Tibetan
་རབ་ནི་བདེན་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བས་ན་དོན་དམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རྟོགས་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་པས་ན་ཡུལ་དོན་དམ་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱང་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཁྲུགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་འཁྲུགས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་མི་འགྱུར་ཞིང་ཉོན་མོངས་པས་བསྐྱོད་པར་མི་ནུས་པའོ། །དེ་ལ་གང་གིས་བསྡམས། གང་བསྡམས། གང་ལ་བསྡམས། ཇི་ལྟར་བསྡམས་ནས་འཕགས་པའི་ས་ལ་གནས་པ་རྣམས་ནི་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་གང་གིས་བསྡམས་ཞེ་ན། ཀུན་དུ་བསྲུང་བའི་བསམ་པས་སོ། །གང་བསྡམས་ཤེ་ན། མིག་གི་དབང་པོ་དགའ་བ་དང་མི་དགའ་བའི་གཟུགས་ལ་འཕྲོ་བ་ལས་བསྡམས་པས་ན་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ཆོས་ལ་འཕྲོ་བའི་བར་ལ་བསྡམས་པའོ། །གང་ལ་བསྡམས་ཤེ་ན། ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ལ་བསྡམས་ཏེ། ཡུལ་དེ་དག་ལ་མི་འཇུག་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་བསྡམས་ཤེ་ན། གང་གི་དབང་གིས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སེམས་ལས་བྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་དེ་དག་ལ་མཚན་མར་མི་འཛིན། མངོན་རྟགས་སུ་མི་འཛིན་པར་བསྡམས་པའོ། །དེ་ལྟར་བསྡམས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ས་ཐོབ་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་སྟེ། ཤེས་རབ་ནི་དུལ་བ་དེ་དག་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་མི་འགྱུར་བར་བྱེད་པས་ཤེས་རབ་ནི་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཁྲུགས་པའོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་ཀྱི་སྣང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡེ་ཤེས་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །སྒོ་ནི་ཡེ་ཤེས་དེའི་རྒྱུ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་འབྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་འབྱེད་པས་ཤེས་རབ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་ཀྱི་སྣང་བའོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཐམས་ཅད་ དུ་རྒྱུ་བ་སྟེ་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་དང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འཇུག་པ་ནི་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་དང་དུས་ལ་ཟད་པ་མེད་པས་དེ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ལ་ཡང་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་ཟད་པའོ། །དེ་ལ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པ་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འཇུག་པ་ནི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་གྱི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དམིགས་པའོ། །ཤེས་རབ་ནི་རྟེན་པ་ལ་འཇུག་པ་མཐོང་བ་སྟེ་མི་འགལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་ཐ
Chinese
所谓“智慧是从真理中必然产生的，所以是胜义谛”是指：圣者的智慧是从证悟胜义谛的真理中产生和诞生的，因此境是胜义谛，所以缘于它的智慧也称为胜义谛。所谓“智慧是极调柔者所不扰乱的”是指：不扰乱是指不为烦恼所控制，也不能被烦恼所动摇。那么，以什么来调伏？调伏什么？在什么上调伏？如何调伏之后，安住于圣者地的那些人是极调柔者呢？其中，以什么来调伏呢？以普遍守护之心来调伏。调伏什么呢？调伏眼根追逐悦意和不悦意的色，因此调伏到意根追逐法之间。在什么上调伏呢？就在那些法上调伏，因为不让进入那些境。如何调伏呢？以不执取那些境的相，即因其势力而使罪恶不善之法从心中生起，不执取其为相，不执取其为显现之相而调伏。如此调伏之后，获得解脱之地的就是极调柔者，智慧使那些调柔者不为烦恼所控制，所以智慧是极调柔者所不扰乱的。所谓“智慧是智慧之门的光明”是指：智慧是无二的真如，是缘于一切所知之相。门是智慧的因，是分别诸法自相和共相的。这也是由智慧来分别的，所以智慧是智慧之门的光明。所谓“智慧是周遍行，即不穷尽的”是指：进入一切所知和一切时是周遍行。这样，智慧所缘的境和时间没有穷尽，因此缘于它的智慧也没有穷尽，所以是不穷尽的。其中，进入一切所知是指能了知蕴和界等一切。进入一切时是指缘于过去、未来和现在的各个时间。所谓“智慧是见入于缘起，即不违背的”是指：智慧能使法
English
That which is called "wisdom necessarily arises from truth, therefore it is ultimate truth" means: The wisdom of the noble ones arises and is born from the realization of the truth of ultimate truth, therefore the realm is ultimate truth, so the wisdom that focuses on it is also called ultimate truth. That which is called "wisdom is not disturbed by those who are extremely subdued" means: Not disturbed means not being controlled by afflictions and not being able to be moved by afflictions. Then, by what is it subdued? What is subdued? On what is it subdued? How is it subdued, and then those who abide in the noble ground are the extremely subdued ones? Among them, by what is it subdued? It is subdued by the thought of universal protection. What is subdued? It is subdued from the eye faculty pursuing pleasing and displeasing forms, therefore it is subdued to the point where the mind faculty pursues the Dharma. On what is it subdued? It is subdued on those very Dharmas, because it does not allow entry into those realms. How is it subdued? It is subdued by not grasping the characteristics of those realms, which, due to their power, cause sinful and unwholesome Dharmas to arise from the mind, not grasping them as characteristics, not grasping them as manifest characteristics. Having subdued in this way, those who attain the ground of liberation are the extremely subdued ones, and wisdom makes those subdued ones not controlled by afflictions, so wisdom is not disturbed by those who are extremely subdued. That which is called "wisdom is the light of the doors of wisdom" means: Wisdom is the non-dual Suchness, the characteristic of focusing on all knowable objects. Doors are the cause of that wisdom, which distinguishes the self-characteristics and common characteristics of all Dharmas. This is also distinguished by wisdom, so wisdom is the light of the doors of wisdom. That which is called "wisdom is all-pervading, that is, inexhaustible" means: Entering into all knowable objects and all times is all-pervading. In this way, the realm and time that wisdom focuses on are inexhaustible, therefore the wisdom that focuses on it is also inexhaustible, so it is inexhaustible. Among them, entering into all knowable objects means being able to understand all such as aggregates and elements. Entering into all times means focusing on all times of past, future, and present. That which is called "wisdom is seeing entry into dependence, that is, not contradictory" means: Wisdom enables the Dharma
Tibetan
མས་ཅད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་རྟེན་པ་ལ་འཇུག་པ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་མི་འགལ་བའོ། །ཤེས་རབ་ནི་འཛིན་པ་དང་ཉོན་མོངས་པས་བཅིངས་པ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ལམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པར་ཐར་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ལམ་མོ། །བཅིང་བའི་སྒྲ་འཛིན་པས་བཅིངས་པ་དང༌། ཉོན་མོངས་པས་བཅིངས་པ་ཞེས་ཚིག་གཉི་ག་དང་སྦྱར་ཏེ། འཛིན་པ་ཉིད་བཅིངས་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་བཅིངས་པ་ཡིན་པས་འཛིན་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་བཅིངས་པའོ། །དེ་ལ་འཛིན་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་དང་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང༌། སེམས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང༌། ཁོང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བཅིངས་པ་དེ་དག་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གཅོད་དེ། བཅིངས་པ་བཅད་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་བས། ཤེས་རབ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ལམ་མོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་མ་འདྲེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་མ་འདྲེས་ཤིང་དེ་དག་དང་མི་འགྲོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ནི་འགྲོགས་པ་དང་སྒྲིབ་པ་དང་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་ནི་ཆོས་དེ་རྣམས་དང་མི་འགྲོགས་ཤིང་ མ་འདྲེས་པའོ། །འགྲོགས་པ་ནི་འགྲོགས་པ་བཅུ་དྲུག་ཅེས་གོང་དུ་བཤད་པར་ཟད་དོ་ཞེས་སྒྲིབ་པ་དང་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བ་ཡང་རྣམ་པ་བཅོ་བརྒྱད་དོ་ཞེས་གོང་དུ་བཤད་དེ། དུས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་ན། སྒྲིབ་པ་ལ་སྒྲིབ་པ་དང༌། སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་དབྱེའོ། དེ་ལ་ད་ལྟར་གྱི་དུས་ཀྱི་དགེ་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པ་ནི་སྒྲིབ་པའོ། །མ་འོངས་པའི་དུས་ན་དགེ་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པ་ནི་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཇི་སྙེད་པར་ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལས་ཀྱང་དེ་སྙེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཇི་སྙེད་པ་དང༌། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཇི་སྙེད་པར་ཞེས་དེ་སྙེད་ཀྱི་སྒྲ་ཚིག་རེ་རེ་དང་སྦྱར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འདས་པ་དང༌། མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྐྱེས་ཤིང་བྱུང་བ་ཇི་སྙེད་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཇི་སྙེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་ཉི་ཁྲི་ཆི
Chinese
将一切都看作是缘起性的，称为见入于缘起，因此与缘起性相符，所以不相违背。智慧是断除一切被执着和烦恼束缚的，所以称为解脱道。解脱就是涅槃。获得它的道路就是解脱道。束缚的词语，与被执着束缚和被烦恼束缚这两个词语结合。因为执着本身就是束缚，烦恼本身就是束缚，所以执着和烦恼就是束缚。其中，执着是对所取和能取产生强烈的贪恋，以及我执和众生执等等。烦恼是贪欲和嗔恨等等。智慧能断除这些束缚，断除束缚就能获得涅槃，所以智慧是解脱道。智慧是不与一切烦恼相混合的，因为不与贪欲等一切烦恼相混合，并且不与它们为伴。智慧是不共住于交往、障碍和成为障碍等等之中的，就是不与那些法为伴，并且不相混合。交往就是前面所说的十六种交往已经说完了，障碍和成为障碍也是前面所说的十八种，以三时来区分，障碍分为障碍和成为障碍两种。其中，阻碍现在时中的善法是障碍，阻碍未来时中的善法是成为障碍。如所有众生的心之行有多少，智慧和智慧之业也有多少。对于“如所有众生的心有多少”和“如所有众生的行有多少”，要将“有多少”这个词语与每一个词语结合。如所有众生的心，是指众生过去、未来和现在所生起的心和心所，有多少。如所有众生的行，是指众生贪欲之行有二万千
English
Seeing everything as the nature of dependent origination is called seeing entering into dependence. Therefore, it is not contradictory because it is in accordance with the nature of dependent origination. Wisdom is the path of liberation because it cuts off all that is bound by attachment and afflictions. Liberation is nirvana. The path to attain it is the path of liberation. The word "bound" is combined with the two words "bound by attachment" and "bound by afflictions." Because attachment itself is bondage and affliction itself is bondage, attachment and affliction are bondage. Among them, attachment is strong attachment to what is grasped and what grasps, as well as self-grasping and grasping at sentient beings, and so on. Afflictions are greed and hatred, and so on. Wisdom cuts off these bonds, and cutting off bonds leads to nirvana, so wisdom is the path of liberation. Wisdom is unmixed with all afflictions, because it is unmixed with all afflictions such as greed, and does not associate with them. Wisdom does not co-exist with association, obscuration, and becoming obscuration, etc., which means it does not associate with those dharmas and is not mixed with them. Association is the sixteen associations mentioned above, and obscuration and becoming obscuration are also the eighteen types mentioned above. According to the division of the three times, obscuration is divided into two types: obscuration and becoming obscuration. Among them, obstructing virtue in the present time is obscuration, and obstructing virtue in the future time is becoming obscuration. As many as the minds of all sentient beings act, so many are the deeds of wisdom and knowledge. For "as many as the minds of all sentient beings" and "as many as the actions of all sentient beings," the word "as many as" should be combined with each word. As many as the minds of all sentient beings are the past, future, and present minds and mental factors that arise from sentient beings. As many as the actions of all sentient beings are the actions of sentient beings who are greedy, twenty-one thousand.