Tibetan
རྣམས་དང་བྲལ་བ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་ཆད་པར་གྱུར་ན། དེ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྒོར་འཇུག་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཚེ་འཇམ་དཔལ་གྱིས་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པ་ལ་བདག་ལ་སོགས་པས་ནི་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་བཞིན་དུ་སོ་སོ་ནས་བཤད་ཟིན་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་སྨྲོས་ཤིག་ཅེས་སྨྲས་པ་དང༌། དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པ་ཅང་མི་སྨྲ་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཞིབ་ཏུ་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །གོང་དུ་བསྟན་པའི་དོན་རྣམ་པ་བཞི་ལས་ཁ་ཅིག་ན་རེ་མདོ་སྡེ་འདི་ནི་དོན་བཞི་པ་དང་སྦྱར་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པ་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་མིང་དང་དོན་ཕན་ཚུན་གློ་བུར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཅི་དངོས་པོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གིས་ཐམས་ཅད་གསུངས་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ ནོ། །ཆོས་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་གྱི་གཏན་མེད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྱུ་མའི་ལས་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཡོད་ལ། གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོའི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མིང་དང༌། མཚན་མ་ཙམ་ཉིད་དུ་ནི་ཡོད་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་གདགས་པ་གནང་བའི་དངོས་པོར་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་བརྗོད་དུ་མེད་པ་བརྗོད་པ་ཡང༌། བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པར་སྨྲས་པས་ཆོས་རྣམས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རུང་ངོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དེ་བརྗོད་དུ་མེད་དོ་ཞེས་དམ་བཅས་པའི་ཚེ་ཁོ་ན་དགག་པ་བྱས་ཟིན་པས་དེའི་ཉེས་པ་མེད་དེ། དོན་དེ་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་བྱེད་དེ་དཔེ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཞན་དག་ལ་ཇི་ལྟར་སྟོན་པར་མཛད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་གལ་ཏེ་བརྗོད་པ་མ་བསྐྱེད་ན། གཞན་དག་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོན་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ་གཞན་དག་ཀྱང་ཐོས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཐོས་པ་མེད་ན་ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་ཡང་མི་ཤེས་པས་གཞན་དག་ཆོས
Chinese
远离诸法，如果完全断绝分别念，那便是通达进入不二之门。当时，文殊菩萨对净名说：“我和其他人都已各自说了自己如何通达，现在请你说说。”世尊说，净名便默然不语。详细情况如经中所述。以上所说的四种意义中，有些人认为这部经是结合第四种意义而说的，因为一切法都是无所缘的。有些人认为，如《摄大乘论》所说，名与义是相互偶然的，所以是不可言说的。因此，《瑜伽师地论》中说：这五种事物是否都已说尽了一切？回答是，已经说尽了。如果要说出所有这些法的自性是什么，回答是，是诸法的自性。如果要如实地看待这些法的体性，回答是，是如幻的体性，但并非完全不存在。例如，幻术本身是存在的，但大象等事物的自性是不存在的。同样，自性也只是名和表相而已，但并非是可以通过自性和差别来安立的事物。如果说，既然不可言说，又说不可言说，那么说诸法不可言说是不可以的吗？回答是，当断定不可言说就是不可言说时，就已经否定了这种说法，所以没有这种过失。为了理解这个道理，才进行这种表达，因为这是相似的例子。如果一切法都是不可言说的，那么世尊如何向他人开示呢？回答是，《瑜伽师地论》中说，如果未生起言说，那么也无法向他人开示一切法不可言说的自性，他人也无法听闻。如果未听闻，也无法知道这些法都是不可言说的自性，因此他人对法
English
Being apart from all dharmas, if discrimination is completely cut off, then it is called understanding entering the gate of non-duality. At that time, Manjushri said to Vimalakirti, "I and others have each spoken about how we have understood, now please speak." The Blessed One said that Vimalakirti then became silent. The details are as described in the sutra itself. Among the four meanings mentioned above, some say that this sutra is spoken in conjunction with the fourth meaning, because all dharmas are without object. Some say that, as stated in the Mahāyānasaṃgraha, name and meaning are mutually accidental, so it is called unspeakable. Therefore, in the Yogācārabhūmi it says: Have these five things said everything? The answer is, yes. If one wants to say what the nature of all these dharmas is, the answer is, it is the nature of dharmas. If one wants to see the characteristics of these dharmas as they are, the answer is, it is the nature of illusion, but it is not completely non-existent. For example, the action of illusion itself exists, but the nature of elephants and other things does not exist. Similarly, nature is only name and appearance, but it is not something that can be established through nature and difference. If it is said that since the unspeakable is spoken, and it is said to be unspeakable, then is it not permissible to say that all dharmas are unspeakable? The answer is, when it is determined that the unspeakable is unspeakable, then this statement has already been negated, so there is no such fault. In order to understand this reason, this expression is made, because it is a similar example. If all dharmas are unspeakable, then how does the Blessed One show them to others? The answer is, the Yogācārabhūmi says that if speech has not arisen, then it will not be possible to show others the nature of all dharmas as unspeakable, and others will not be able to hear it. If there is no hearing, then one will not know that all these dharmas are the nature of the unspeakable, therefore others to the Dharma
Tibetan
་རྣམས་ཀྱི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཐོས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ། དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་འདི་ལ་བརྗོད་པ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་སོ་སོ་ནས་བཤད་པ་མི་མཐུན་ཏེ། སློབ་དཔོན་ཉེ་བའི་འོད་ནི་ས་བརྒྱད་པ་ཡན་ཆད་རྟོག་དཔྱོད་ལ་མི་བརྟེན་པར་བརྗོད་པ་འབྱུང་སྟེ། འདི་ལྟར་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དག་ནི་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་དོ། །སློབ་དཔོན་ཆོས་སྐྱོང་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་པ་ལ་ཡང་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་བརྗོད་པ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེས་ན་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ཡོད་ཀྱང་ཐོགས་པ་མེད་པར་བཤད་དེ། རྗེས་ལས་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེའོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ ཡེ་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པས་ན་ཆོས་འཆད་པར་ནུས་སམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་འཆད་ན་ཡང་མི་རུང་བ་མེད་དེ། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཡེ་ཤེས་གཉི་ག་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པས། དེ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་རྟོག་དཔྱོད་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ལ་རྗེས་ལས་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་རྟོག་དཔྱོད་དང་བཅས་པས་བརྗོད་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་རྟག་པར་བསམ་གཏན་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འཇུག་ཅིང་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ། མི་གཡོ་བས་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་མི་སྐྱེ་བར་ཡང་ཆོས་འཆད་དོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་དེ་ཉིད་ལས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་འཕགས་རིགས་པ་དེས་ན་དོན་དམ་པ་ནི་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་མཇུག་བསྡུ་བ་སྟེ། དོན་དེ་ནི་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ།། །།བམ་པོ་བཅུ་གསུམ་པ། གཞན་ཡང་ཆོས་འཕགས་ངས་དོན་དམ་པ་ནི་ཐ་སྙད་རྣམས་ཡང་དག་པར་ཆད་པ་ཡིན་པར་བཤད་ལ། རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་སྤྱོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བཞི་པ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ཆད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏོ། །འདི་ཡང་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང༌། མཇུག་བསྡུ་བ་དང་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ་འདི་ནི་དང་པོའོ། །ཚིག་ངེས་པར་འགྲེལ་པའི་མདོ་ལས་ནི་གཞན་ཡང་ཆོས་འཕགས་ངས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། མཐོང་བ་དང༌། ཐོས་པ་དང༌། བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་
Chinese
为了听闻并且领会那些不可言说的（事物）。因此，为了这个不可言说的自性，才生起了言说。所有的言说都依赖于分别和观察吗？回答是，各自的说法并不一致。近光论师说，八地菩萨以上不依赖分别和观察而产生言说，因为分别和观察是有障碍的。法护论师说，十地菩萨也需要依赖分别和观察才能产生言说。因此说，即使有分别和观察，也没有障碍，因为与后得智同时存在。如果无分别智现前，还能说法吗？回答是，即使说法也没有不行的，因为一刹那间两种智慧都现前。其中，无分别智不具有分别和观察，而后得智具有分别和观察，因此能产生言说。因此，《般若波罗蜜多释》中说，菩萨们恒常进入禅定和三摩地，心一境性，不为所动，即使不生起分别和观察也能说法。如彼经广说。因此，圣法所说，应知胜义谛完全超越分别和观察的对境的一切特征，这是第二，总结，意义仅在于表达。第十三品。此外，圣法说，胜义谛是所有名言完全止息之处，而分别和观察则在名言的对境中活动，等等，这显示了第四，一切事物完全止息。这通过解释和总结两方面来显示，这是第一。在《词句决定释经》中，圣法说，真如是四种事物，即所见、所闻、所辨、以及一切的意识。
English
In order to hear and comprehend the unspeakable (things). Therefore, for the sake of this unspeakable nature, speech arises. Does all speech depend on conceptualization and observation? The answer is that the statements vary. The teacher Near Light says that from the eighth bhumi onwards, speech arises without relying on conceptualization and observation, because conceptualization and observation are obstructive. The teacher Dharmapala says that even the tenth bhumi bodhisattvas need to rely on conceptualization and observation to produce speech. Therefore, it is said that even if there are conceptualization and observation, there is no obstruction, because it exists simultaneously with the subsequent wisdom. If non-conceptual wisdom is manifested, can one still teach the Dharma? The answer is that even if one teaches, there is nothing wrong, because both wisdoms are manifested in one instant. Among them, non-conceptual wisdom does not have conceptualization and observation, while subsequent wisdom has conceptualization and observation, so speech can arise. Therefore, in the commentary on the Prajnaparamita, it says that bodhisattvas constantly enter into meditation and samadhi, with their minds in one-pointed concentration, unmoving, and even without arising conceptualization and observation, they can still teach the Dharma. As explained extensively in that sutra. Therefore, the noble Dharma says that the ultimate truth should be understood as completely transcending all the characteristics of the objects of conceptualization and observation, this is the second, the conclusion, the meaning lies only in expression. Thirteenth chapter. Furthermore, the noble Dharma says that the ultimate truth is where all terms are completely ceased, while conceptualization and observation operate in the objects of terms, etc., which shows the fourth, all things are completely ceased. This is shown through explanation and conclusion, this is the first. In the Sutra of Definitive Explanation of Words, the noble Dharma says that Suchness is the four kinds of things, namely, seeing, hearing, distinguishing, and all consciousness.