Tibetan
ན་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་ཤེས་བས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་སྐྱེད་པའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པར་ཤེས་པའོ། །འགོག་པ་ལ་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཤེས་པ་ནི་རི་བོང་གི་ར་དང་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་མཚན་ཉིད་མེད་པ་བཞིན་དུ་འགོག་པའི་རང་བཞིན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པས་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཤེས་པའོ། །ལམ་ལ་སྒྲོལ་བར་ཤེས་པ་ནི་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པའོ། །ཆོས་རྣམས་ལ་ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཤེས་པ་ནི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་སོ་སོར་འབྱེད་ཅིང་བཤད་པ་ལ་མཁས་པའོ། །དྲན་པ་ཉེ་ བར་གཞག་པ་རྣམས་ལ་དྲན་པ་མེད་པ་དང༌། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་ནི་ལུས་དང་ཚོར་བ་དང་སེམས་དང་ཆོས་རྣམས་དངོས་པོ་མེད་པས་དྲན་ཞིང་ཡིད་ལ་བྱར་མེད་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་འཕྲལ་དུ་ཡིད་ལ་མི་འཛིན་པ་ནི་དྲན་པ་ཤེས་པའོ། །ཕྱིས་ཀྱང་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ནི་ཡིད་ལ་བྱ་བ་མེད་པའོ། །ཡང་དག་པའི་སྤོང་བ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་སྤོང་བ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྐྱེད་པ་དང༌། སྐྱེས་པ་རྣམས་འཕེལ་བར་བྱ་བ་དང་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེད་བ་དང༌། སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤང་བ་སྟེ། དེ་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྐྱེད་པ་དང༌། སྐྱེས་པ་རྣམས་འཕེལ་བར་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་ལ་འཇུག་པའི་ཤེས་པའོ། །སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེད་པ་དང༌། སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤོང་བ་ནི་མི་དགེ་བ་ལ་འཇུག་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུན་པ་དང༌། བརྩོན་འགྲུས་དང༌། སེམས་དང༌། དཔྱོད་པ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམས་ནི་ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པའོ། །དབང་པོ་རྣམས་ལ་འཇུག་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དོན་མཐོང་ཞིང་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པའོ། །སྟོབས་ལ་མི་བརྫི་བར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ལྔ་རྣམས་ལམ་དད་པ་ལ་སོགས་པས་མི་ཚུགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོག་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་རྣམས་ལ་ནི་དེ་དག་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་འགྲོ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པའོ། །ལམ་ལ་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་མེད་པར
Chinese
了知生起之自性为空性，即知不作生起痛苦蕴聚之业。了知灭止为无相，如兔角与石女之子无相一般，灭止之自性涅槃亦非实有，故知无有生与住等之相。了知道为度脱，即知其能度脱轮回之苦海。了知诸法之词句分别，即善于分别解说有为法与无为法之义。于四念住知无忆念与不作意，即知身、受、心、法诸法皆非实有，故无忆念与作意。于此，不立即忆念，是为知忆念。其后亦不反复作意，是为不作意。所谓于正断者，正断有四种，即生起未生之善法，令已生者增长，不生未生之罪恶不善法，断除已生者。其中，生起未生之善法，令已生者增长，是为趣入善法之智慧。不生未生之罪恶不善法，断除已生者，是名为趣入不善法之智慧。所谓于神足者，欲、精进、心、观，此等神足能令身心堪能。所谓知于诸根之趣入，即知信等五根能见且能证悟法义。所谓知于力不坏，即知信等五力，其自性是道信等所不能摧伏。所谓于菩提分知如实了知一切法，即知七菩提分能如实了知彼等一切法皆为周遍行之相。于道无有去来
English
Knowing that the nature of arising is emptiness means knowing not to engage in actions that create the aggregate of suffering. Knowing that cessation is without characteristics is like the absence of characteristics in a rabbit's horn or a barren woman's child; the nature of cessation, nirvana, is also not a real entity, so it is known to be without characteristics such as birth and abiding. Knowing that the path is liberation means knowing that it liberates from the ocean of samsara. Knowing the precise distinctions of terms for all phenomena means being skilled in separately distinguishing and explaining the meanings of conditioned and unconditioned phenomena. Knowing that there is no mindfulness or mental engagement in the four close placements of mindfulness means knowing that body, feeling, mind, and phenomena are not real entities, so there is no mindfulness or mental engagement. Therein, not immediately holding in mind is knowing mindfulness. Not repeatedly engaging the mind later is not engaging the mind. The term 'in the right abandonments' refers to the four right abandonments: generating unarisen virtuous qualities, increasing those that have arisen, not generating unarisen sinful, non-virtuous qualities, and abandoning those that have arisen. Among these, generating unarisen virtuous qualities and increasing those that have arisen is the wisdom of engaging in virtue. Not generating unarisen sinful, non-virtuous qualities and abandoning those that have arisen is called the wisdom of engaging in non-virtue. The term 'in the legs of magical power' refers to aspiration, effort, mind, and investigation, which are the legs of magical power that make body and mind serviceable. Knowing engagement in the faculties means knowing that the five faculties, such as faith, see and realize the meaning of the Dharma. Knowing non-defeat in the powers means knowing that the five powers, such as faith, are by nature unconquerable by the path of faith and so on. Knowing that all phenomena are truly understood in the branches of enlightenment means knowing that the seven branches of enlightenment truly understand that all their phenomena are of the nature of all-pervading conduct. On the path, there is no going or coming.
Tibetan
་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་ན་ལམ་དང་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་དང་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉིས་ཀྱང་མེད་པ་ཡིན་པས་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཀྱི་གང་དུ་ཡང་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་མེད་པར་ཤེས་པའོ། །ཞི་གནས་ལ་གནས་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པའོ། །ལྷག་མཐོང་ལ་ སྣང་བར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་ཤེས་པའོ་སྒྱུ་མ་ལ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་ནི་སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་དང་མི་ལ་སོགས་པ་ལ་སྨན་དང་སྔགས་ཀྱི་མཐུས་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྨིག་རྒྱུ་ལ་ནོར་བར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨིག་རྒྱུ་རྣམས་ལ་ཆུ་མ་ཡིན་གྱི། ཆུ་ལྟ་བུར་འཁྲུལ་པར་སྣང་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པའོ། །རྨི་ལམ་ལ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་མཐོང་བར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྨི་ལམ་ན་སྣང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་བཞིན་དུ་མཐོང་བར་ཤེས་པའོ། །བྲག་ཅལ་རྐྱེན་བཞིན་དུ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྲག་ཅའི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་སྒྲ་གཞན་གྱི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བར་ཤེས་པའོ། །མིག་ཡོར་ལ་མི་འཕོ་བར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁང་པའི་ནང་གི་ཉི་ཟེར་གྱི་འོད་ལས་གཟུགས་དུ་མར་སྣང་བ་སྣང་ཡང་ཆུས་འཕོས་པ་མེད་པར་ཤེས་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་རྣམས་ལ་མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་ཤེས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ལ་བྱའོ། །འདུ་བ་རྣམས་ལ་འབྲལ་བར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་ཤིང་ཚོགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མཐར་བྱེ་ཞིང་བྲལ་བར་འགྱུར་བར་ཤེས་པའོ། །མཚམས་སྦྱོར་བ་ལ་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚེ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་ཉིད་མཚམས་སྦྱོར་བ་ནི་མཚམས་སྦྱོར་བའོ། །དོན་དམ་པ་རན་ཆོས་གང་ཡང་སྐྱེ་ཞིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པར་ཤེས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་གཞན་གྱི་སྒྲའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་འཇུག་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འདི་འདྲ་བར་ཤེས་ཏེ། མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་གྱིས་བཤད་པའི་སྒྲ་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་དམིགས་པར་བྱེད་པར་ཤེས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་དང༌། ལུས་དབེན་པར་གནས་པ་དང༌། སེམས་དབེན་པར་གནས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནི་ཐེག་པ་དེ་འདོད་མ
Chinese
所谓“知”，即如实了知，既无道，亦无道的果，亦无轮回与涅槃二者，故知于八支圣道中，无有行往与来。所谓“知住于寂止”，即知一切寂止皆为心一境性之体性。所谓“于胜观中显现”，即知一切胜观皆为能辨别法之体性的自性。所谓“知幻化为所成办”，即知如幻化之象与人等，乃以药物与咒力之加持所成办。所谓“知阳焰为错谬”，即知阳焰并非水，而是如水般错谬显现。所谓“知梦为非真实所见”，即知梦中所显现之诸法，虽无而见。所谓“知谷响如缘”，即知一切谷响之声，皆由他声之缘而生。所谓“知眼翳不迁变”，即知房屋内日光之光线所显现之众多形相，虽显现，然不为水所迁变。所谓“于诸差别体性知为一体性”，即如体性之谛实处所说般了知。所谓“于诸聚合知为分离”，即知一切聚合积聚之事物，终将散坏分离。所谓“于相续知为无相续”，所谓相续，即从一生至一生之相续。知胜义谛中任何法皆不生且无相续，即知声闻乘乃随他声而入。所谓“于声闻乘知为随入”，即知一切声闻乘皆如是，乃依止堪布与阿阇黎所说之音声，而于补特伽罗观无我。所谓“于如来乘”，即知独觉乘乃通达一切法皆为缘起之体性，且安住于身远离与心远离。所谓“于大乘”，即于大乘，欲求彼乘。
English
Knowing' means truly knowing that there is neither the path nor the fruit of the path, nor are there both samsara and nirvana. Therefore, it is knowing that there is no going or coming in any of the eightfold noble paths. 'Knowing to abide in tranquility' means knowing that all tranquility is the nature of one-pointedness of mind. 'Knowing to appear in higher vision' means knowing that all higher vision is the nature of discerning the nature of phenomena. 'Knowing illusion to be accomplished' means knowing that illusory elephants and people, etc., are accomplished by the power of medicine and mantras. 'Knowing mirage to be mistaken' means knowing that mirages are not water, but appear to be mistaken as water. 'Knowing dreams to be unreal visions' means knowing that all phenomena appearing in dreams are seen even though they do not exist. 'Knowing echo as a condition' means knowing that all sounds of echoes arise from the condition of other sounds. 'Knowing that eye disease does not change' means knowing that the many forms appearing from the sunlight in the house, although appearing, are not changed by water. 'Knowing different characteristics as one characteristic' means knowing as explained in the context of the truth of characteristics. 'Knowing aggregates to be separated' means knowing that all things that are aggregated and accumulated will eventually be scattered and separated. 'Knowing continuity as non-continuity' means that continuity is the continuity from one life to another. Knowing that no phenomena arise or continue in ultimate truth means knowing that the Hearer Vehicle enters by following the sounds of others. 'Knowing to enter the Hearer Vehicle' means knowing that all Hearer Vehicles are like this, relying on the sounds spoken by the Khenpo and Acharya, and focusing on the absence of self in the individual. 'In the Buddha Vehicle' means knowing that the Pratyekabuddha Vehicle understands that all phenomena are the nature of dependent origination, and abides in bodily seclusion and mental seclusion. 'In the Great Vehicle' means that in the Great Vehicle, one desires that vehicle.