Tibetan
ཞེའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་མིག་གི་དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་བསྟན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས། མིག་གིས་མྱོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཐོང་བའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །གཞན་ཡང་རྣམ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས། མིག་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་ཞེས་བཤད་པ་དེའི་ཕྱིར་མིག་གི་དབང་པོ་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟན་ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས། མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་ངམ། འོན་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཡིན་ཞེས་བཤད། སྨྲས་པ། མིག་གིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་མཐོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུས་པའི་དབང་གིས་བཏགས་པ་ཙམ་ལ་མཐོང་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གཞན་ཡང་དབང་པོ་དྲུག་ལས་མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་བ་ལ་གཙོ་བོར་གྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་ངོ་ཞེས་བཤད་དོ། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ནི་དོན་དམ་པའི་རིགས་བ་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན། དེ་དག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་རྣམས་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྐྱེན་མང་པོ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དང༌། སྐད་ཅིག་མར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རིག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་གཙོ་བོར་གྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་དག་ལ་བརྟགས་པ་ཙམ་དུ་མཐོང་བ་ཞེས་བཤད་དོ་ཞེས་ཞིབ་ཏུ་དེ་ཉིད་ལས་འབྱུང་ན། ཅིའི་ཕྱིར་མིག་གི་དབང་པོ་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉི་ག་ལ་མཐོང་བ་བཤད། སྨྲས་པ་མིག་གི་དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོ་སོར་མཐོང་བར་འདོད་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་ནི་མིག་གི་དབང་པོ་ཡང་མ་ཡིན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཀྱི་དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འདུས་པ་དགག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བ་ནི་དབང་པོ་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉི་གའི་མིང་ལ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །གཞན་ཡང་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་དང་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པས་ལྟ་བ་དང༌། གཟུགས་མཐོང་བ་མི་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད་དོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་པ་དང་སྦྱར་ན། དེ་ལས་ནི་ཆོས་བཞི་འདུས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣ་བའི་དབང་པོ་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང༌། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་དང༌། སྒྲ་འ
Chinese
如是说。 有些人说，眼根和识被称为见。其论著《阿毗达磨集论》中说：眼所体验的即是见之义。 又，在《瑜伽师地论》中说：依于眼而使外境显现，因此眼根和识是见的自性。 若是这样，为何在《阿毗达磨集论》中说：眼见色吗？ 还是由识等所见？ 回答说：眼不見外境，识等也不见，因为一切法皆无作者。 只是因聚合之力的假立才称为见。 又，六根中眼见色是主要的，因为不是识等，所以说眼见诸色。 《瑜伽师地论》中说，依于胜义之理，眼等也不是，它们的识也不是。 为何如此？ 因为诸法自性由众多因缘所生，且刹那生灭，无作者，依于世俗之识，眼等是主要的，所以只是对它们假立为见，如是详细地在那里面说到。 为何眼根和识二者都说是见？ 回答说，为了遮止认为眼根和识各自是见，所以说见不是眼根，也不是识，但不是遮止根和识的聚合，因为见是根和识二者的名称。 又，见与听、辨别、识所见、见色不相同，所以没有相违。 若与《般若波罗蜜多释》合起来，其中四法聚合如下：耳根、识、意识和声。
English
So it is said. Some say that the eye faculty and consciousness are called seeing. In its treatise, the Abhidharma Samuccaya, it is taught that whatever is experienced by the eye is the meaning of seeing. Furthermore, in the Yogacarabhumi, it is said that relying on the eye, external forms are made manifest, therefore the eye faculty and consciousness are the nature of seeing. If that is so, why is it said in the Abhidharma Samuccaya: Does the eye see form? Or is it seen by consciousness and so on? It is said: The eye does not see external forms, nor do consciousness and so on, because all dharmas have no agent. It is only a designation due to the power of aggregation that is called seeing. Furthermore, among the six faculties, the eye is the main one for seeing forms, because it is not consciousness and so on, so it is said that the eye sees all forms. In the Yogacarabhumi, it is said that based on the ultimate reasoning, neither the eye and so on, nor their consciousness. Why is that? Because dharmas arise from many causes by their own nature, and they are momentary, without an agent, and because the eye and so on are the main ones according to conventional knowledge. It is said that seeing is merely imputed to them, as it is explained in detail there. Why is seeing attributed to both the eye faculty and consciousness? It is said that in order to refute the idea that the eye faculty and consciousness are each seeing separately, it is said that seeing is neither the eye faculty nor consciousness, but it is not refuting the aggregation of the faculty and consciousness, because seeing is the name for both the faculty and consciousness. Furthermore, there is no contradiction because seeing, hearing, distinguishing, seeing by consciousness, and seeing form are not the same. If combined with the commentary on the Prajnaparamita, it says that four dharmas are combined as follows: the ear faculty, consciousness, mind consciousness, and sound.
Tibetan
དུས་པ་ལས་ཐོས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤད་དེ། ཞིབ་ཏུ་དེ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་ལ་ཐོས་པ་དང༌། བསམས་པའི་ཤེས་ རབ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། འདི་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཐོས་པ་ནི་འཕགས་པའི་ལུང་གི་ཚད་མའོ་ཞེས་བསྟན། སྨྲས་པ། འཕགས་པའི་ལུང་གི་ཚད་མ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། དང་པོ་ནི་འཕགས་པའི་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་འཕགས་པའི་ལུང་གི་ཚད་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་འཕགས་པའི་གསུང་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་པས། འཕགས་པའི་ལུང་གི་ཚད་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་ལས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་པར་བཤད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཕགས་པའི་ལུང་གི་ཚད་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་འཕགས་པའི་གསུང་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པའི་ལུང་གི་ཚད་མ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བདག་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བཤད་པ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ཡང་འདི་ལ་བརྟེན་ནས། དེའི་ཕྱིར་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཕགས་པའི་ལུང་གི་ཚད་མ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །བདག་ཉིད་ཀྱིས་བསམས་ཤིང་གཞལ་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞི་དང༌། མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཐ་སྙད་འདི་ལྟ་སྟེ། གང་དེས་ན་སོ་སོར་རང་གིས་རིག་པ་དང༌། རྟོགས་པ་དང༌། རེག་པ་དང༌། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་ཞེས་བསྟན་པ་དེ་ལ། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྣ་དང་ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་དབང་པོ་ཁོ་ན་གཟུང་སྟེ། བསྟན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས། བདག་ ཉིད་ཀྱི་ནང་གི་མྱོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བསྟན་པ་དེ་ཡང་དབང་པོས་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ནང་གི་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ནང་གི་ཚད་མ་ཡིན་པ་དང༌། མྱོང་བའི་ཡུལ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ནི་ཚད་མས་བསྡུས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་མི་གཞག་གོ །ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ནང་དུ་བསྡུས་ཏེ། མ་མོ་ཆེན་མོའི་མདོ་ལ་སོགས་པ་ལས་ནི་རེ་ཞིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་དག་གི་དབང་དུ་མཛད་པའི་ཕྱིར་མ་བསྟན་ཏོ། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་དང་སྦྱར་ན་ནི་ཚད་མ་གསུམ་གྱི་དོན་ལ་བརྟེན་ནས་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལ་ཡང་ཐ་དད་བཞི་ལ་བརྟེན་པའི་ཚད་མ་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་དཔྱད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པའི་ཐ་སྙད་འདི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའོ། །བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པའི་ཐ་སྙད་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མའོ། །ཐོས་པའི་ཐ་སྙད་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཚད་མའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་ནམ། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ཆོས་རིགས་པའི་སྒོ་ལས། དེ་ལ་འདིར་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་གང་གིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་ལ་མིང་དང་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བའོ་ཞེས་བསྟན། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས། མིག་གི་དབང་པོས་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་མཐོང་བའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་མཐོང་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའོ་ཞེས་བསྟན། སྨྲས་པ་འདི་ལ་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་དབང་པོ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་སོགས་པ་ ལས་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་པས། དང་པོ་ནི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཇི་སྐད་དུ་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་གྱི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལྔའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ་ཞེས་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་ནི་སེམས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བསྟན་བཅོས་རིགས་པའི་སྒོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། མིག་ལ་སོགས་པ་ཡང་མངོན་
Chinese
據所聽聞之時說為「聽聞」。詳細情況如彼處所說。所謂聽聞，是聽聞其他以及思維的智慧等之自性。此乃與意識相應的心之自性。若如是，為何在《瑜伽師地論》中說聽聞是聖教量？答：聖教量有兩種。第一種是對聖教的教法稱為聖教量，因為這是聖者的教言本身即是量。稱為聖教量，這是就事業完全執持的角度而作的解釋。第二種是對聽聞的智慧等稱為聖教量，因為這是聖者的教言本身即是量。稱為聖教量，這是就主宰的角度而說。瑜伽師地也依賴於此，因此對聽聞的智慧等稱為聖教量。自己思維衡量後推測的意識，是區分差別的自性。耳等四識以及現量之意識，因為是識。在《瑜伽師地論》中，依賴於識的術語如下：因此，各自自己所知、所覺、所觸、所現等所說的，其中耳識稱為知。鼻識和舌識二者稱為覺。身識稱為觸。現量之意識稱為現。或者，耳識等一切，僅僅是感官。如《集論》等所說，自己內部的體驗是識之義，所說的感官所覺等一切都是內部的體驗，一切都是內
English
It is said that "hearing" is spoken of as what is heard from time to time. The details are as they appear in that very place. What is called hearing is the nature of hearing others and the wisdom of thinking, etc. This is the nature of the mind that corresponds to the consciousness of the mind. If so, why is it stated in the Yogācārabhūmi that hearing is the measure of the Ārya's teachings? Answer: There are two types of Ārya's teachings. The first is called the measure of the Ārya's teachings for all the teachings of the Ārya, because this is the word of the Ārya itself, which is the measure. It is called the measure of the Ārya's teachings, and this is explained from the perspective of completely holding the activity. The second is called the measure of the Ārya's teachings for the wisdom of hearing, etc., because this is the word of the Ārya itself, which is the measure. This is called the measure of the Ārya's teachings from the perspective of the master. The Yogācārabhūmi also relies on this, therefore the wisdom of hearing, etc., is called the measure of the Ārya's teachings. The consciousness of the mind that is inferred after thinking and measuring oneself is the nature of distinguishing differences. The four consciousnesses of the ear, etc., and the consciousness of the mind that is the measure of direct perception, are consciousnesses. In the Yogācārabhūmi, the terminology based on consciousness is as follows: Therefore, what is said to be known, perceived, touched, and manifested separately by oneself, among which the ear consciousness is called knowing. The two consciousnesses of the nose and tongue are called perceiving. The body consciousness is called touching. The consciousness of the mind that is the measure of direct perception is called manifesting. Or, all of the ear consciousness, etc., are merely the senses. As stated in the Abhidharmasamuccaya, etc., the experience within oneself is the meaning of consciousness, and all that is said to be perceived by the senses, etc., is the internal experience, and all is within.
Chinese
因为是量，并且经历的境相同。阿赖耶识被称为见等吗？答：就真实的意义而言，染污意不是以量来概括的，所以不立见等。因为阿赖耶识是现量。摄于识中，在《大母经》等中，暂时没有显示，是因为以六识为主。如果与《瑜伽师地论》结合，则依靠三量的意义来区分见等。因此，在那里面也是依靠四种差别，依靠三种量来进行分析。其中，什么是见，什么是识的名称，这是现量。什么是区分差别的名称，这是比量。什么是听闻的名称，这是可信的圣教量。眼等根是现量吗？如果说是现量，为什么在论著《法理之门》中说：在此，现量是这样的，不分别的智慧，即是真实的智慧，它舍弃了色等事物上的名称和形象等。如果不是现量，为什么在论著《阿毗达磨杂集论》中说：眼根所见的就是见的意义。以及在《瑜伽师地论》中说：见是现量。答：对此有两种解释。有些人说，根是现量，因此在《瑜伽师地论》等中
English
Because it is a valid cognition and the experienced object is the same. Is the ālaya-vijñāna called seeing, etc.? Answer: In the true sense, the afflicted mind is not encompassed by valid cognition, so seeing, etc., are not established. Because the ālaya-vijñāna is direct perception. Included in consciousness, in the Mahāmāyā Sutra, etc., it is not shown for the time being because it is mainly based on the six consciousnesses. If combined with the Yogācārabhūmi, seeing, etc., are distinguished based on the meaning of the three valid cognitions. Therefore, in that itself, it is analyzed based on the three valid cognitions based on four differences. Among them, what is seeing, what is the name of consciousness, this is direct perception. What is the name of distinguishing differences, this is inference. What is the name of hearing, this is the valid cognition of reliable scripture. Are the sense faculties such as the eye direct perception? If it is said to be direct perception, why does the treatise Dharmanyāya-dvāra say: Here, direct perception is like this, non-discriminating wisdom, which is true wisdom, which abandons names and forms, etc., on things such as form. If it is not direct perception, why does the treatise Abhidharma-samuccaya say: What is seen by the eye faculty is the meaning of seeing. And in the Yogācārabhūmi it is said: Seeing is direct perception. Answer: There are two explanations for this. Some say that the sense faculty is direct perception, therefore in the Yogācārabhūmi, etc.