Tibetan
ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་གང་གིས་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་གང་དུ་བཤད་པར་ཟད་དོ། །དེ་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །མཚན་མ་མེད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཡེ་ཤེས་གང་གིས་དཔྱད་དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ལ་རྟོག་པ་མེད་པ་རྣམ་པར་མེ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་སྨོན་ལམ་མེད་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉིས་ཀ་ཡང་རང་བཞིན་མེ་དཔས་རང་བཞིན་མེད་པ་དེ་ལ་སྨོན་པར་བྱར་མེད་པར་ཤེས་པ་ནི་སྨོན་ལམ་མེད་པར་ཤེས་པའོ། །མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པའོ། །ཚུལ་གཅིག་ལ་འཇུག་པའི་ཤེས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་འཇུག་ཅིང་མཚན་ཉིད་གཅིག་པའི་རང་བཞིན་ཤེས་པའོ། །བདག་མེད་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་བསྟན་ཏོ། །གང་ཟག་ལ་ བདག་མེད་པར་དོན་དམ་པར་ཤས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ན་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་གང་ཟག་གི་དངོས་པོ་མེད་པར་ཤེས་པའོ། །འདས་པའི་དུས་ལ་མ་ཆགས་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་འདས་ཏེ་འགགས་པ་རྣམས་དངོས་པོ་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུང་པས་དེ་ལ་ཡང་ཕྲད་པར་སྨོན་པ་མི་སྐྱེ་བའམ་འདས་པའི་དངོས་པོ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་ནི་འདས་པའི་དུས་ལ་མ་ཆགས་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མ་འོངས་པའི་དུས་ལ་ཐུག་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འོངས་པའི་དུས་ཉིད་ལ་མཐའ་ཐུག་ཅིང་ཟད་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་འམ། མ་འོངས་པའི་དུས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཤེས་པར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཤེས་པའོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ན་ཐམས་ཅད་དུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་ཤེས་པ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་གང་ལ་ཡང་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་ཆགས་པ་མི་སྐྱེ་བའོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་སྒྱུ་མར་ཤེས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེད་པས་སྣང་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པ་བཞིན་དུ། ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ཀྱང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྒྱུ་མ་མཁན་དང་འདྲ་བ་ལ་བག་ཆགས་སྔགས་དང་སྨན་དང་འདྲ་བའི་མཐུ་ལས་སྐྱེས་པ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པའོ། །ཁམས་རྣམས་ལ་སྤྲུལ་གདུག་པ་ལྟ་བུར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་སྤྲུལ་གདུག་པས་མྱུར་དུ་གསོད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ཅིང་དམིགས་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཟུགས་ལ་ཆགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་པའི་སྒོ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་གསོད་པར་ཤེས་པའོ། །སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་ཡང་སྟོང་པ་ལྟ་བུར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་གྲོང་སྟོང་པ་ན་སེམས་ཅན་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་ཡང་བདག་དང་བདག་གིར་མེད་པར་ཤེས་པའོ། །ནང་ཉེ་བར་ཞི་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལ་བདག་དང་བདག་གི་མེད་པར་ཤེས་པའམ། ནང་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་བྱེད་པས་ན་གཉིད་དང་རྨུགས་པས་སེམས་མི་ནོན་པའི་ཐབས་ཤེས་པའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་རྒྱུ་བ་མེད་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆོས་རྣམས་དངོས་པོ་མེད་པར་ཤེས་པ་འམ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་འཕྲོ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཐབས་ཤེས་པའོ། །ཡུལ་རྣམས་ལ་སྒྱུ་མ་དང་བྱེ་བྲག་མེད་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་མེད་ཀྱང་འགྲོ་བ་དེའི་རང་བཞིན་ལ་མི་མཁས་པ་རྣམས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་ཞིང་སླུ་བར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་མོད་ཀྱི་བྱིས་པ་དེའི་རང་བཞིན་ལ་མི་མཁས་པ་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་འདྲ་བར་སྣང་ཞིང་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པའོ། །དྲན་པ་ལ་གནས་པའི་ཤེས་པ་ནི་མི་བརྗེད་པའི་གཟུངས་ཀྱི་དྲན་པ་བསྟན་ཞིང་མི་ཉམས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ཤེས་པའོ། །བཟོད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པ་དང༌། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་ཤེས་པའོ། །བློ་གྲོས་ཀྱིས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་བློས་ཆོས་རྣམས་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པའོ། །བདག་ལ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པའོ། །བདེན་པ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་ཤེས་པ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་མཚན་ཉིད་མ་ནོར་བར་ཤེས་པའོ། །དེ་དག་ཇི་ལྟར་མ་ནོར་བར་ཤེས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ལ་མི་འབྱུང་བར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཉིད་ངོ་བོ་མེད་པས་མ་བྱུང་མ་སྐྱེས་པར་ཤེས་པའོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པར་ཤེས་པ་ནི་ཀུ
Chinese
所謂的，以空性智慧所了知的智慧，即是了知空性的知識，空性在何處已述說窮盡。了知它的智慧是無二的智慧。所謂的行於無相之知識，即是以何種智慧來分析並理解無相之法，那便是行於無相之知識，也就是對於一切相皆無執著，無分別的智慧。所謂的無願即是知曉無願，輪迴與涅槃二者皆無自性，知曉對於無自性之法無所希求，即是知曉無願。不顯現造作，即是遠離一切造作之相的空性，知曉它非由因與緣所生。所謂的趣入一理之知識，即是知曉一切法皆趣入一相，且知曉一相之自性。所謂的了知無我之知識等等，是顯示了知補特伽羅無我的知識。對於補特伽羅 真實了知無我，即是真實了知蘊、界、處等等，無有補特伽羅之實體。所謂的不執著於過去時之知識，即是身體與受用皆已逝去、止息，理解它們並無實體，因此不會生起想要再次相遇的願望，或者對於過去之事物，知曉應知的對象毫無阻礙，即是所謂的不執著於過去時之知識。所謂的知曉對於未來時毫無阻礙，即是知曉未來時本身無有窮盡與止息，或者對於未來時的事物，知曉應知的對象毫無阻礙。所謂的於現在時中，知曉一切皆無罪過，即是理解現在時的事物皆無自性，因此對於任何事物皆不生起瞋恨與貪執。所謂的了知諸蘊如幻，如同幻術由因緣所生，顯現卻無自性一般，五蘊也是如此，阿賴耶識如同幻術師，業習如同咒語與藥物的力量
English
That which is called, the wisdom that realizes emptiness, is the knowledge that realizes emptiness, where emptiness has been exhausted in its description. The wisdom that realizes it is the non-dual wisdom. That which is called the knowledge of acting without characteristics is the wisdom that analyzes and understands the Dharma without characteristics, that is the knowledge of acting without characteristics, which is also the wisdom of non-conceptualization, without attachment to all characteristics. That which is called without aspiration is knowing without aspiration, both Samsara and Nirvana are without self-nature, knowing that there is nothing to aspire to in that which is without self-nature is knowing without aspiration. Not manifestly fabricating is emptiness, which is devoid of all characteristics of fabrication, knowing that it is not produced by cause and condition. That which is called the knowledge of entering into one principle is knowing that all Dharmas enter into one characteristic and knowing the self-nature of one characteristic. That which is called the knowledge of realizing selflessness, etc., shows the knowledge of realizing the selflessness of the person. For the person, truly knowing selflessness is truly knowing that there is no entity of the person in the aggregates, realms, and sources, etc. That which is called the knowledge of not being attached to the past time is that the body and enjoyment have passed away and ceased, understanding that they have no entity, therefore, the desire to meet again does not arise, or for past things, knowing that there is no obstacle to the objects to be known is called the knowledge of not being attached to the past time. That which is called knowing that there is no obstacle to the future time is knowing that the future time itself has no end and cessation, or for the things of the future time, knowing that there is no obstacle to the objects to be known. That which is called knowing that in the present time, everything is without fault is understanding that the things of the present time have no self-nature, therefore, anger and attachment do not arise for anything. That which is called knowing the aggregates as illusion, just as illusion is produced by causes and conditions, appearing but without self-nature, so are the five aggregates, the Alaya consciousness is like an illusionist, and karmic imprints are like the power of mantras and medicines.
Chinese
從彼所生，知其無自性。所謂知諸界如幻毒者，猶如幻毒能速疾殺害，如是依眼及色，緣於眼之識，由生起於色之貪著及瞋恚等，知其能殺害善根。所謂知諸處如空聚者，猶如空聚無有情，如是知諸處亦無我及我所。所謂知內寂靜者，謂知內之近取蘊無我及我所，或內修禪定，知不為睡眠及昏沉所勝之方便。所謂知無外遊者，謂知外境諸法無實物，或知心不為外境諸法所奪之方便。所謂知諸境如幻及無差別者，謂如幻術雖無實，然於不善其性者，能生煩惱及誑惑，如是色等諸境雖無實物，然於不善其性之童蒙，顯現如實有，且能生煩惱。所謂安住念者，謂開示不忘之陀羅尼念，且知令不衰退之方便。所謂隨順忍之智者，謂於未生法之忍，及於苦不生厭之忍，及知隨順之法為何。所謂以慧分別之智者，謂以智慧之自性，如實了知諸法。所謂了知我者，謂如實了知我之自性為何。所謂善知諸諦者，謂無誤了知四聖諦之體性。若問云何無誤了知耶？是故宣說知苦不生等。謂知苦蘊自性空故，不生不滅。知集
English
Knowing that what arises from them has no inherent nature. It is said that knowing the realms to be like illusory poison means that just as illusory poison quickly kills, so too, relying on the eye and form, and focusing on the consciousness of the eye, by giving rise to attachment and hatred towards form, one knows that it kills the roots of virtue. It is said that knowing the sources to be like empty villages means that just as there are no sentient beings in an empty village, so too, one knows that the sources have no self or what belongs to self. It is said that knowing inner peace means knowing that the aggregates of inner grasping have no self or what belongs to self, or that by practicing concentration internally, one knows the means by which the mind is not overcome by sleep and drowsiness. It is said that knowing there is no external wandering means knowing that external phenomena have no substance, or knowing the means by which the mind does not stray to external phenomena. It is said that knowing objects to be like illusions and without distinction means that just as illusions, though unreal, cause afflictions and deceive those who are not skilled in their nature, so too, objects such as forms, though without substance, appear to children who are not skilled in their nature as if they were real, and cause afflictions. Knowing how to abide in mindfulness means pointing out the mindfulness of the dharani of non-forgetfulness, and knowing the means to prevent it from declining. It is said that knowing how to follow patience means patience towards unborn dharmas, patience that does not become weary of suffering, and knowing what dharmas are in accordance. It is said that knowing how to discriminate with intelligence means understanding dharmas correctly with the intelligence of the nature of wisdom. Knowing how to understand the self means understanding correctly what the nature of the self is. Knowing how to fully understand the truths means knowing the characteristics of the four noble truths without error. If asked, how does one know without error? Therefore, it is said to know that suffering does not arise, etc. It means knowing that the aggregate of suffering itself is empty of nature, and therefore does not arise or cease. Knowing the origin