Tibetan
བརྡ་སྤྲོས་པར་བགྱིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གསུམ་པ་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་པ་བརྡ་སྤྲོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་གཉེན་པོ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལམ་བརྒྱད་དོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་ལོག་པ་བརྒྱད་དེ། གཞན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་བྱའོ། །འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང༌། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང༌། ཡང་ དག་པའི་ངག་དང༌། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང༌། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང༌། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང༌། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང༌། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཅི་ཞེ་ན། ཡོངས་སུ་ཚོལ་ཞིང་གཞོལ་བའི་ཕྱིར་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་ཅེས་བྱའོ། །ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་ཅེས་བྱའོ། །ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་དུ་འདིས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ཞིང་གཞོལ་བའི་ཕྱིར་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་གཅིག་ནི་ཡིན་ལ་བདུན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་བདུན་ནི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་ཡིན་ཏེ། ལམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་གཙོ་བོའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ལམ་གྱི་ཡན་ལག་གཅེས་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་ཅེས་བཤད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་བདུན་ནི་ཡིན་ལ་གཅིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི་ལམ་ཡང་ཡིན་ལ་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །གཞན་ནི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་ཡིན་གྱི་ལམ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་ཡིན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཀྱང་ཡིན་ལ། གཞན་དྲུག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡིན་གྱི། བྱང་ཆུབ་ནི་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེའོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། ཆོས་འདི་ནི་བདེ་བ་དང༌། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་པས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཇུག་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་འདི་གང་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་ལམ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཅིའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འཕགས་པ་སློབ་པ་བཞི་མཐོང་བ་རྣམས་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་འདུས་པའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ། ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་སྤང་བར་བྱ་བ་དང༌། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མཐར་ཕྱིན་པར་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་སོ་སོ་ནས་བཤད་པ་མི་མཐུན་ཏེ། མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་ནི་ཆོས་དྲུག་གིས་ངོ་བོ་ཉིད་བྱེད་དེ། ཡང་དག་པའི་ངག་དང༌། ལས་ཀྱི་མཐའ་དང༌། འཚོ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་དོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་ནི་ཆོས་བདུན་གྱི་བདག་ཉིད་དེ། ལུས་དང་ངག་གི་ལས་གཉིས་ནི་མི་འབྲལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ཡང་དག་པའི་རིགས་པ་ལས་ཀྱང་དེ་སྐད་དུ་སྟོན་ཏོ། །བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས་ནི་བཤད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། ཁ་ཅིག་ནི་དྲུག་གོ་ཞེས་ཟེར། ཁ་ཅིག་ནི་བདུན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དོན་ནི་མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་འབྱུང་བ་དང་མཐུན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ནི་བརྒྱད་དོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ངག་དང༌། ལས་ཀྱི་མཐའ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེའོ། །བསྟན་བཅོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས། ལམ་གྱི་ཡན་ལག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང༌། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང༌། ཡང་དག་པའི་ངག་དང༌། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང༌། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང༌། །ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང༌། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང༌། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ནི་ལས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་དང༌། ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་གནས་སྐབས་གང་ལ་བརྟེན་ནས་བསྟན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་དང་སྦྱར་ན། བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ལ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལམ་བརྒྱད་རྣམ་པར་གཞག་གོ །བསྒོམ་པའི་གནས་སྐབས་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམ་པར་གཞག་གོ་ཞེའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ། མཐོང་བའི་ལམ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཅེས་བྱའོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེའོ། །དཔྱད་པ་དག་གི་ཡང་དག་པའི་དོན་ནི་བཤད་པ་སྔ་མ་ཡང་ དག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱང་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། བཤད་པ་གཅིག་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས་བསྟན་པ་དང་མཐུན་ནོ། །གཅིག་ནི་འདི་སྐད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཡོད་དོ། །འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ནི་མཐོང་བ་དང༌། བསྒོམ་པའི་གཉི་ག་ལ་ཡོད་དོ་ཞེའོ། །འདིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསྟན་བཅོས་དང་སྦྱར་ན། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་བ་ལས་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཕལ་ཆེར་བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲག
Chinese
所谓的“使之通达”是指依靠第三个圣道的八支分来使智慧通达。对于它，对治品是八正道。不相顺品是八邪道。其他的应当如前所说。所谓的圣道的八支分是这样的：正见、正思、正语、正业边、正命、正勤、正念、正定。论典《大毗婆沙论》中问道：什么是所谓的道支的意义呢？回答说：因为完全寻求和专注，所以称为道支。因为做道支，所以称为道支。有些人这样说：因为以此完全寻求和专注，所以称为道支。如果那样，那么一个是，七个不是吗？回答说：七个是道支，因为随顺于道，所以以主要的来作主，所以说一个道支。又有些人说：因为是道支，所以说是道支。如果那样，那么七个是，一个是吗？回答说：正见既是道，也是道支。其他的只是道支，不是道，就像法分别既是菩提，也是菩提支，其他的六个只是菩提支，不是菩提一样。在《圣般若波罗蜜多释》中说：此法是安乐和圆满的，因为能进入涅槃无为的城市，所以行持此法者称为道。论典《瑜伽师地论》中问道：为什么称为圣道的八支分呢？回答说：因为圣者四见道者依靠八支分完全聚合的道，能够完全断除一切烦恼，并且究竟证得解脱，所以称为圣道的八支分。其中，体性分别是指
English
This, which is called "to make it accessible," refers to making wisdom accessible by relying on the third noble eightfold path. For it, the antidote is the eightfold noble path. The opposing side is the eightfold wrong path. The others should be explained as before. The so-called eightfold noble path is as follows: right view, right thought, right speech, right action, right livelihood, right effort, right mindfulness, and right concentration. In the treatise *Mahāvibhāṣā*, it is asked: What is the meaning of the so-called limb of the path? It is said: Because of completely seeking and focusing, it is called a limb of the path. Because it makes a limb of the path, it is called a limb of the path. Some say this: Because it completely seeks and focuses with this, it is called a limb of the path. If that is the case, then one is, and seven are not? It is said that seven are limbs of the path, because they follow the path, so the main one is made the master, so one limb of the path is taught. Again, some say that because it is a limb of the path, it is said to be a limb of the path. If that is the case, then seven are, and one is not? It is said: Right view is both the path and the limb of the path. The others are only limbs of the path, not the path, just as the discrimination of dharma is both enlightenment and a limb of enlightenment, and the other six are only limbs of enlightenment, not enlightenment. In the commentary on the *Noble Perfection of Wisdom*, it is said: This dharma is happiness and perfection, because it can enter the city of unconditioned nirvāṇa, so whoever practices this dharma is called the path. In the treatise *Yogācārabhūmi*, it is asked: Why is it called the eightfold noble path? It is said: Because the noble ones who have seen the four paths rely on the path of the eightfold complete assembly to completely abandon all afflictions and to fully realize liberation, it is called the eightfold noble path. Among them, the nature distinction refers to
Chinese
各自的说法不一致，在《俱舍论》中说，以六法作为自性，即正语、业边、活命，因为与戒律相同。分别说部认为，是七法的自性，因为身和语的二业不可分离。经论《正理经》中也如此宣说。经论《大毗婆沙论》中有三种说法，有些说是六。有些说是七，意义与《俱舍论》中所说相同。有些说是八，因为正命不是正语和业边。经论《阿毗达磨集论》中说，道的支分的自性是这样的：正见、正思、正语、正业边、正命、正勤、正念、正定，这八法是业的自性。如果问，菩提的七支和道的八支是依靠什么情况而宣说的呢？回答说，如果与《大毗婆沙论》结合起来，有两种说法。有些人说，在见道的阶段安立正道八支，在修道的阶段安立菩提的支分。有些人说，见道称为菩提的支分，修道称为道的八支。考察者认为，正确的意义是前一种说法是正确的。在《俱舍论》中也有两种说法，一种说法与《大毗婆沙论》中所说相同。另一种说法是，菩提的七支存在于见道的阶段，圣道的八支存在于见道和修道两者之中。这里如果与大乘经论结合起来，在《圣妙吉祥真实名经》的注释中有两种说法，大多数经论分别
English
The statements differ from each other. In the Abhidharmakośa, it is said that it is characterized by six dharmas, namely, right speech, limits of action, and livelihood, because they are the same as ethics. The Vaibhāṣikas hold that it is the nature of seven dharmas, because the two actions of body and speech are inseparable. The treatise *Nyāyānusāra* also teaches this. In the treatise *Mahāvibhāṣā*, there are three explanations: some say six, some say seven, the meaning of which is consistent with what is stated in the Abhidharmakośa. Some say eight, because right livelihood is not right speech and limits of action. In the treatise *Abhidharmasamuccaya*, it is said that the nature of the limbs of the path is as follows: right view, right thought, right speech, right action, right livelihood, right effort, right mindfulness, and right concentration. These eight dharmas are called the self-nature of action. If asked, upon what occasion are the seven limbs of enlightenment and the eight limbs of the path taught? The answer is, if combined with the *Mahāvibhāṣā*, there are two explanations. Some say that the eightfold noble path is established in the stage of the path of seeing, and the limbs of enlightenment are established in the stage of the path of cultivation. Some say that the path of seeing is called the limbs of enlightenment, and the path of cultivation is called the eight limbs of the path. The investigators say that the correct meaning is that the former explanation is correct. In the Abhidharmakośa, there are also two explanations. One explanation is the same as that taught in the *Mahāvibhāṣā*. The other explanation is that the seven limbs of enlightenment exist in the stage of the path of seeing, and the eight limbs of the noble path exist in both the path of seeing and the path of cultivation. Here, if combined with the Mahāyāna scriptures, there are two explanations in the commentary on the *Ārya Prajñāpāramitā*, and most of the scriptures separately