Tibetan
ས་འདོད་པས་འདིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་བསོད་ནམས་འདོད་པ་འགའ་ཞིག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བསྙེན་བཀུར་དང་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ལ། གཞན་བསོད་ནམས་འདོད་པ་ཞིག་གིས་ཆོས་ཟབ་མོའི་ཚུལ་འདི་ལས་སེམས་ཤིན་ཏུ་དང་བས་ཚིགས་སུ་བཅས་པ་གཅིག་ཅིག་ཕྱི་མི་འདུས་ཏེ་དམ་པའི་ཆོས་འཇིག་པའི་དུས་སུ་འཛིན་ན། དེ་ལ་སྔ་མའི་བསོད་ནམས་ཆར་མི་ཕོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་བསྟན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་དང་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་འདི་འཕགས་དེ་འདྲ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཉེ་བར་སྡུད་པའོ། །བསོད་ནམས་དཔག་མེད་དཔེ་ལས་འདས་གྱུར་བ། །ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་འདིར་ནི་ཐོབ་གྱུར་པས། །ཚིག་གི་བདག་པོ་འཇོམ་མཆོག་འདྲ་གྱུར་པ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྒྱལ་སྲས། །མདོ་སྡེ་འཛིན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་པའི་བཤད་པ་རྫོགས་སོ།། །།ད་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྗེས་སུ་བསླབ་པའི་ལེའུ། གཞོན་ནུ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏ། མདོ་སྡེ་འཛིན་པའི་ལེའུར་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཚིག་གིས། གཞོན་ནུ་སེམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ། གཟུགས་མེད་པ། བསྟན་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་མེད་པའོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་འདིའོ་འདི་ནི་འདིའོ་ཞེས་ངེས་པར་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ། །སེམས་ཅི་ལྟ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་བྱ་བར་རབ་ཏུ་ཤེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངེས་པར་བརྟགས་པ་ལ་མཁས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་ཁམས་གསུམ་ལས་བྱུང་བ་ལ་མཁས་པའོ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ། །ཁམས་གསུམ་ལ་མ་ཆགས་པའོ། །ཁམས་ གསུམ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའོ། །འདོད་པ་དང༌། གཟུགས་དང༌། གཟུགས་མེད་པ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་དང༌། སྒྲ་དང་ཡི་གེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་མཁས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚུལ་རྣམ་པར་དགོད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་མཁས་པའི་བློ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བཤད་པའི་ཚེ། ལྷ་དང་མིའི་སྐྱེ་དགུ་སྔོན་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་བྱས་པ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག
Chinese
如“欲求土地者于此”等。如何有些希求福德的士夫，以无数百千万亿劫的时间，对如来们承事供养和恒常行持承事供养，另有希求福德者，对此甚深之法的法理，以极其清净之心，即使仅以一句偈颂，于末法时期受持，那么前者之福德雨亦不能及。如是说“彼不能及前者之福德雨”，其意为：先前所说的对如来作供养和承事的福德雨也不能及，是为最主要的。因此，“此差别超胜如是”等，是为摄略。福德无量超越譬喻，如同虚空般在此获得，成为语言之自在者和最胜调伏者，彼菩提萨埵即是佛子。是为受持经藏品第十一之释说圆满。现在是随修三摩地品。如是宣说“彼童子”等，于受持经藏品中，以先行宣说利益之语，童子，心是无自性，无色，不可示现等。因无自性故无色，因无色故，此是此，此是此，不能确定指示。心如何，如来之功德亦如是，如来亦如是，一切法亦如是。如是对之善为了知的菩提萨埵，则必定善于观察，彼善于了知三界之生起，如是言说如是行，不着于三界，完全超离三界，远离对欲界、色界、无色界、烦恼、声音和文字的现行耽著，彼即善于法之理。因与善于辨别一切法之理的智慧完全相应，故不为他者所胜伏。宣说此法类时，天人和人类众生先前已作清净者成千上万。
English
As in "Those desiring land here," etc. How some individuals desiring merit, for countless billions of trillions of hundreds of thousands of eons, served and honored the Tathagatas and constantly practiced service and honor. If another desiring merit, with a very pure mind from this profound Dharma principle, even with just one verse, upholds it in the degenerate age of the Dharma, then the former's rain of merit cannot reach it. As it is said, "That cannot reach the former's rain of merit," the meaning is: the rain of merit from making offerings and serving the Tathagatas mentioned earlier also cannot reach it, which is the most important. Therefore, "This difference is superior in this way," etc., is for summarizing. Immeasurable merit surpasses comparison, like the sky, it is obtained here, becoming the master of language and the supreme tamer, that Bodhisattva is the Buddha's son. This completes the explanation of the eleventh chapter, the chapter on upholding the Sutra Pitaka. Now is the chapter on following the practice of Samadhi. As it is said, "That youth," etc., in the chapter on upholding the Sutra Pitaka, with words that first proclaim the benefits, youth, the mind is without self-nature, without form, unmanifest, etc. Because it is without self-nature, it is without form. Because it is without form, it cannot be definitely indicated as "this is this, this is this." How is the mind? The qualities of the Buddha are also like that, the Tathagata is also like that, all Dharmas are also like that. Whichever Bodhisattva thoroughly understands this will surely be skilled in examination. That one is skilled in understanding the arising of the three realms, acts as he speaks, is not attached to the three realms, completely transcends the three realms, and is free from manifest attachment to the desire realm, form realm, formless realm, afflictions, sounds, and letters, that one is skilled in the principle of Dharma. Because he is fully endowed with wisdom skilled in discerning the principles of all Dharmas, he will not be overcome by others. When this Dharma category is explained, thousands upon thousands of gods and human beings who have previously purified themselves.
Tibetan
་དགུ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱང་བ་བྱས་པ་བྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་བཟོད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །གཟུངས་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་བཟོད་པ་སོ་སོར་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་སུ་དེ་བསམ་པ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་ནི་དོན་དེ་ཉིད་སླར་ཡང་བསྟན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་ལྡན་གང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་དུ་མཚན་ཉིད་གཅིག་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་བརྟེན་པོས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མཉམ་པ་ཉིད་རྣམ་པར་སྤྲོས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་བསླབ་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་གྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཐོང་བ་ནི་སངས་རྒྱས་མཐོང་བའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་མཐོང་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་རྣམ་པར་རིག་ནས་ཁམས་གསུམ་ལ་མི་བརྟེན་པའི་སེམས་ནི་བདུད་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་བསྐྱོད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བདེ་བ་ལ་གནས་པའོ། །སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འགག་པ་མེད་པར་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་རྟོགས་ན་ཡང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་ གནས་རྣམས་མ་ཉམས་པས་གང་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཐོང་བ་དེར་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་སྨོན་ལམ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཟོད་པ་སྒོམ་པར་བྱེད། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད། བསམ་གཏན་ལས་མི་ཉམས། ཆོས་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཀྱི་ཤེས་རབ་ལ་སློབ་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རྗེས་སུ་སློབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཏིང་འཛིན་སེམས་ལ་ངེས་རྟོག་པ། །ཀུན་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཉིད། །དེ་ལ་ཡང་དག་རྗེས་སློབ་པ། །བསྒྲུབ་པ་ཞེས་འདིར་བཤད་པ་ཡིན། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རྗེས་སུ་སློབ་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་པའི་བཤད་པ་རྫོགས་སོ།། །།ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སློབ་པའི་རྗེས་སུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཏིང་ངེ་འཛིན་ངེས་པར་བསྟན་པ་ལ་མཁས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་
Chinese
所谓九十八，是指修习了百千俱胝，直至对甚深之法具有堪忍之力。陀罗尼即是智慧。获得了各自无碍的堪忍。世尊对他们的授记，是为了他们必定成佛的缘故。对此，应如是说：等等偈颂，是再次阐述了那个意义。菩萨智者，等等，对于想要证得无上正等觉的菩萨来说，为了了知一切法在法性中具有同一体性，应以远离各种分别念的坚定之心，修习诸法自性平等性之遍计寂静三摩地。如来是法身，而非色身，因为已经彻底断除了所有的增益分别。见到不可思议的法身，就是见到佛。就是见到三摩地。同样，认识到一切法皆为空性，不依赖三界的心，以不为魔和一切分别所动摇的心，安住于三摩地的喜乐之中。即使了悟诸法无生无灭的自性，如来所说的戒律学处未曾舍弃，在何处见到利益众生之事，便会以愿力的力量而转生于彼处。因为经中说，具足戒律的愿望将会实现。修习安忍，精进努力，不退失禅定，学习善于辨别诸法的智慧，就是随学三摩地。定心于识而生定，即是完全不作意。于此如实而随学，即是此处所说的修持。随学三摩地的章节，第十二的解释完毕。为了在学习三摩地之后，近似地显示三摩地的自性，应当善于确定三摩地。
English
The so-called ninety-eight refers to cultivating hundreds of thousands of kotis, up to having the power of endurance for the profound Dharma. Dharani is wisdom. One attains individual, unobstructed endurance. The Bhagavan's prediction of them is because they will definitely become Buddhas. To this, it should be said: etc., the verses are again explaining that meaning. Bodhisattva wise ones, etc., for a Bodhisattva who wishes to attain unsurpassed, perfect enlightenment, in order to know that all dharmas have the same nature in dharmata, one should cultivate the samadhi of completely pacifying the proliferation of the equality of the nature of all dharmas with a steadfast mind that is free from various discriminations. The Tathagata is the Dharmakaya, not the Rupakaya, because all the superimposing discriminations have been completely abandoned. Seeing the inconceivable Dharmakaya is seeing the Buddha. It is seeing samadhi. Similarly, recognizing that all dharmas are of the nature of space, the mind that does not rely on the three realms, with a mind that is not moved by Mara and all discriminations, abides in the bliss of samadhi. Even if one realizes the nature of dharmas as unborn and unceasing, the precepts of discipline spoken by the Tathagata are not abandoned, and wherever one sees the benefit of sentient beings, one will be born there by the power of aspiration. Because it is said in the sutras that the aspiration of being endowed with discipline will be fulfilled. One cultivates patience, makes diligent effort, does not degenerate from meditation, and learning the wisdom that is characterized by skillfully distinguishing dharmas is following the samadhi. Fixing the mind on consciousness to generate samadhi is completely non-mentation. To truly follow this is what is said here as practice. The chapter on following samadhi, the explanation of the twelfth is completed. In order to closely show the nature of samadhi after learning samadhi, one should be skilled in determining samadhi.