Tibetan
ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་བྱེ་བྲག་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ། ཡུལ་གྱི་ བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་དུ་མར་ས་བཅུ་པ་ལས་བཤད་དོ། །དེས་ན་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཚུལ་དག་ནི་དྲུག་གོ །དེ་དག་ལ་རྟོག་པ་ནི་དཔྱོད་པ་དང་རྟོག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཚུལ་དྲུག་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱི་ཚུལ་དང༌། ཐོས་པའི་ཚུལ་དང༌། སྟོན་པའི་ཚུལ་དང༌། མཐའ་གཉིས་སྤོང་བའི་ཚུལ་དང༌། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་དང༌། དགོངས་པའི་ཚུལ་ལོ། །དེ་ལ་ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱིས་དང་པོ་གསུམ་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། དཔེར་ན་དགེ་སློང་དག །གཟུགས་ལ་རོ་མྱང་བ་ཡང་ཡོད། ཉེས་དམིགས་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཚོར་བ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་ཡང་དེ་དང་དེ་འདྲའོ་ཞེས་རྒྱས་པར་གསུངས་པ། ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་ཁོ་ན་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། རྣམ་པར་བྱང་བ་བསྟན་ཏེ། རོ་མྱང་བ་དང་ཉེས་དམིགས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་གཉི་ག་ཡང་འདི་ཉིད་ལ་ཡོད་ན་བདག་གིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་སྒྲོ་འདོགས་པ་མཐའ་བསྩལ་ཏོ། །བདག་མེད་ན་ཡང་དེ་དག་མི་རུང་ངོ་ཞེས་དེ་གཉིས་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པ་ཡང་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བསྩལ་ཏོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ལས་མཐའ་གཉིས་སྤང་བའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱི་ཚུལ་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་དང༌། དཔེར་ན་མདོ་ཉིད་ལས་དགེ་སློང་དག་ངས་ཇི་སྲིད་དུ་གཟུགས་ལ་རོ་མྱང་བ་དང༌། ཉེས་དམིགས་དང༌། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་མ་གྱུར། དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཤེས་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་ངས་བདག་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པར་མ་གྱུར་གྱི། གང་གི་ཕྱིར་ངས་འདི་དག་ལ་རོ་མྱང་བ་ལ་སོགས་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར། ངས་བདག་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ་སྙམ་དུ་ཤེས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ། མདོ་དེ་ཉིད་ལས་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། འདིས་ནི་ཐོབ་པའི་ཚུལ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ངོ་བོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་བཤད་པ་ལྟ་བུ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་མདོ་དེ་ཉིད་ལས་དགོངས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ལྟ་བུ་དང་འདི་ལྟ་བུར་སྟོན་པས་དགོངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྟོན་པའི་ཚུལ་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །མཇུག་ཏུ་ཟིལ་ གྱིས་མི་ནོན་པའི་ལུས་ཉིད་སྨོས་པའི་འདི་ནི་དེའི་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། བར་དུ་ཆོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གདུལ་བ་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་ལུས་གང་ལ་མོས་པ་བཞིན་དུ་གདུལ་བ་རྣམས་ལ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལུས་དེ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐུ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་མཚར་རྣམས་མངོན་དུ་མཛད་པ་ནི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དང༌། དབང་བ་ཉིད་དེ་ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་བཞིན་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཆོ་འཕྲུལ་དང་བཅས་པའི་སྤོབས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མདོ་ལས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་རྒྱན་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་མཛད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱན་ཆོ་འཕྲུལ་གང་དག་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དགའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པ་དེ་དག་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །གང་དང་ལྡན་ན་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཏེ། དེ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་མཛད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དུ་མ་ཞིག་འདུས་ན་དེ་ཁོ་ན་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཐུས་སོ། །དེ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བའི་སངས་གཞན་དག་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་མེད་ཅེ་ན་འདི་ལ་ཡང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཐུ་དེ་ནི་གཞན་དག་ལ་མེད་དོ་ཞེས་གཏན་ཚིགས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ལྟར་གཞན་དག་ལས་ཀྱང་སྲིང་མོ་ཡིད་གཉིས་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་གི་མཐུས་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བསླང་བར་མ་ནུས་ན་གཞན་དག་གིས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ་ཞེས་གྲག་གོ །ཡང་ཇི་ལྟར་ན་མཐུ་དེ་འདི་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་ཀྱི་གཞན་དག་ལ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སྔོན་གྱི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་འཕངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །སྔོན་གྱི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་བས་འཕངས་པ་དེ་ལ་ཡང་མདོ་ལས། སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱིས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་སྔོན་གང་གིས་ན་བདག་ཁོ་ན་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཡོད་ཀྱི་གཞན་དག་ལ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སྨོན་ལམ་མངོན་པར་བསྒྲུབས་སོ།། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྟེན་ནི་དེ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་རྣམས་ཏེ་ཡོན་ཏན་འོག་ནས་གཞི་དག་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་འབྱུང་བ་གང་དག་ཡིན་བ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་ཡང་དག་བར་སྒྲུབ་པ་དང༌། འཐོབ་པའོ། །དེ་དད་པ་དང་ལྡན་པས་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པར་གྱུར་ལ་འདུན་པ་དང་ལྡན་པས་དོན་དུ་གཉེར་བར་གྱུར་ནས་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འདི་གཉི་ག་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་ལ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་ས་བཞིའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་བའི་རྒྱུ་ཞེས་འོག་ནས་འབྱུང་ངོ༌། །དེ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་གཞི་རྣམ་པར་དག་པའོ། །དེ་ཡང་ས་དང་པོ་ལ་གནས་པ་ལ་ཡང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཤས་ཀྱིས་ཡོད་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་པའི་ཕྱིར་མདོ་ལས་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་ཤིན་ཏུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྨོས་ལ། བཤད་པ་ལས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐར་ཕྱིན་བ་ཞེས་སྨོས་སོ། །རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ཚོགས་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དག་པས་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཆུད་མི་ཟ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་འབྱོར་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་རབ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གྱིས། དེ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པས་ཆུད་མི་ཟ་ལ། བསོད་ནམས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྱོར་པ་མཆོག་རྣམས་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བསྟན་པ་སྟེ་གསང་བ་དག་ཁོ་ན་ཆོས་རྣམས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཡུལ་ཚད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མེད་དོ། །དེ་དྲན་པ་མི་བརྗེད་པ་ནི་འཛིན་པ་སྟེ། འདི་དྲན་པ་དེའི་སྣོད་དང་གཞི་ལ་རྟེན་ཡིན་པའོ། །གསང་བ་སྨོས་པ་ནི་དཔེ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ་འདི་སྐད་དུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལས་ཆོས་བསྟན་པ་ཚད་མེད་པ་དག་ཐོས་ནས་དྲན་ཞིང་འཛིན་པར་ཕོད་ནུས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་པས་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མངོན་བར་ཤེས་པ་འོད་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་ན་མངོན་པར་ཤེས་པ་དག་མོས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཡང་ཕལ་ཆེར་དཔེའི་དབང་ དུ་བྱས་ནས་བཤད་པར་ཟད་དེ། འདི་ལྟར་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡང་བ་ཉིད་དུ་མོས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ལྷའི་རྣ་བ་དང་ལྷའི་མིག་དག་ནི་སྒྲ་དང་སྣང་བ་ལ་མོས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུངས་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་ནི་ཡི་གེ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ལ་འཇུག་པའི་ཐབ
Chinese
那么，一切智智的个别如实了知的差别，是极善分别，由境的差别以多种方式在十地经中宣说。因此，应对诸法的理趣进行思择。其中，理趣有六种。对这些理趣进行思择，即是审察和思择本身。其中，六种理趣是：真如义的理趣、听闻的理趣、宣说的理趣、舍弃二边的理趣、不可思议之理趣、以及密意的理趣。其中，后面的理趣应通过前面的三种理趣来领悟。例如，比丘们，对于色，也有品尝、过患和出离。对于受乃至识，也应如是广说。仅仅在五蕴上，就显示了遍一切烦恼和遍一切清净。品尝和过患是遍一切烦恼，出离是遍一切清净。如果这二者都存在于此，我该怎么办呢？这样就断除了增益。如果无我，这些也不行，这样也就断除了对二者的诽谤。因此，就像从此以舍弃二边的理趣显示真如义的理趣一样。例如，在经中说：比丘们，只要我对色之品尝、过患和出离不了知，同样，只要我对受等不了知，我就不会认为我已经现证了无上正等菩提。因为我了知了这些的品尝等，所以我才认为我已经现证了无上正等菩提。应从该经中领悟。这就像以不可思议之理趣，宣说了获得的理趣，即获得无上正等菩提的体性。同样，就像在该经中，以这种密意，以如此这般的方式进行宣说，以密意的理趣宣说了宣说的理趣一样。最后提到了不可战胜之身。
English
How is it? The distinction of the individual and correct knowledge of the wisdom of omniscience is a very good distinction, which is explained in various ways in the Ten Bhumi Sutra according to the distinction of objects. Therefore, one should contemplate the modes of all dharmas. There are six modes. Contemplating these modes is investigation and contemplation itself. The six modes are: the mode of the meaning of suchness, the mode of hearing, the mode of teaching, the mode of abandoning the two extremes, the mode of inconceivability, and the mode of intention. Among these, the latter should be understood by the first three. For example, monks, there is also tasting, fault, and renunciation in form. It is also said in detail that it is the same for feeling, and so on, up to consciousness. It is taught that only on the five aggregates are all afflictions and all purifications. Tasting and fault are all afflictions. Renunciation is all purification. If both of these exist here, what should I do? Thus, the imputation is cut off. If there is no self, these are also not possible, thus the slander of both is also cut off by this. Therefore, it is like showing the mode of the meaning of suchness by the mode of abandoning the two extremes from this. For example, in the sutra itself, it is said: Monks, as long as I do not know the taste, fault, and renunciation of form, similarly, as long as I do not know feeling, and so on, I will not think that I have realized the unsurpassed perfect enlightenment. Because I know the taste, and so on, of these, I think that I have realized the unsurpassed perfect enlightenment. It should be understood from that sutra itself. This is like explaining the mode of attainment, that is, the nature of attaining unsurpassed perfect enlightenment, by the mode of inconceivability. Similarly, it is like explaining the mode of teaching by the mode of intention, by teaching in this way and that way with this very intention in that very sutra. Finally, the invincible body itself is mentioned.
Chinese
这显示了这是它的一个区分，因为中间有间隔。所谓因所化不同而不同，是为了向那些随各自所喜欢的身体而调伏的众生，显示声闻等身体。显现身等神变，身等奇妙之处，是为了普遍行持和自在，如其所愿地显示，所以称为具有神变的勇猛。经中说：如来身语意的庄严，所有极其分别的一切，都是显现成就，作近成就。如何呢？如来身等的庄严神变，为了使一切众生欢喜，极其分别而成为不同的那些，显现成就就是显现成就。它的本体就是显现成就本身。与什么相应而显现成就呢？就是智慧，他显现成就了它。为什么众多菩萨聚集时，唯独他被加持呢？回答说，是三摩地的力量。如果这样，为什么其他与他相似的佛没有呢？因为对于这个问题，也显示了理由，即三摩地的力量，其他没有。例如，从其他方面来说，以名为“消除姐妹疑惑”的三摩地的力量，连圣者文殊等菩萨摩诃萨们也无法唤醒，更何况其他人呢？据说他安住于这样的三摩地中。又如何理解这种力量唯独他有，而其他人没有呢？说了从先前的现行所抛弃等。对于先前现行所抛弃的，经中也说：由先前的愿力所成办。这表明，他先前成办了这样的愿力，即为什么唯独我具有这种三摩地，而其他人没有呢？ 三摩地的所依是它产生的因，也就是从功德下方的地基清净等本身产生的那些，完全执持它们就是真实的。
English
This shows that this is a distinction of it, because there is a gap in the middle. The so-called difference due to different beings to be tamed is to show the body of the Hearers, etc., to those beings who are tamed according to their respective preferred bodies. Manifesting the miracles of the body, etc., and the wonders of the body, etc., is to show them as one wishes, for the sake of universal practice and freedom, so it is called the courage with miracles. It is said in the sutra: "The ornaments of the body, speech, and mind of the Thus-gone One, all that is extremely distinguished, are manifested accomplishments, making near accomplishments." How is it? The ornaments and miracles of the body, etc., of the Thus-gone Ones, those that are extremely distinguished and different in order to make all beings happy, manifesting accomplishment is manifesting accomplishment. Its essence is manifesting accomplishment itself. With what is it in accordance that manifesting accomplishment occurs? It is wisdom, and he manifested accomplishment of it. Why is it that when many Bodhisattvas gather, only he is blessed? The answer is, it is the power of samadhi. If so, why do other Buddhas similar to him not have it? Because for this question, the reason is also shown, that the power of samadhi, others do not have. For example, from other aspects, with the power of the samadhi called "Eliminating the Doubts of Sisters," even the noble Manjushri and other Bodhisattva Mahasattvas could not awaken him, what need is there to mention others? It is said that he abides in such a samadhi. And how is it understood that this power is only with him, and not with others? It is said from the previous actions abandoned, etc. For those abandoned by previous actions, it is also said in the sutra: "Accomplished by previous vows." This shows that he previously accomplished such a vow, that why is it that only I have this samadhi, and others do not? The support of samadhi is the causes of its arising, that is, those that arise from the purity of the ground below the qualities, etc., completely holding them is true.
Chinese
是成办和获得。由于具有信心而成为极度信赖，由于具有意愿而追求，为了成办一切善法，这二者是生起一切善根的前行，所以是四地。正因为如此，下面将会说精进是发起的原因。它的清净是基础的清净。即使安住于初地，也多少存在远离垢染的部分，为了区分，经中说“为了极度完全地修习增上意乐”，因此说了“极度”这个词。论释中也说了“菩提萨埵的圆满”。相续完全成熟而清净，这里所说的“资粮”是福德资粮。智慧资粮已经在智慧清净中阐述完毕。正因为如此，它是不会浪费的原因。这将要解释为“这是获得广大兴盛的原因”，因为智慧具有法界之境，与它无有差别，所以一切都现前，不会浪费。福德以不共于声闻等的方式，获得殊胜的兴盛。宣说了一切如来密法，即秘密本身就是法。而且，由于境无量，所以是无量的。那个不忘失的忆念是执持，这是忆念的容器和基础所依赖之处。提到秘密只是举例而已，这是为了说明听闻诸佛所说的无量法后，能够忆念和执持，因此称为听闻完全执持的清净。什么是名为“显现智慧光明”的显现智慧，如果说显现智慧是意乐等，回答说，因为它完全区分了。这大多是就譬喻的角度来解释的，例如，神通的显现智慧是以意乐轻安来完全区分的。天耳和天眼是以意乐声音和显现来完全区分的。因为非常通达，所以是善于通达。陀罗尼的门是文字，是进入它们的方便。