Tibetan
་པོ་སྟེ། འདུས་བྱས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཉིས་པ་འདུས་མ་བྱས་དགག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་སྟོན་པས་བཏགས་པའི་ཚིག་གི་གྲངས་སུ་སོང་ཞིང་དེ་བཞིན་དུ་རྫས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། འདུས་མ་བྱས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྣམ་པ་འདུས་བྱས། དང་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་གཏོགས་པ་གང་ཅི་བརྗོད་ཀྱང་རུང་མཚན་ཉིད་དེ་ཡང་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་འདུས་བྱས་ཀྱང་མ་ཡིན་འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་དགག་པ་སྟོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ད་ལྟར་འདུས་མ་བྱས་འདི་ནི་བེའུའི་སྡེ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཏགས་པ་བཀག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གིས་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་རྣམ་པ་ལྔ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་དོན་འདི་ལྟ་སྟེ། དུས་གསུམ་གྱི་འདུས་མ་བྱས་དང༌། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་དང༌། དེ་དག་གིས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་བདག་དང༌། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་འདུས་བྱས་ཀྱི་དུས་གསུམ་དང༌། འདུས་མ་བྱས་དུས་གསུམ་དུ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཀྱང་མ་ཡིན་འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ནི་གང་ཅི་བརྗོད་ཀྱང་རུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་དེ་དག་གིས་བཏགས་པ་རྣམ་པར་གཞིག་པའི་ཕྱིར། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་མ་གཏོགས་པ་གང་ཅི་བརྗོད་ཀྱང་རུང་བའི་བདག་རྟག་པར་གནས་པར་འདོད་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མིང་དང༌། ཡི་གེའི་གྲངས་སུ་ལྷུང་བའི་ཕྱིར་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཡང་ན་མདོའི་ཚིག་འདི་དེ་དག་གི་བརྒྱུད་པའི་བཏགས་པ་དགག་པ་ཡིན་གྱི། མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡོད་པར་ངེས་པ་ནི་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། དེ་ལ་ཆོས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་དང༌། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་དང༌། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་སོ་ཞེས་བཤད་དོ། །འོན་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ལས་བརྗོད་པ་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གཉིས་པ་ཕ་རོལ་གྱིས་བརྒལ་བའི་ལན་རྣམ་པར་བཤད་ཅིང་ཡང་དག་པའི་རིགས་པ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏོ། །ཕ་རོལ་པ་རྣམས་འདི་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་འདུས་བྱས་ཀྱང་མ་ཡིན། འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་མ་ཡིན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདུས་བྱས་དང༌། འདུས་མ་བྱས་ཞེས་གསུངས་
Chinese
是故，有为法已述竟。种姓之子，所谓无为法者，亦属于名言范畴，此乃显示第二无为法之遮破。如是，以亦宣说无为法之故，已入于施设之语数，且亦以非实有之故，非为无为法之义。若说有为与无为，无论属于何者，其体性亦将如是，此乃显示第三非有为亦非无为之体性遮破。如是，此无为之现今无为，乃是遮破犊子部之施设。彼等安立五种法蕴之义如下：三时之无为，不可说之法蕴，彼等所安立之我，不可说之有为三时，以及不属于无为三时者。是故，所谓非有为亦非无为者，此乃无论说何者皆可。此处，为破除彼等之施设故，彼等欲求常住之我，无论说何者皆可，除有为与无为之外，其体性亦以落入名与字之数故，非为实有，如是说也，此乃总结之语。又或者，此经之语乃是遮破彼等传承之施设，然并无必定有显现执着。此外，于《般若波罗蜜多释》中云：如是，所谓一切法者，总而言之有三种，即有为法、无为法、不可说法。然则，此下至“非为有无事物之业可说”者，乃是显示第二他宗辩驳之答辩，并显示真实之理。他宗如是说：若有为之诸法，非有为亦非无为，如来曾说有为与无为。
English
Therefore, the conditioned has been explained. Son of lineage, that which is called unconditioned also belongs to the category of names, this shows the second refutation of the unconditioned. Thus, because the Dharma of the unconditioned is also taught, it has entered into the number of terms of designation, and also because it is not established as a substance, it is not the meaning of the unconditioned. If one speaks of conditioned and unconditioned, no matter to which it belongs, its nature will also be the same, this shows the third refutation of the nature of neither conditioned nor unconditioned. Thus, this present unconditioned of the unconditioned is the refutation of the designation by the Vatsiputriya school. They establish the meaning of the five aggregates of Dharma as follows: the unconditioned of the three times, the aggregate of Dharma that cannot be spoken of, the self established by them, the three times of the conditioned that cannot be spoken of, and that which does not belong to the three times of the unconditioned. Therefore, that which is called neither conditioned nor unconditioned, this is said to be whatever can be spoken of. Here, in order to refute their designation, they desire the self that abides permanently, whatever can be spoken of, other than the conditioned and the unconditioned, its nature also falls into the number of names and letters, therefore it is not real, thus it is said, this is the concluding word. Or, the words of this sutra are the refutation of the designation of their lineage, but there is no certainty that there is manifest attachment. Furthermore, in the commentary on the Prajnaparamita, it is said: Thus, that which is called all Dharmas, in short, there are three kinds, namely, conditioned Dharma, unconditioned Dharma, and Dharma that cannot be spoken of. However, from this point down to "it is not that the action of non-existent things can be spoken of," this shows the second explanation of the answer to the refutation by others, and shows the true reasoning. Others say: If the Dharmas of the conditioned are neither conditioned nor unconditioned, the Tathagata has said conditioned and unconditioned.
Tibetan
པ་འདི་ལ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཐེ་ ཚོམ་ཟ་ནས་རྒོལ་བའོ། །དེ་ལ་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོའོ། །ཚིག་ངེས་པར་འགྲེལ་པའི་མདོ་ལས། སྟོན་པས་བསྟན་པ་གསུངས་པ་ལ་ཅི་དོན་མེད་དམ་ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་འགྲེལ་བའི་མདོ་ལས། མིང་སྟོང་པས་དངོས་པོ་བཤད་དོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །འདི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། རང་གི་གཞུང་སྨོས་ནས་ལན་སྤྱིར་བཏབ་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སླར་བརྟག་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལན་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའོ། །འདི་དང་པོ་རང་གི་གཞུང་སྨོས་ནས་ལན་སྤྱིར་བཏབ་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདུས་བྱས་དང༌། འདུས་མ་བྱས་ཞེས་གསུངས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་རྫས་སུ་གྱུར་པ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་མེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས། བརྗོད་པ་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དངོས་པོ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཉིས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སླར་བརྟག་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་དང༌། འཕགས་པའི་མཐོང་བ་མིང་དང༌། བརྗོད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་དེ་ཉིད་གཞན་དག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བཏགས་བའི་མིང་དང༌། འདུ་ཤེས་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གསུམ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལན་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་བརྗོད་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འཕགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་ཀྱི། བསྟན་བཅོས་ལས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཟག་པ་མེད་པ་འཕགས་པའི་ལམ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པས། སྡིག་པའི་ཆོས་རྣམས་ལས་རིང་དུ་གྱུར་བས་འཕགས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །བསྟན་བཅོས་ཡང་དག་པའི་རིགས་པ་ལས་ཀྱང༌། འཕགས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འཆིང་བ་དང་བྲལ་ཏེ། སྡིག་པ་རྣམས་ལས་རིང་དུ་གྱུར་པ་དང༌། ཡང་ན་དགེ་བ་ལས་གཞོལ་བའི་ཕྱིར། འཕགས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །བསྟན་བཅོས་དེ་ཁོ་ན་ ཉིད་གྲུབ་པ་ལས་ཀྱང༌། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར། འཕགས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས། དགེ་བ་ཟད་པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཕགས་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང་མཐོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཤེས་པ་ནི་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་དོན་ཏོ། །མཐོང་བ་ནི་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་དོན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཟག་པ་མེད་པ་འཕགས་པའི་ཤེས་ར
Chinese
對於這個，又懷疑是否會變成沒有實體，因而進行反駁。所謂的實體，是指本質上的實體。《詞句決定解說經》中說：世尊所說的教法，難道沒有意義嗎？《深奧意旨解說經》中說：空性的名詞闡述了實體。這又可以分為三種：首先是陳述自己的宗義而普遍回答，其次是菩薩再次審查，再次是菩薩正確地闡述回答。這第一個是陳述自己的宗義而普遍回答，就像世尊所說的「有為」和「無為」，雖然沒有真實成為實質的有為法，然而，並非從沒有實體而產生言說，這是它的意思。所謂的實體是什麼呢？這就是第二個菩薩再次審查。就像聖者們的聖者智慧和聖者見，因為遠離了名詞和言說，所以完全證悟成佛的那位，為了讓其他人也能完全證悟那不可言說的法性，所以用假立的名詞和意識來造作，這就是第三個菩薩正確地闡述回答，這表明並非從沒有實體而產生言說。所謂的聖者，是可以言說的，經論中說：就像因為與無漏的聖道完全相應，所以遠離了罪惡的諸法，因此稱為聖者。在《正理經》中也說：聖者就像是脫離了束縛，遠離了罪惡，或者因為傾向於善，所以稱為聖者。在《真實性成就經》中也說：因為到達了涅槃，所以稱為聖者。《瑜伽師地論》中說：因為善永不耗盡，所以稱為聖者。所謂的知和見，知是完全辨別的意思，見是完全尋求的意思，就像這樣，無漏的聖者智慧
English
Regarding this, there is doubt and opposition as to whether it will become without substance. The so-called substance refers to the substance of essence. In the Sutra of Definitive Explanation of Words, it says: Does the teaching spoken by the Buddha have no meaning? In the Sutra of Profound Meaning Explanation, it says: Empty names explain substance. This can be divided into three types: first, stating one's own tenets and giving a general answer; second, the Bodhisattva re-examines; and third, the Bodhisattva correctly explains the answer. The first is stating one's own tenets and giving a general answer, just as the Blessed One said, 'conditioned' and 'unconditioned,' although there are no conditioned dharmas that have truly become substance, however, it is not the case that speech arises from the absence of substance, that is its meaning. What is that substance? This is the second, the Bodhisattva re-examines. Just like the noble wisdom and noble vision of the noble ones, because they are free from names and speech, that which is fully enlightened as a Buddha, in order for others to fully realize that inexpressible Dharma nature, therefore, fabricated names and consciousness are used to create, this is the third, the Bodhisattva correctly explains the answer, which shows that speech does not arise from the absence of substance. The so-called noble one can be spoken of, the scriptures say: Just like because it is in complete accordance with the unpolluted noble path, therefore, it is far away from sinful dharmas, therefore it is called noble. In the Treatise on Correct Reasoning, it also says: A noble one is like one who is free from bondage, far away from sins, or because he inclines towards virtue, therefore he is called noble. In the Treatise on the Accomplishment of Suchness, it also says: Because he has reached Nirvana, therefore he is called noble. In the Yogacarabhumi-sastra, it says: Because virtue never runs out, therefore it is called noble. Regarding knowledge and seeing, knowledge means complete discernment, seeing means complete seeking, just like this, the unpolluted noble wisdom