English
Birth is suffering. Among these, the increase of disharmonious elements is illness, that is, the disproportion of elements such as earth. Why is illness called suffering? Because it is afflicted by extremely unbearable diseases, just as a great forest is burned by fire, and when it is caught in it, it makes a loud noise when touched by extremely hot flames, so when touched by the fire of suffering, it makes an unbearable loud noise, so it is called suffering. Death is the decay of the senses, which causes the mind and mental factors to not function. When the mind and mental factors do not function, that person is said to be dead. Why is death called suffering? Because when one dies in this way, one is separated from beloved and cherished parents, relatives, friends, etc., and separated from wealth, grain, servants, children, etc., which are difficult to part with, and like a prisoner being unwillingly led to the execution ground, it generates immeasurable suffering, therefore there is no suffering greater than this, so death is suffering. Meeting with the unpleasant is due to the cause of committing unwholesome deeds, and meeting with unpleasant results such as hell beings. Why is meeting with the unpleasant called suffering? Just like an unfriendly neighbor, it is the nature of causing harm; like a poisonous tree, it is the cause of generating suffering; like a thorn piercing, it causes harm to body and mind; just as hatred arises when people meet with unfriendly people and enemies, it is a place for generating hatred, so it is called suffering. Separation from the beloved, whether belonging to the category of sentient beings or not, is separation from pleasant things. Why is separation from the beloved called suffering? Because the worry of separation from the beloved, seeing or remembering, also produces sorrow, lamentation, displeasure, and the suffering of confusion, so separation from the beloved is suffering. Seeking what is desired and not finding it is wanting not to be separated from suffering, and also wanting not to be separated from happiness.
Tibetan
དེ་བཙལ་ན་མ་གྲུབ་པའོ། །ཡང་ན་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པ་དང༌། མི་སྡུག་པ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་ལས་སྡུག་པ་དང་མ་ཕྲད་ལ། མི་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པར་གྱུར་པ་ནི་གནག་འདོད་པ་བཙལ་ཏེ་མ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གང་འདོད་པ་བཙལ་ཏེ་མ་རྙེད་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དུས་གསུམ་དུའང་བདག་གིས་གང་བཙལ་བ་དེ་མ་རྙེད་ངོ་ཞེས་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མདོར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔར་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་འདུས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་འདུས་བྱས་དང༌། འདུས་མ་བྱས་དང༌། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། ཟག་པ་མེད་པའོ། །གང་ན་གང་མེད་པར་ཤེས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། ཆོས་དེ་དག་ལ་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱིས་བརྟག་པའི་བདག་རྟག་པ་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་སྤངས་པ་དང༌། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཞི་བའོ། །ཡང་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང༌། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ལ་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བས་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བསྟན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་ཕུང་ཕོ་ཙམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མ་ལུས་པ་སྤངས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བསྟན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཕུང་པོ་གཉི་ག་ཡང་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་དགའ་བ་ནི་དེ་ཐོབ་པར་མོས་པ་དང༌། དེ་འཐོབ་པར་འདོད་པའོ། །སྐད་ཅིག་ཀྱང་སྲིད་པར་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཁམས་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བར་མ་མོས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁམས་གསུམ་མཐའ་དག་རྟག་ཏུ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་ཞིང་དས་ཁྱབ་པར་མཐོང་བས་སོ། །རྟག་ཏུ་འཇིགས་པར་ལྟ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཡང་སྲིད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་འམ། ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བའི་གནས་ཡིན་པར་མཐོང་བས་ན་རྟག་ཏུ་འཇིགས་པར་ལྟའོ། །རྟག་ཏུ་ཡིད་མི་རྟོན་ཅེས་བྱ་བ་འདིར་ཡང་སྲིད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། ཐང་ཅིག་བདེ་བ་རྣམས
Chinese
寻找它却无法得到。或者想要与悦意的事物相遇，想要与不悦意的事物分离，但却没有与悦意的事物相遇，反而与不悦意的事物相遇，这被称为寻求所愿却未能得到。为什么寻求所愿却未能得到是痛苦呢？因为它是产生痛苦的原因。因为在过去、现在、未来三时中，我所寻求的那个东西都未能得到，所以会产生痛苦。总而言之，五取蕴被称为痛苦，是因为一切痛苦都聚集在五取蕴中，它是痛苦的所依，所以才这样说。对于“通达一切法无我”这句话，一切法指的是有为法、无为法、有漏法和无漏法。在哪里知道什么是不存在的，就是通达一切法无我，即领悟到外道所臆测的常我，在这些法中是不存在的。对于“对寂灭涅槃感到欢喜”这句话，涅槃是舍弃痛苦，因为舍弃了贪欲等烦恼，所以是寂灭。或者，涅槃有两种：有余涅槃和无余涅槃。其中，“寂灭”指的是有余涅槃，因为舍弃了一切烦恼，只剩下蕴。而“涅槃”指的是无余涅槃，因为烦恼和蕴两者都舍弃了。感到欢喜，就是对获得它感到信服，想要获得它。“即使一刹那也不想在有中产生”这句话，是说丝毫也不愿意在三界中产生，为什么呢？因为看到三界一切都与行苦相连并遍及一切。“恒常视作恐怖”这句话，这里也要与“有”字相连，因为看到它具有痛苦的痛苦，或者是烦恼产生的处所，所以恒常视作恐怖。“恒常不信任”这句话，这里也要与“有”字相连，短暂的安乐等
English
Seeking it is not achieved. Or, wanting to encounter pleasant things and wanting to be separated from unpleasant things, but not encountering pleasant things and instead encountering unpleasant things, this is called seeking what is desired but not finding it. Why is seeking what is desired but not finding it suffering? Because it is the cause of arising suffering. Because in the three times—past, present, and future—what I seek is not found, therefore suffering arises. In short, the five aggregates of clinging are called suffering because all suffering is gathered in the five aggregates of clinging, and it is the basis of suffering, so it is said. Regarding the phrase "realizing that all phenomena are without self," all phenomena refer to conditioned phenomena, unconditioned phenomena, defiled phenomena, and undefiled phenomena. Knowing where what is non-existent, is realizing that all phenomena are without self, that is, understanding that the permanent self conceived by non-Buddhists does not exist in these phenomena. Regarding the phrase "rejoicing in the peace of nirvana," nirvana is the abandonment of suffering, and because of abandoning afflictions such as desire, it is peace. Alternatively, there are two types of nirvana: nirvana with remainder and nirvana without remainder. Among them, "peace" refers to nirvana with remainder, because all afflictions have been abandoned, and only the aggregates remain. And "nirvana" refers to nirvana without remainder, because both afflictions and aggregates have been abandoned. Rejoicing is to have faith in attaining it and wanting to attain it. The phrase "not wanting to be born in existence even for a moment" is a synonym for not wanting to be born in the three realms at all. Why? Because all three realms are seen as always connected with and pervaded by the suffering of conditioning. The phrase "always seeing as fearful," here also should be connected with the word "existence," because seeing it as having the suffering of suffering or as the place where afflictions arise, therefore always seeing it as fearful. The phrase "always distrusting," here also should be connected with the word "existence," the momentary pleasures, etc.
Tibetan
་ཀྱང་ཕྱིས་སྡུག་བསྔལ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་ཡིད་མི་རྟོན་པའོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་གསོད་པར་འདུ་ཤེས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དཔེར་ན་གཤེད་པོས་གསོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་ལ་བདག་ཏུ་དམིགས་ན་ཡང་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆིའི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བར་མཐོང་བས་དེ་དག་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་གསོད་པར་འདུ་ཤེས་སོ། །ཁམས་རྣམས་ལ་སྤྲུལ་གདུག་པ་ལྟ་བུར་རྟོག་པའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་སྤྲུལ་གདུག་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་ཉོན་མོངས་པ་བསྐྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་ལ་དམིགས་ནས་འདོད་ཆགས་དན་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ན་ཁམས་རྣམས་ལ་སྤྲུལ་གདུག་པ་ལྟ་བུར་རྟོག་པའི་འདུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ ལ་གྲོང་སྟོང་པ་ལྟ་བུར་འདུ་ཤེས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་གྲོང་སྟོང་པ་ན་སྐྱེ་བོ་དག་རྒྱུ་བ་མི་གནས་པས་སྟོང་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ཀྱང་མིང་དང་གཟུགས་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། བདག་དང་བདག་གིར་མེད་པར་རྟོག་བས་ན་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་གྲོང་སྟོང་ལྟ་བུར་འདུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྐྱེ་བའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སྨོན་པའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྐྱེ་བའི་གནས་ནི་བཞི་སྟེ། མངལ་ནས་སྐྱེ་བ་དང༌། རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་དང༌། སྒོ་ང་ལས་སྐྱེ་བ་དང༌། དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེ་བའོ། །སྐྱེས་ན་དེའི་རྒྱུས་སྐྱེ་བ་དང༌། རྒ་བ་དང་ན་བ་དང་འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བར་མཐོང་བས་སྐྱེ་གནས་དེ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་ཅིང་སྐྱེ་བ་མི་ཚོལ་བས་ན་མི་སྨོན་པའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །གཉེན་པོའི་ས་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་ལྟ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བདེ་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དང༌། འཁོར་བ་ལས་བརྒལ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་སྤངས་པར་བལྟ་བའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་འཁོར་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དུ་ལྟ་བས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གནས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ལ་འཁོར་བ་ལས་བརྒལ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པར་ལྟ་བས་ན་སྐྱབས་སུ་འདུ་ཤེས་པའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་མཁས་པ་བསྟན་ནས། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་མཁས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་
Chinese
也因为后来成为痛苦的因缘，具有变异的痛苦，所以总是不能信任。对于蕴认识为杀戮，是说，譬如刽子手杀戮并产生痛苦那样，如果将蕴执著为我，也会见到生老病死的痛苦产生，因此对于那些蕴认识为杀戮。对于界认识为毒蛇一般的认识，是说，犹如毒蛇产生痛苦和烦恼那样，依赖于眼等界，缘于色等界，了知贪嗔等烦恼产生，因此称为对于界认识为毒蛇一般的认识。对于生处认识为空旷的村庄一般，是说，犹如空旷的村庄里人们行走不住留而空虚那样，十二处也仅仅是名和色而已，因为认识到没有我和我所，因此称为对于生处认识为空旷的村庄一般。对于一切生处不希求的认识，是说，生的处所是四种，即胎生、化生、卵生、湿生。如果生了，见到以其因缘而生，以及衰老、生病和死亡等等的痛苦产生，因此不希望在那些生处出生，也不寻求生，因此称为不希求的认识。对于对治之处视为功德也有两种，即视为解脱安乐的所依，以及视为超越轮回并舍弃一切痛苦。比如，涅槃是轮回的对治，因为视涅槃为一切解脱安乐的所依，所以称为对于涅槃认识为住所。对于涅槃视为超越轮回并舍弃一切痛苦，因此是认识为救护。在开示了声闻的乘之后，为了开示独觉佛的乘，因此说了“其中菩提萨埵的独觉佛的乘的智者是谁呢”等等，菩提
English
Also, because it later becomes the cause of suffering, and is endowed with the suffering of change, it is always untrustworthy. To perceive the aggregates as slaughter means that, just as an executioner slaughters and causes suffering, if one clings to the aggregates as self, one will also see the suffering of birth, aging, sickness, and death arising. Therefore, one perceives those aggregates as slaughter. To regard the elements as being like poisonous snakes means that, just as poisonous snakes cause suffering and afflictions, by relying on the elements such as the eye, and focusing on the elements such as form, one understands that afflictions such as attachment, hatred, and anger arise. Therefore, it is called regarding the elements as being like poisonous snakes. To perceive the sense bases as being like empty villages means that, just as in empty villages people travel and do not stay, so the twelve sense bases are merely name and form. Because one realizes that there is no self or what belongs to self, it is called perceiving the sense bases as being like empty villages. To have the perception of not desiring all places of birth means that there are four places of birth: womb-born, miraculously born, egg-born, and moisture-born. If one is born, one sees that birth arises from its causes, as well as the suffering of aging, sickness, and death, and so on. Therefore, one does not wish to be born in those places of birth, nor does one seek birth, and so it is called the perception of not desiring. There are also two ways of regarding the place of antidote as a quality: as that which has become the support of the bliss of liberation, and as viewing it as having transcended samsara and abandoned all suffering. For example, nirvana is the antidote to samsara. Because one regards nirvana as the support of all the bliss of liberation, it is called perceiving nirvana as a dwelling place. To regard that very thing as having transcended samsara and abandoned all suffering is therefore to perceive it as refuge. After teaching the vehicle of the Hearers, in order to teach the vehicle of the Solitary Buddhas, therefore it was said, "Among them, who is the Bodhisattva who is skilled in the vehicle of the Solitary Buddhas?" and so on. Bodhi