Tibetan
ས་པོའི་དོན་མེད་པ་དང༌། བདག་མེད་པས་བདག་མེད་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ན་ཡང༌། དེ་ལྟར་ན་ཡང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ཡིན་གྱི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆོས་སུན་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐེ་ཚོམ་དང་བྲལ་བའི་གཟོད་མ་ནས་ནི་སྟོང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནི་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཟུགས་དང༌། ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་མ་སྐྱེས་པས་ན་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བའོ། །ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེས་ན་གང་ནས་ཀྱང་འོངས་པ་མེད། གར་ཡང་སོང་བ་མེད། གང་དུ་ཡང་གནས་པ་མེད་པ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་རྟག་ཏུ་སྙིང་པོ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྙིང་པོ་མེད་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཕྱི་དང༌། ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་བདག་ལ་སོགས་པའི་སྙིང་པོར་གྱུར་པའི་རྫས་ཅི་ཡང་མེད་པའོ། །སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ཏེ། གཟུགས་བརྙན་ཙམ་གྱི་བྱིས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་རྨོངས་པར་བྱེད་དོ། །དོན་དམ་པར་ནི། ཐམས་ཅད་དག་ཅིང་རྣམ་དག་ནམ་མཁའ་བཞིན། །ཞེས་ བྱ་བ་ནི་དག་པ་སྟེ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་སྤྲིན་དང༌། ཁུག་རྣ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་དག་ནམ་མཁའ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །མི་སྔོ་མི་སེར་དཀར་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྔོན་པོ་དང༌། སེར་པོ་དང༌། དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་དོག་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་རྫས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རྫས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་ན་དེ་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་ཡང་རིང་ཐུང་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བས་མིང་འབའ་ཞིག་ཙམ་མོ། །དེ་ཡང་ནང་ན་ཡང་མེད། ཕྱི་རོལ་ན་ཡང་མེད། གཉི་གའི་བར་ན་ཡང་མི་དམིགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སུན་ཕྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་ནི་དབེན་ཞིང་སྟེ། སེམས་ཀྱིས་བསམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །ཐམས་ཅད་སྒྲ་དང་བྲལ་བ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པའོ། །སྐད་ཅིག་སྟེ་བརྡར་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་སྒྲ་དང་བྲལ་བའོ། །བཤད་པ་ན་ཡང་ཡི་གེ་འཕོ་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བཤད་ཀྱང་རུང༌། མ་བཤད་ཀྱང་རུང༌། ཡི་གེ་རྣམས་ལ་འཕོ་བ་མེད་པ་སྟེ། གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་ཡང་རུང༌། མི་འགྲོ་ཡང་རུང༌། བཤད་ཀྱང་རུང༌། མ་བཤད་ཀྱང་རུང་བར་ཡི་གེའི་ངོ་བོ་ནི་མི་ཟད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་གིས་ཡི་གེའི་རང་བཞིན་མི་ཟད་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དེ་ནི་མི་ཟད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་བརྒྱ་སྟོང་དག་ནི་གང་འདས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གང་སངས་རྒྱས་བརྒྱ་སྟོང་གྲངས་མེད་པ་འདས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་རབ་ཏུ་བསྟན་ཀྱང་ཆོས་དང་ཡི་གེ་ལ་ཟད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་པ་མེད་པ་ལ་འགགས་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ནི་སྔར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མདོ་སྡེ་བརྒྱ་སྟོང་དག་ནི་བཤད་བྱས་ཀྱང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། མདོ་སྡེ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གདུལ་བྱ་རྣམས་དང་མཐུན་པར་བཤད་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡི་གེ་མེད་པར་ཡང་ཤེས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་དེ་ལ་ཆགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །བདག་མེད་པ་དང༌། སེམས་ཅན་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བསྟན་ཀྱང་ཟད་ པར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཉམས་པ་མེད་པའོ། །མཁས་པ་དེ་ནི་ཚིག་ཀུན་སྨྲ་བྱེད་ཀྱང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ངེས་པའི་ཚིག་བསྒྲུབས་པས་ཆོས་སྟོན་ཀྱང་དེའི་སེམས་འཕྲོག་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་རྣམས་ཐམས་ཅད་རི་ཡི་བྲག་ཅ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྒྲ་ཐམས་ཅད་ནི་རིའི་གཅོད་རོང་དང་ཕུག་གི་ནང་གི་བྲག་ཆ་དང་འདྲ་བས་རང་བཞིན་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་ནས་དེ་དང་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མི་འབྱུང་ཞིང་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཚིག་དེས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་གང་དག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས་ཀྱང་དེའི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བརྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྒྲ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཞིང་མི་བརྟེན་པ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་བརྟན་པ་ཉིད་དོ། །མཚན་མེད་ནི་མཚན་ཉིད་དང་མཚོན་བར་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དོ། །དབེན་པ་ནི་དབེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་པའོ། །རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པའོ་ཞེས་བསྟན་པར་འོས་པ་ཡིན་ནོ། །འདུས་བྱས་དང༌། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དབྱེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དྲང་སྲོང་དེ་དག་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་མེད་པའོ། །དེ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས
Chinese
即使以无事和无我来安立无我，即使如此，也只是人无我，并非一切法无我，因为识之法没有被驳倒。从最初就远离这种疑惑，所谓“空”等的意义，就是从最初就寂灭和不生等。色、受、想、行，以及识蕴，因为不生，所以从最初就寂灭。如同没有外境一样，识也不生，所以说从最初就寂灭。五蕴被证实为空性，因此一切法也被证实为空性，所以从任何地方来也没有，到任何地方去也没有，在任何地方住也没有，因为自性不住。所谓“幻化的自性恒时无有实义”，意思是无有实义，即一切内外事物都没有我等实义之物。幻化的自性，就像幻影一样，使孩子们极度迷惑。胜义谛中，“一切清净，极其清净如虚空”，意思是清净，因为自性清净，远离云和污垢等，所以说一切法极其清净如虚空。所谓“非青非黄非白色”等，因为远离青、黄、白等颜色，青等功德依赖于事物，如果事物没有自性，那么依赖于它的那些也极其没有长短，仅仅是名称而已。而且，通过“不在内，不在外，二者之间也不可见”等来驳斥。因此，心是寂静的，不是心所能思的。一切离于声音，是不可言说的。刹那，因为没有可以指示的事物，所以一切内外自性都离于声音。所谓“说时文字不迁变”等，说也好，不说也好，文字等
English
Even if non-thingness and selflessness are used to establish selflessness, even so, it is only the selflessness of a person, not the selflessness of all dharmas, because the dharma of consciousness has not been refuted. From the very beginning, free from such doubts, the meaning of "emptiness" and so on, is from the very beginning, peaceful and unborn, and so on. Form, feeling, perception, formation, and the aggregates of consciousness, because they are unborn, are therefore peaceful from the very beginning. Just as there is no external object, so too is consciousness unborn, hence it is said to be peaceful from the very beginning. The five aggregates are proven to be emptiness, therefore all dharmas are also proven to be emptiness, so there is no coming from anywhere, no going anywhere, no abiding anywhere, because there is no abiding by nature. The so-called "illusory nature is always without essence," means without essence, that is, all internal and external things have no substance that is the essence of self and so on. The nature of illusion, like a phantom, makes children extremely confused. In ultimate truth, "all is pure and utterly pure like the sky," meaning pure, because it is pure by nature, free from clouds and defilements, etc., so it is said that all dharmas are utterly pure like the sky. The so-called "neither blue nor yellow nor white," etc., because it is free from colors such as blue, yellow, and white, the qualities such as blue depend on things, and if things have no nature, then those that depend on them are extremely without length or shortness, just names. Moreover, it is refuted by "not inside, not outside, and not visible between the two." Therefore, the mind is solitary and not to be thought of by the mind. All that is free from sound is unspeakable. In an instant, because there is nothing to indicate, all internal and external natures are free from sound. The so-called "when speaking, letters do not change," etc., whether speaking or not speaking, letters, etc.
Chinese
没有尽头，没有去处，名为“没有去处”，去其他地方也可以，不去也可以，说也可以，不说也可以，文字的体性是显示不穷尽的。这样一来，谁能很好地了解文字的自性是不穷尽的，就像法界的自性一样，那就会变成不穷尽的法界的自性。如“过去诸佛百千俱胝那”等，无论过去多少无量百千俱胝佛，宣说了多少百千俱胝法，法和文字都不会穷尽，因为没有生就没有灭。没有生是怎样的，之前已经讲过了。如“百千经部虽已说”等，虽然为了调伏所化众生而宣说了无量经部，也要了知一切法是没有文字的，也不会因为分别念而执着于此。即使宣说了无我、无有情等法，也不会穷尽，因为没有衰损。如“智者虽说一切语”等，用一切语言为一切有情成就确定的语句来宣说佛法，也不会夺走他们的心，因为他对一切有情没有执着。如“一切语皆如山谷响”等，要知道一切声音都像山谷和洞穴中的回声一样，没有自性，这样就不会对它们产生执着和贪恋。所谓“彼语者”，是指无论用什么声音来宣说一切法，因为它是刹那性的，所以是不稳固的。就像声音是刹那性且不稳固一样，一切法都是不稳固的。无相是没有相、能诠和所诠的。寂静是因为寂静的缘故而清净。因为清净的缘故是空性，应该这样宣说。对于有为法和无为法的分别念，那些仙人，如来和诸大菩萨们是没有的。他们对于所有转生于轮回中的众生
English
There is no end, and no place to go. It is called "no place to go." It is okay to go to other places, and it is okay not to go. It is okay to speak, and it is okay not to speak. The nature of letters is shown to be inexhaustible. In this way, whoever understands well that the nature of letters is inexhaustible, just like the nature of the Dharmadhatu, will become the inexhaustible nature of the Dharmadhatu. As in "The Buddhas of hundreds of thousands of kotis have passed away," etc., no matter how many countless hundreds of thousands of kotis of Buddhas have passed away, even if they have taught hundreds of thousands of kotis of Dharmas, the Dharma and letters will not be exhausted, because there is no cessation where there is no birth. What is no birth like? It has been explained before. As in "Hundreds of thousands of Sutras have been spoken," etc., even though countless Sutras have been spoken in accordance with the beings to be tamed, one should also know that all Dharmas are without letters, and one will not be attached to them due to conceptualization. Even if the Dharma of no-self, no sentient beings, etc., is taught, it will not be exhausted, because there is no deterioration. As in "The wise one speaks all words," etc., even if one teaches the Dharma by accomplishing definite words for all sentient beings with all languages, it will not steal their minds, because he has no attachment to all sentient beings. As in "All words are like the echo of a mountain valley," etc., one should know that all sounds are like the echoes in mountain valleys and caves, and have no self-nature, so that one will not develop attachment and craving for them. The so-called "that word" refers to whatever sound is used to proclaim all Dharmas, because it is momentary, it is not stable. Just as sound is momentary and unstable, all Dharmas are unstable. Signless is the absence of signs, the expresser, and the expressed. Solitude is pure because of solitude itself. Because of purity, it is emptiness, and it should be taught in this way. The conceptualizations of the distinctions between conditioned and unconditioned phenomena are not present in those sages, the Tathagatas, and the great Bodhisattvas. They are for all sentient beings who are born in all realms of existence.