition of the object, also has four types, etc., this is the explanation of the result of the second one, the cognition of the object. This also has two types, namely, stating the number and arranging the names according to the number, this is the first one. Place cognition, equipment cognition, enjoyment cognition, and dependent cognition, this is the second one, arranging the names according to the number. These four feelings also have inconsistent explanations. Some people say that these four feelings are those that are currently in use. Their differences also have four types, first, place cognition is: the feeling that focuses on the vessel world. Second, equipment cognition is: the feeling that focuses on the equipment for living. Third, enjoyment cognition is: the feeling of manifestly enjoying clothes and food, etc. These three are the feelings that focus on the present object. Fourth, dependent cognition is: the feeling that arises from focusing on the previous three past objects. Some people say that place cognition is the feeling that focuses on the vessel world. Equipment cognition is: the feeling that focuses on clothes and medicine, etc. Enjoyment cognition is shown by summarizing the two feelings of place and equipment. Dependent cognition is the feeling of observing feelings and matter. Some people say in order