Tibetan
ཅེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཆེས་མཆོག་ཅེ་ན། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཡང་འདས་པ་དང༌། མ་འོངས་པ་དང༌། དབང་པོས་ལྷག་པ་དང༌། ཁམས་ཀྱིས་ལྷག་པ་ལ་སོགས་པ་གོང་མ་རྣམས་ཤེས་པར་མི་ནུས་ལ་ཅུང་ཟད་ཤེས་ཤིང་ཆད་ཡོད་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་དང་མཐའ་ མེད་པའི་ཕྱིར་ཆེས་མཆོག་གོ །དེ་ལ་མཆོག་ནི་བཀྲ་ཤིས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆེས་དམ་པ་ནི་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆེས་རབ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོག་མར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆེས་ཕུལ་ནི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆེས་གསལ་བ་ནི་དྲི་མ་མེད་ཅིང་རབ་ཏུ་དང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆེས་བཟང་བ་ནི་མ་སྨད་ཅིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆེས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པར་གཟུགས་ཀུན་མཐོང་བའི་མཐུ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆེས་འོད་གསལ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་དྲི་མ་མེད་པའི་མཐུ་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།གཟུགས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྷའི་མིག་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ལྷའི་མིག་དེས་ཞེས་བྱ་བའི་གོང་དུ་བཤད་པ་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལྷའི་མིག་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པར་གྱུར་པའི་ལྷའི་མིག་དེས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་སུ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །རགས་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆེན་པོར་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་སྟེ། གངས་རི་དང་རི་རབ་ལ་སོགས་པའོ། །ཕྲ་མོ་ཞེས་བྱ་བས་ཆུང་ངུར་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་སྟེ། རྡུལ་དང་རྡུལ་ཕྲན་ལ་སོགས་པའོ། །བཟང་པོ་འམ་ཞེས་བྱ་བས་བཟང་པོ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་སྟེ། གང་འཕགས་པ་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སོ། །ངན་པའམ་ཞེས་བྱ་བས་ངན་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་སྟེ། གང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གཟུགས་རྣམས་སོ། །རྒྱང་རིང་པོ་འམ་ཞེས་བྱ་བས་རྒྱང་རིང་པོར་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་སྟེ། གང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མའི་ཕ་རོལ་ན་གནས་པའོ། །ཐག་ཉེ་བ་གང་ཅི་ཡང་རུང་ཞེས་བྱ་བས་ཉེ་བ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་སྟེ། གང་ཐག་ཉེ་བ་ན་འདུག་པའི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་དོ། །ཡང་ན་རགས་པ་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་རྣམས་སོ། །ཕྲ་བ་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་རྣམས་སོ།། ཡང
Chinese
如是说。为何是最胜呢？因为世间人具有烦恼，以及圣者声闻等出世间者的神通，也无法完全知晓过去、未来、以及根增上、界增上等上层境界，只能稍微知晓且有局限。但菩萨们并非如此，因为没有边际和限量的缘故，所以是最胜。其中，“胜”是因为吉祥的缘故。“最殊胜”是因为从上到上不断超胜的缘故。“最上”是因为走在一切最前面的缘故。“最卓越”是因为遍布一切色法的缘故。“最清明”是因为没有垢染且极为澄澈的缘故。“最美好”是因为不被贬低且与涅槃相符的缘故。“最具威力”是因为能无碍地见到一切色法，具有大威力的缘故。“最光明”是因为具有无垢智慧的殊胜威力的缘故。已经讲述了世间和出世间之间的差别。为了显示能见到一切色法，所以宣说了“以天眼”等。所谓“以天眼”，其含义是指超越了前面所说的世间和出世间一切天眼的天眼。所谓“显现为色法”，是指属于色法的同义词。所谓“粗大”，是涵盖了一切属于大的事物，如雪山和须弥山等。所谓“微细”，是涵盖了一切属于小的事物，如微尘和极微尘等。所谓“美好”，是涵盖了一切美好的事物，如圣者有学和无学等的色法。所谓“丑恶”，是涵盖了一切丑恶的事物，如凡夫俗子的色法。所谓“遥远”，是涵盖了一切属于遥远的事物，如位于无数百千世界之外的事物。所谓“近处无论任何事物”，是涵盖了一切近处的事物，如位于近处的色法。或者说，粗大是指四大元素。微细是指由四大元素所形成的色法。 又
English
Thus it is said. Why is it the most excellent? Because worldly beings with defilements, and even the superknowledges of noble Hearers and others who have transcended the world, cannot fully know the past, future, and superior states such as those with superior faculties and superior realms, they only know a little and have limitations. However, it is not so with Bodhisattvas, because it is without measure and limit, therefore it is the most excellent. Among them, "excellent" is because of auspiciousness. "Most supreme" is because of going from higher to higher in distinction. "Most superior" is because of going at the forefront of all. "Most outstanding" is because of pervading all forms. "Most clear" is because of being without stain and extremely pure. "Most good" is because of not being disparaged and being in accordance with Nirvana. "Most powerful" is because of having the great power to see all forms without obstruction. "Most radiant" is because of having the supreme power of stainless wisdom. The difference between the mundane and the supramundane has been explained. In order to show that all forms are seen, it is said, "With that divine eye," and so on. The meaning of "With that divine eye" is the divine eye that has transcended all the divine eyes of the mundane and supramundane that were mentioned before. "Appearing as form" is a synonym for belonging to form. "Gross" includes all that belongs to the great, such as snow mountains and Mount Meru. "Subtle" includes all that belongs to the small, such as dust and minute particles. "Good" includes all that is good, such as the forms of noble learners and non-learners. "Bad" includes all that is bad, such as the forms of ordinary beings. "Distant" includes all that belongs to the distant, such as that which is located beyond hundreds of thousands of world realms. "Near, whatever it may be" includes all that is near, such as all the forms that are located nearby. Alternatively, gross refers to the four great elements. Subtle refers to the forms that are made up of the four great elements. Again,
Tibetan
་ན་རགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་གཟུགས་རྣམས་སོ། །ཕྲ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་གཟུགས་རྣམས་སོ། །ཡང་ན་རགས་པ་ནི་འདད་པའི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི་གཟུགས་སོ། །ཕྲ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི་གཟུགས་སོ། །བཟང་པོ་ནི་བདེ་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་སོ། །ངན་པ་ནི་ངན་སོང་བ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་སོ། །ཡང་ན་བཟང་པོ་ནི་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་ཏུ་ལྡན་པའོ། །ངན་པ་ནི་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་ཏུ་མི་ལྡན་པའོ། །རྒྱང་རིང་པོ་ནི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་གཟུགས་སོ། །ཐག་ཉེ་བ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་གཟུགས་སོ། །ཡང་ན་རྒྱང་རིང་པོ་ནི་གཞན་གྱི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའི་གཟུགས་སོ། །ཐག་ཉེ་བ་ནི་བདག་གི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའི་གཟུགས་སོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་གོང་དུ་བཤད་པའི་གཟུགས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དོ། །དེ་དག་གི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གི་ལྷའི་མིག་གིས་སོ། །རིག་ཅིང་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཐོང་བའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ཚིག་གོ །ཡང་ན་འདས་པའི་གཟུགས་མཐོང་བ་ནི་རིག་པའོ། །ད་ལྟར་གྱི་གཟུགས་མཐོང་བ་ནི་སྣང་བའོ། །མ་འོངས་པའི་གཟུགས་མཐོང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པའོ། །སྤོམ་པོ་རྣམས་མཐོང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་མཐོང་བའོ། །ཡང་ན་མོས་པའི་སྤྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དྲོད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བས་ན་རིག་པའོ། །སྤྱི་བོའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བས་ན་སྣང་བའོ། །བཟོད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བས་ན་རྟོགས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བས་ན་ཤིན་ཏུ་རིག་པའོ། །མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བས་ན་ཤིན་ཏུ་མཐོང་བའོ། །འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བ་དང་འཕོ་བ་གཉིས་ཀྱང་ཕུང་པོ་འདོར་ཞིང་ལེན་པ་ལ་བྱ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལེན་ཅིང་འདོར་བ་མིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པས་ལྷའི་མིག་གིས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་དག་གི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་ལུས་དང་ངག་གི་སྒོ་ནས་ཅི་སྤྱོད་པ་དེའི་རྒྱུ་བསྟུན་ཇི་སྤྱོད་སྤྱོད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ ཏོ། ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཤེས་པ་ནི་ད་ལྟའི་ལུས་དང་ངག་གི་སྒོ་ནས་ལས་ཅི་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ཕྱིས་ཅིར་འགྱུར་བ་ཤེས་པའོ། །དབང་པོའི་རིག་པ་ཤེས་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་དང༌། དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་གྱི་རིམ་པ་ཤེས་པ་སྟེ། ལས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་འདི་དག་གཟུགས་ཀྱི་
Chinese
粗大的是世间的色。微细的是超世间的色。或者，粗大的是属于欲界的色。微细的是属于色界的色。美好的是善趣众生的色。丑陋的是恶趣众生的色。或者，美好的是具有形状和颜色的。丑陋的是不具有形状和颜色的。遥远的是过去和未来的色。临近的是现在的色。或者，遥远的是属于他相续的色。临近的是属于自相续的色。所有这些，就是以上所说的所有那些色。那些，是那些菩萨以天眼。知和显现等等，是见的不同名称的词语。或者，见到过去的色是知。见到现在的色是显现。见到未来的色是甚为了知。见到粗大的那些是甚见。或者，由信解行定的暖的因所生，因此是知。由顶的因所生，因此是显现。由忍的因所生，因此是了知。由世间法的殊胜的因所生，因此是甚深知。由见道的因所生，因此是甚深见。了知死亡和转生如实是怎样的，是指死亡和转生二者也是指舍弃和取受蕴，由于取受和舍弃色蕴是眼睛的行境，因此应以天眼了知。了知那些的业的因如实是怎样的，是指那些有情以身和语所作的，随顺其因所作的，从所作中产生的，也甚为了知，是这个意思。了知业的果报，是指现在以身和语所作的业的果报，之后会变成什么，是了知这个。了知根的智慧，是指眼等根，以及信心等根的锐利和迟钝的次第，是了知这些，业的因和果报以及信心等根这些是色的
English
The coarse are the forms of the world. The subtle are the forms beyond the world. Alternatively, the coarse are the forms belonging to the desire realm. The subtle are the forms belonging to the form realm. The beautiful are the forms of beings in the good realms. The ugly are the forms of beings in the bad realms. Alternatively, the beautiful are those with shape and color. The ugly are those without shape and color. The distant are the forms of the past and future. The near are the forms of the present. Alternatively, the distant are the forms belonging to others' continuums. The near are the forms belonging to one's own continuum. All of these are all those forms mentioned above. Those are seen by the divine eye of those Bodhisattvas. Knowing and appearing, etc., are terms for different aspects of seeing. Alternatively, seeing past forms is knowing. Seeing present forms is appearing. Seeing future forms is thoroughly understanding. Seeing gross forms is thoroughly seeing. Alternatively, knowing arises from the cause of the heat of the samadhi of the practice of faith. Appearing arises from the cause of the crown of the head. Understanding arises from the cause of patience. Thorough knowing arises from the cause of the supreme worldly dharma. Thorough seeing arises from the cause of the path of seeing. "Knowing death and rebirth exactly as they are" means that both death and transference refer to abandoning and taking aggregates. Since taking and abandoning the form aggregate is the object of the eye, it should be known by the divine eye. "Knowing the causes of their actions exactly as they are" means that whatever those sentient beings do through body and speech, following their causes, whatever actions arise from their actions, is also thoroughly known, which is the meaning. Knowing the results of actions means knowing what the results of actions done now through body and speech will become later. Knowing the wisdom of the faculties means knowing the order of sharpness and dullness of the faculties such as the eye, and the faculties such as faith. These causes and results of actions and faculties such as faith are forms.