Tibetan
པ་དང༌། ཁམས་འགོག་པ་ཐོབ་པ་དང༌། ཁམས་འགོག་བ་མངོན་དུ་བགྱི་བ་ཐོབ་པའི་སླད་དུ་ཤེས་པ་བརྡ་སྤྲོད་པར་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལྔ་པ་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་པ་བརྡ་སྤྲོད་པར་བྱེད་པ་བསྟན་ཏོ། །ཚིག་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལས་དང་པོ་གཉིས་དང༌། ཐ་མ་གཉིས་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཚིག་བྱ་བ་གཉིས་ནི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པར་བཤད་པའོ། །རྣམ་པ་ཤིན་ཏུ་མང་བས་སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱའོ། །གྲངས་གཅིག་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ལུང་སྣ་ཚོགས་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་མིག་གི་ཁམས་དང༌། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང༌། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ནས་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དང༌། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང༌། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་བར་དུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བསྟན་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་དང་སྦྱར་ན། ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བརྟེན་ནས་སྣ་ཚོགས་དང་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་དོན་གྱི་བྱེ་བྲག་སྟོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལས་དེ་ལས་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཐ་དད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡང་གཞན་ལ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་ པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའི་བར་ཡང་གཞན་པའོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་མང་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡང་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ཞིང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མང་པོ་འབྱུང་བ་དང༌། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་བྱེ་བྲག་གི་ཕྱིར་འདས་པ་དང༌། མ་འོངས་པ་དང༌། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་བྱེ་བྲག་གི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དག་ཕན་ཚུན་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ། །ཁམས་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཁམས་དེ་དག་ཉིད་སེམས་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་གནས་པ་ཉིད་དོ། །ཁམས་ཚད་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་གཉི་ག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ལ་ཁམས་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁམས་དུ་མར་ཤེས་པའོ། །དེ་དག་གི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་ནི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པའོ། །དེ་དག་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཤེས་པ་ནི་ཁམས་དང༌། འགྲོ་བ་དང༌། ས་དང༌། གང་ཟག་དང༌། རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་ཤེས་པའོ་ཞེས་འབྱུང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་དོན་ནི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དག་ལས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཐོབ་པ་དང༌། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་མཚན་མ་ཐོབ་པ་དང༌། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་གཉེན་པོ་དང༌། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བསྟན་པ་དང༌། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམ་པ་ཐོབ་པ་དང༌། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེ་བ་ཐོབ་པ་དང༌། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྐྱེས་པ་གནས་པ་དང༌། མི་བསྐྱུད་པ་དང༌། སླར་ཞིང་འབྱུང་བ་དང༌། འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པ་ཐོབ་པའི་སླད་དུ་ཤེས་པ་བརྡ་སྤྲོད་པར་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་མན་ཆད་ནི་གཉིས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་པ་བརྡ་སྤྲོད་པར་བྱེད་པ་སྟོན་ཏོ། །འདི་ལ་ཡང་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་སྔ་མའི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ནི་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་པ་བརྡ་སྤྲོད་པ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་ གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟོགས་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་པ་བརྡ་སྤྲོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་དགེ་སློང་དེ་དག་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་དྲུག་ཁོན་ལ་དོན་དམ་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ལོ་ཞེས་དམིགས་པ་མ་ཡིན་གྱི། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང༌། ཡང་དག་པའི་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་དྲུག་པོ་དག་ལ་ཡང་དེ་ཁོན་ཉིད་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་བར་བརྟགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཚིག་ངེས་པར་འགྲེལ་པའི་མདོ་ལས། དགེ་སློང་ཁ་ཅིག་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང༌། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་ཤིང་དམིགས་པས་རང་གི་ཐོབ་པ་བརྡ་སྤྲོད་པར་བགྱིད་ཅེས་གསུངས་པ་དང༌། གཞན་ཡང་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་མདོ་ལས་འདི་ལྟར་དགེ་སློང་དེ་དག་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་མཚན་མ་བཟུང་ནས་ཆོས་རྟོགས་པའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཞིབ་ཏུ་དེ་ཉིད་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེའོ། །འདི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ནས་བསྟན་ཏེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པས་ཤེས་པ་བརྡ་སྤྲོད་པ་དང༌། ཁ་ཅིག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱིས་ཟླས་ཡང་དག་པའི་སྤོང་བ་དང༌། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང༌། དབང་པོ་དང་སྟོབས་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གིས་ཤེས་པ་བརྡ་སྤྲོད་པ་དང༌། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཀྱིས་ཤེས་པ་བརྡ་སྤྲོད་པའོ། །འདི་དང་པོ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་པ་བརྡ་སྤྲོད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞིན་པོ་ལུས་དང༌། ཚོར་བ་དང༌། སེམས་དང༌། ཆོས་སོ། །བསྟན་བཅོས་ཡང་དག་པའི་རིགས་པ་ལས་ཅིའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ལ་དམིགས་པ་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ནི་དྲན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་དོ། །མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་འདི་སྐད་དུ། ཤེས་རབ་ནི་དྲན་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་དབང་ གིས་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་གིས་དྲན་པ་ཡུལ་གནས་པར་བྱེད་དེ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་དག་གསལ་བར་དྲན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་དོ། །བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་པོ་ལས་འདི་ལྟར་དྲན་པའི་མཐུ་སྟོབས་ཀྱིས་རང་གི་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་སེལ་བའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རང་གི་བདག་ཉིད་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་དབང་གིས་དེ་རབ་ཏུ་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་དམིགས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་དེ་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱེད་པ་དང༌། གང་གིས་དྲན་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་ནི་དམིགས་པ་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་དྲན་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་ལ་ཤེས་རབ་དང་དྲན་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྡུད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་འདྲེས་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དག་འདོད་པ་དང་སྦྱར་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསྟན་པ་དང་སྦྱར་ན་ནི་དྲན་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ་ཞེས་བཤད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་དང་དྲན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མདོ་དག་ལས་དམན་པ་ལ
Chinese
以及，获得断除界，为了获得现证断除界，而作知识的解释，这被称为第五，是显示依靠十八界而作知识的解释。这六个词语中，最初两个和最后两个，应当如前一样理解。中间两个词语是分别详细解释。因为相状极其繁多，所以称为多种。因为超过一个数字，所以称为非一，因此在多种经文中，世尊对众比丘说：多种界是怎样的呢？例如，这十八界，从眼界、色界、眼识界，到意界、法界、意识界之间，凡是存在的，那就是多种界。如果与论典《瑜伽师地论》结合，则显示依靠五蕴，多种和非一之义的差别。因此，在《瑜伽师地论》中说，从那里面，蕴的自性差别是什么呢？例如，色蕴是其他的，同样，直到识蕴也是其他的。那么，蕴的自性众多是什么呢？例如，色蕴也不是唯一的，而是出现多种多样的相状，并且因为是从生起物转变而来的差别，所以有过去、未来、现在等相状的差别。另外，在《瑜伽师地论》中还说，什么是多种界呢？例如，这十八界相互之间的体性差别是什么。什么是非一界呢？例如，这些界本身安住于不可思议的多种心识的区分中。什么是无量界呢？例如，将这两者合为一体，就称为无量界。另外，在《瑜伽师地论》中还说，通达十八界是什么，那就是了知多种界。了知它们的多种相状，那就是了知多种界。了知它们的区分，那就是了知界、行、地、补特伽罗和相的区分。十八界
English
And, obtaining the cessation of realms, in order to obtain the realization of the cessation of realms, to make an explanation of knowledge, this is called the fifth, which shows the explanation of knowledge based on the eighteen realms. Among these six words, the first two and the last two should be understood as before. The two middle words are detailed explanations. Because the aspects are extremely numerous, it is called manifold. Because it exceeds the number one, it is called non-one, therefore, in various scriptures, the Blessed One said to the monks: What are the manifold realms like? For example, these eighteen realms, from the eye realm, the form realm, the eye consciousness realm, to the mind realm, the dharma realm, and the mind consciousness realm, whatever exists between them, that is the manifold realm. If combined with the treatise "Yogācārabhūmi-śāstra", it shows the difference between manifold and non-one meanings based on the five aggregates. Therefore, in the "Yogācārabhūmi-śāstra", it says, from that, what is the difference in the nature of the aggregates? For example, the form aggregate is different, and similarly, up to the consciousness aggregate is also different. Then, what is the multitude of the nature of the aggregates? For example, the form aggregate is not unique, but various and numerous aspects appear, and because it is a difference transformed from arising things, there are differences in aspects such as past, future, and present. Furthermore, in the "Yogācārabhūmi-śāstra", it also says, what is the manifold realm? For example, what is the difference in the nature of these eighteen realms from each other? What is the non-one realm? For example, these realms themselves abide in the divisions of countless manifold minds. What is the immeasurable realm? For example, combining these two into one is called the immeasurable realm. Furthermore, in the "Yogācārabhūmi-śāstra", it also says, what is the understanding of the eighteen realms, that is the knowledge of the manifold realms. Knowing their manifold aspects, that is knowing the manifold realms. Knowing their distinctions, that is knowing the distinctions of realms, conducts, grounds, individuals, and aspects. The eighteen realms
Chinese
关于“ྱད་”的意义，正如在特征的阐述中所说的那样。还有一些人，为了获得正念近住，获得正念近住的特征，获得正念近住的对治，指出不相符的方面，获得修习正念近住，获得未生起的正念近住生起，已生起的正念近住住留，不舍弃，再次生起，增长和广大，而进行知识的传达，从这以下是依靠第二部分三十七菩提分法来显示知识的传达。对此也有两种解释。有些人说，之前的蕴等法是依靠证悟的境来传达知识，而之后的正念近住等是依靠证悟的行来传达知识。有些人说，那些比丘们，对于蕴等法的六种特征，并非仅仅执着于究竟的真实证悟之境，而是对于正念近住和正确的断除等法的六种特征，也认为是仅仅依靠它们自身就能证悟的行境。因此，在《词句决定解释经》中说：“有些比丘证悟并专注于正念近住和正念近住的特征等，从而传达自己的获得。”另外，在《解深密经》中也这样说：“这些比丘执取正念近住的特征而证悟法。”如是宣说，详细内容如该经中所说。这也可以分为三种来显示：以正念近住来传达知识，以及从“有些人”开始，以正确的断除、神足、根和力、菩提支来传达知识，以及以八支圣道来传达知识。这首先是依靠四种正念近住来传达知识。其中，所谓正念近住，是指如下
English
The meaning of "ྱད་" is as explained in the exposition of characteristics. Furthermore, some, in order to attain mindfulness, to attain the characteristics of mindfulness, to attain the antidote to mindfulness, to point out the incompatible aspects, to attain the cultivation of mindfulness, to attain the arising of unarisen mindfulness, to maintain arisen mindfulness, not to abandon it, to arise again, and to increase and expand it, communicate knowledge. From this point onwards, it shows the communication of knowledge based on the second part, the thirty-seven factors of enlightenment. There are two explanations for this. Some say that the earlier dharmas, such as the skandhas, communicate knowledge based on the object of realization, while the later, such as mindfulness, communicate knowledge based on the practice of realization. Some say that those monks do not merely focus on the six characteristics of the dharmas such as the skandhas as the object of ultimate true realization, but also consider the six characteristics of the dharmas such as mindfulness and correct abandonment as the object of practice that can be realized solely by themselves. Therefore, in the Sutra of Definitive Explanation of Words, it is said, "Some monks communicate their attainment by realizing and focusing on mindfulness and the characteristics of mindfulness, etc." Furthermore, in the Sandhinirmocana Sutra, it is said, "These monks realize the Dharma by grasping the characteristics of mindfulness." It is said that the details are as explained in that sutra. This can also be divided into three to show: communicating knowledge through mindfulness, and from "some" onwards, communicating knowledge through correct abandonment, miraculous feet, faculties and powers, and the limbs of enlightenment, and communicating knowledge through the eightfold noble path. This is primarily the communication of knowledge based on the four mindfulnesses. Among them, what is called mindfulness is as follows
Chinese
即，如是念住，身念住、受念住、心念住、法念住。经论中，以正理而言，为何于智慧所缘而立念住耶？谓智慧乃由念力所摄持而安住之故。于俱舍论中，分别论者如是言：智慧乃由念力所摄持之故，由自在而安住之故。然就真实义而言，乃由智慧之自在，令念安住于境，谓如实见者，能清晰忆念之故。经论大毗婆沙论中云：如是，以念之威力，能遣除自性之故，名为念住。其中，自性即指有漏之五蕴，以念住之自在，能善加遣除之故。圣般若波罗蜜多释中云：随逐智慧，且于所缘安住者，名为念住。瑜伽师地论中云：何谓念住之义耶？答：于何而立念住，及由何而立念住，彼即名为念住。其中，于何而立念住耶？谓于所缘而立念住。由何而立念住耶？谓由智慧与念而摄持三摩地者，彼即自性念住。除彼之外，与彼等相应之心与心所法，乃混合之念住。其中，若分别自性，一切有部之论师，配合意欲而言，乃智慧之自性。若配合大乘之教义而言，乃念与智慧之体性。是故，于阿毗达磨集论中，念住之体性如下：即智慧与念。世尊之经典中，于劣者