Tibetan
་ནི་དབང་པོ་རྣོན་པོ་དང༌། འབྲིང་དང༌། ཐ་མ་རྣམས་སོ། །ཆོས་སྤོབས་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པ་དང༌། དབང་པོ་དང་མཐུན་མཐུན་དུ་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་འདོད་ན་ཚེ་གཞན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། སྤོབས་པ་མི་ཟད་པ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་འདོད་ན་ཚེ་དུ་མ་དང༌། བསྐལ་པ་དུ་མ་འདས་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་འདུག་པའི་སྤྱོད་ལམ་ལས་མི་ལྡང་ཞིང་བསམ་མི་དགོས་པར་ཆོས་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཆོས་བསྟན་པ་དེས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་སྤོབས་པས་ཆོས་བསྟན་པ་དེས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་པར་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ་དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་པར་ཟད་པར་བྱེད་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཟུངས་དང་སྤོབས་པ་མི་ཟད་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།སྟོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་དང༌། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་དང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་དང༌། ཞི་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པ་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་མདོ་བཞི་མི་ཟད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་གི་བསྡུས་པའི་དོན་དེ་ཐོབ་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་ཀྱི་མདོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་བཞི་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་མདོ་ཞེས་བྱའོ། །མི་ཟད་པ་ནི་དེས་བསྡུ་པར་བྱ་བའི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཟད་མི་ཤེས་པས་ན་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་ཡང་བསྟན་པ་དང་བཤད་པའི་ཚུལ་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། མི་ཟད་པའི་ཤེས་བ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ནི་བསྟན་པའི་ཚུལ་ལོ། །དེ་མན་ཆད་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་བཤད་པའི་ཚུལ་ལོ། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པ་མི་ཟད་པའི་ཤེས་པ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་སྟེ། མི་ཟད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་མི་ཟད་པ་ཡང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར། དེ་བསྟན་པ་འམ་ཤེས་པ་ཡང་མི་ཟད་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་འོག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་ལ་མི་རྟག་པའི་དོན་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །མི་རྟག་པའི་དོན་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མེད་པའི་དོན་དང༌། འཇིག་པའི་དོན་ཏོ། །འདིར་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཡིན་པར་དགོངས་པས། མེད་པའི་དོན་ལ་མི་རྟག་པའི་དོན་དུ་དགོངས་ཀྱི་འཇིག་པའི་དོན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་མེད་པའི་དོན་དང་མི་ཆགས་པའི་དོན་ཏེ། དངོས་པོ་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་དོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་མེད་པའི་དོན་ནི། དོན་དམ་པར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡང་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་མི་རྟག་པའི་དོན་ཏོ། །མི་ཆགས་པའི་དོན་ནི་བདག་དང་བདག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆགས་བར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་ཆགས་པ་སྟེ། དེ་ནི་མི་རྟག་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་དངོས་པོ་འཇིག་པའི་དོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དངོས་སུ་གསུངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་མི་རྟག་པར་གྲགས་པ་དང༌། དངོས་པོ་ཡོད་པ་ལས་ཞིག་སྟེ་མེ་དཔར་འགྱུར་བ་ལས་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་ མ་ཡིན་གྱི་ཡེ་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་རྟག་པ་མེད་པ་ལ་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་དེ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་མེད་པ་ཉིད་མི་རྟག་པའི་དོན་ཏེ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་དེ་རྟག་ཏུ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དབེན་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་དེ་ལ་འཇིག་པ་གང་ཡང་མེད་དེ་གང་འཇིག་པ་མེད་ཅིང་རྟག་ཏུ་སྟོང་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པའི་དོན་ཏོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དོན་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་དོན་ཀྱང་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ་དགའ་བ་ལས་བཟློག་པའི་དོན་དང་དགའ་བ་དང་བྲལ་བའི་དོན་དང༌། དགའ་བའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་དོན་དང༌། སྒྲ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་དོན་དང༌། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་དགའ་བ་མེད་པའི་དོན་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བས་དགའ་བ་ལས་བཟློག་པའི་དོན་རྣམ་པར་བསྟན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ནི་དགའ་བ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ་གང་དགའ་བ་འམ་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་མེད་ཅིང་དེ་ལས་བཟློག་པའི་དོན་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དོན་ཏོ། །དགའ་བ་ཟད་པའི་དོན་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ
Chinese
是说根器锐利、中等和下等的人。所谓“善于说法”的意思是，与信心和根器相适应地说法。所谓“如果想那样”等等，是指具有不竭辩才的菩萨，如果想自己那样，即使经过许多世和许多劫，也不会厌倦于安住的行为，无需思虑地说法。所谓“通过他所说的法”等等，是指那位菩萨以辩才说法，为了使众生彻底消除痛苦，必定会出离，像那样能够彻底消除痛苦。关于陀罗尼和不竭辩才已经讲完了。 能示现的菩萨是了知一切行之相、了知一切有漏之相、了知一切法之相、没有寂静的慢心者。依此而说： “尊者舍利弗之子，还有菩萨们的四法不竭之经”等等。显示了获得那些经的总结之义的安置。所谓“法之经”，是因为总摄显现了有为法和无为法的无常等四法，所以称为法之经。所谓“不竭”，是因为它所总摄的有为法和无为法是不可穷尽的，所以称为不竭。这里也应理解为教和说的规律，从“哪四种呢？即是这样”开始，直到“不竭的智慧深入”为止，是教的规律。从那以下剩余的部分是说的规律。所谓“菩萨们宣说一切行无常，不竭的智慧深入”，是指菩萨们宣说一切行无常时，生起不竭的智慧。那不竭也是因为行之法是不可穷尽的，所以那宣说或智慧也是不竭的。同样，苦等下面的
English
It refers to those with sharp, medium, and inferior faculties. The meaning of "becoming skilled in Dharma" is to teach the Dharma in accordance with faith and faculties. The meaning of "if one desires that," etc., is that if a Bodhisattva with inexhaustible eloquence desires to be like that, even after many lifetimes and many eons, they will not tire of abiding in conduct and will teach the Dharma without deliberation. The meaning of "even by the Dharma he taught," etc., is that the Bodhisattva, by teaching the Dharma with eloquence, will surely bring about liberation for the sake of completely eliminating the suffering of sentient beings, and will be able to completely eliminate suffering in that way. The explanation of Dharani and inexhaustible eloquence is finished. The Bodhisattva who can demonstrate is one who knows the characteristics of all conditioned phenomena, knows the characteristics of all contaminated phenomena, knows the characteristics of all dharmas, and is without the pride of quiescence. Based on that: "Venerable Sharadvatiputra, there are also the four inexhaustible Sutras of Dharma for Bodhisattvas," etc. It shows the establishment of obtaining the summarized meaning of those Sutras. The so-called "Sutra of Dharma" is because it summarizes and reveals the four dharmas of impermanence, etc., of conditioned and unconditioned dharmas, so it is called the Sutra of Dharma. The so-called "inexhaustible" is because the conditioned and unconditioned dharmas that it summarizes are inexhaustible, so it is called inexhaustible. Here, too, it should be understood as the rule of teaching and speaking, starting from "Which four? Namely, like this" up to "inexhaustible wisdom deeply enters" is the rule of teaching. The remaining parts from there onwards are the rule of speaking. The so-called "Bodhisattvas teach that all conditioned phenomena are impermanent, and inexhaustible wisdom deeply enters" means that when Bodhisattvas teach that all conditioned phenomena are impermanent, inexhaustible wisdom arises. That inexhaustibility is also because the dharmas of phenomena are inexhaustible, so that teaching or wisdom is also inexhaustible. Similarly, suffering, etc., the following
Chinese
也适用于这些。为了显示了解所有行相，说了“什么是无常的意义？”等等。无常的意义也有两种：不存在的意义和毁灭的意义。在这里，考虑到一切法都是空性的，认为不存在的意义是无常的意义，而不是毁灭的意义。因此，不存在的意义和不执著的意义，而不是事物彻底毁灭的意义。不存在的意义是：在胜义谛中，能取和所取，以及所有遍计所执的法，都不是恒常存在的，因此是不存在的。这就是无常的意义。不执著的意义是：没有我和我所等等可以执著的事物，因此是不执著的。这就是无常的意义。因此，明确地说，事物毁灭的意义不是指世俗所说的无常，也不是指事物从存在到毁灭，如火烧尽那样，而是指本来就没有自性的恒常，这叫做无常。为了显示那个意义是什么，说了“无常的意义是法无我”等等。蕴和界等诸法没有自性，这就是无常的意义。因为法无我总是远离能取和所取的自性，所以那个空性中没有任何毁灭。没有什么是会毁灭的，并且总是空性的，这就是无常的意义。为了显示了解所有有漏法的行相，说了“什么是痛苦的意义？”等等。痛苦的意义也有五种：与快乐相反的意义，与快乐分离的意义，不是快乐之境的意义，仅仅是声音的意义，以及自性空性的意义。其中，没有快乐的意义就是痛苦的意义，这显示了与快乐相反的意义。痛苦是与快乐相反的，因为没有什么是会快乐或执著的，与此相反的意义就是痛苦的意义。快乐耗尽的意义就是痛苦的意义。
English
These also apply. To show the understanding of the characteristics of all conditioned things, it is said, "What is the meaning of impermanence?" and so on. The meaning of impermanence is also twofold: the meaning of non-existence and the meaning of destruction. Here, since it is considered that all dharmas are empty, the meaning of non-existence is considered as the meaning of impermanence, but not the meaning of destruction. Therefore, the meaning of non-existence and the meaning of non-attachment, but not the meaning of the complete destruction of things, are stated. The meaning of non-existence is that in the ultimate sense, grasping and being grasped, and all imputed dharmas, are not always existent, therefore they are non-existent. That is the meaning of impermanence. The meaning of non-attachment is that there is nothing to be attached to, such as self and mine, therefore it is non-attachment. That is the meaning of impermanence. Therefore, it is explicitly stated that the meaning of the destruction of things does not refer to the impermanence known in the world, nor to the destruction of things from existence, like being burned by fire, but to the absence of inherent permanence from the beginning, which is called impermanence. To show what that meaning is, it is said, "The meaning of impermanence is the selflessness of dharmas," and so on. The absence of essence in the aggregates and elements, etc., is the meaning of impermanence. Since the selflessness of dharmas is always devoid of the nature of grasping and being grasped, there is no destruction in that emptiness. There is nothing that will be destroyed, and it is always empty, that is the meaning of impermanence. To show the understanding of the characteristics of all contaminated things, it is said, "What is the meaning of suffering?" and so on. The meaning of suffering is also fivefold: the meaning opposite to happiness, the meaning of separation from happiness, the meaning of not being an object of happiness, the meaning of being merely a sound, and the meaning of emptiness by nature. Among them, the meaning of no happiness is the meaning of suffering, which shows the meaning opposite to happiness. Suffering is the opposite of happiness, because there is nothing that will be happy or attached to, and the meaning opposite to that is the meaning of suffering. The meaning of the exhaustion of happiness is the meaning of suffering.