Tibetan
་རྣམ་པར་སྨིན་ལ་གཡོ་བ་མེད་པས་ན་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་དོན་ནི་དེ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ལས་བྱས་པས་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་བཏང་ནས་མིའི་ནང་དུ་མིའི་ལོངས་སྤྱོད་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ལས་མི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བྱས་པའི་དབང་གིས་མིར་སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བསྐྱོད་ནས་རྒྱལ་པོ་འམ་བློན་པོའི་བ་ལང་ངམ་རྟར་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུར་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལས་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གཡོ་བ་མེད་པས་ན་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ནི་འཁོར་བའི་རྒྱུ་སྟེ། འདི་ལྟར་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་མི་གཡོ་བའི་ལས་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་སོ། །རྒྱུ་དེ་ལས་བྱུང་བ་ནི་འཁོར་བ་ཉིད་དོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྱུར་པའི་རྒྱུ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་སྟེ། འཕགས་པའི་ལམ་རྣམས་སོ། །དེ་ལས་བྱུང་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཆ་གཅིག་སྤངས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང༌། ཆ་གཉིས་སྤངས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ལ་ཆ་གཅིག་སྤངས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཆ་སྤངས་ཏེ། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ཆ་གཉིས་སྤངས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པའི་ཆ་སྤངས་པ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོའི་ཆ་ཡང་སྤངས་པ་སྟེ། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་ཡང་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པའི་དགེ་བའི་རྒྱུ་དང༌། མི་དགེ་བའི་རྒྱུ་དང༌། མི་གཡོ་བའི་རྒྱུ་དང༌། འཁོར་བའི་རྒྱུ་དང༌། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་ཅན་གང་དབང་པོའི་རྒྱུ་ལ་འཇུག་པ་ཚད་མར་བྱེད་པ་དེ་ནི་དབང་པོའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་ཞིང༌། ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་འབྲས་བུའི་རྒྱུ་གྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབང་པོ་ཉིད་དགེ་བ་དང༌། མི་དགེ་བ་དང༌། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམས་བྱེད་པ་དང་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ན་དབང་པོའི་རྒྱུ་སྟེ། དེ་ལྟར་དབང་པོའི་རྒྱུ་ལས་ ཆོས་དེ་དག་འབྱུང་གི་བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ནི་དབང་པོའི་རྒྱུ་ལས་འཇུག་པ་ཚད་མར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང༌། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཀུན་ཀྱང་དབང་པོ་དང་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་ཞིང་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུའི་རྒྱུ་དབང་པོ་ལས
Chinese
由于成熟没有变动，所以称为不动。它的意思就是这样。欲界众生造作了业，完全布施后，在人中享受人的受用，但那个人由于毁坏戒律等业力的影响，使转生为人的成熟发生变动，就像国王或大臣的牛或马一样。对于色界和无色界的业来说，成熟没有变动，所以称为不动。轮回的因是轮回的因，就像善业、不善业和无动业这些有漏的业。从那个因产生的果就是轮回本身。成为涅槃之因的是涅槃之因，也就是圣道。从那产生的果就是涅槃。涅槃又分为两种：断除一部分的涅槃和断除两部分的涅槃。其中，断除一部分的涅槃是断除了见道和修道所要断除的烦恼部分，是具有蕴的残余的涅槃。断除两部分的涅槃是像断除烦恼部分一样，也断除了蕴的部分，也就是完全断除了蕴的残余的涅槃。所谓“那些全部”指的是上面所说的善业之因、不善业之因、不动业之因、轮回之因和涅槃之因所产生的一切。任何众生如果把根的因作为衡量标准，那么他就是从根的因产生，也是从业的因产生，也就是成就果的因。所谓根本身就是行善、作恶、轮回和涅槃的因，所以是根的因。像这样，从根的因中，这些法产生，要知道不是由作者等所造作，这就是把根的因作为衡量标准。那些善业和不善业，以及轮回和涅槃，一切都是从根和业的因产生，而善等果的因是从根。
English
Because maturation is immutable, it is called "Immovable." Its meaning is just that. Sentient beings in the desire realm, having performed actions, completely giving alms, experience human enjoyment among humans. However, that person, due to the influence of actions such as breaking precepts, causes the maturation of being born as a human to change, like a king's or minister's ox or horse. For the actions of the form and formless realms, maturation is immutable, so it is called "Immovable." The cause of being born in samsara is the cause of samsara, such as virtuous, non-virtuous, and immovable actions, all of which are tainted. The result arising from that cause is samsara itself. The cause of becoming nirvana is the cause of nirvana, which is the noble path. The result arising from that is nirvana. Furthermore, nirvana is of two types: nirvana with a single aspect abandoned and nirvana with two aspects abandoned. Among these, nirvana with a single aspect abandoned is the abandonment of the aspect of afflictions to be abandoned by seeing and meditation, which is nirvana with the remainder of the aggregates. Nirvana with two aspects abandoned is the abandonment of the aspect of the aggregates, just as the aspect of afflictions has been abandoned, which is nirvana with the remainder of the aggregates completely abandoned. The term "all those" refers to all those arising from the causes of virtuous actions, non-virtuous actions, immovable actions, the cause of samsara, and the cause of nirvana, as mentioned above. Any sentient being who takes the cause of the faculties as a measure is born from the cause of the faculties and also from the cause of actions, which is to say, accomplishes the cause of the result. The faculties themselves are the cause of performing and accomplishing virtue, non-virtue, samsara, and nirvana, so they are the cause of the faculties. Thus, from the cause of the faculties, these dharmas arise, and knowing that they are not created by agents, etc., is taking the cause of the faculties as a measure. All those virtuous and non-virtuous actions, as well as samsara and nirvana, arise from the cause of the faculties and actions, and the cause of the result, such as virtue, is from the faculties.
Tibetan
་གྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཟིན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་ཤེས་ལ་མ་ཟིན་པའང་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བར་ཤེས་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་པར་སྦྱར་རོ། །གང་དེ་ལྟར་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་བ་ལས་སྐྱེ་བ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་རྒྱུ་སྨིན་པར་གྱུར་བ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་ཤེས་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ལུགས་དང་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ནས། ལུགས་ལས་བཟློག་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་ཤིང་མེད་ན་མེ་དང་དུ་བ་མི་འབྱུང་བ་དང༌། ས་བོན་མེད་ན་མྱུ་གུ་མི་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་འགགས་ན་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་འགགས་པས་མ་རིག་པ་འགག་ཅེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་འགགས་པ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཉེས་པ་མེད་དེ། འདི་ལ་གཏན་མེད་པར་དགག་པ་ལ་ནི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་འགག་གོ་ཞེས་མི་བྱའི་དཔེར་ན་མར་མེའི་རྐྱེན་གྱིས་མུན་པ་འགགས་ན་སྣང་བ་ཉིད་སྐྱེ་བ་དང༌། སྨན་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ཟོས་ན་ནད་མེད་པ་ལ་བདེ་བ་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ལམ་བསྒོམས་པའི་མཐུས་མ་རིག་པ་དང་མི་མཐུན་པ་གང་རིག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་མ་རིག་པ་འགགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་གོང་ནས་གོང་དུ་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་གནས་འབྱུང་བ་ལ་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་འགགས་པར་བལྟའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་རྣམས་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང༌། མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་མི་འབྱུང་བར་ཤེས་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པའོ་ཞེས་བསྟན་པར་བཞེད་ནས། གཞན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུ་ལ་རག་ལུས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ ནི་ནང་གི་ཆོས་དང་ཕྱིའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་ནང་གི་ཆོས་ནི་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པའོ། །ཕྱིའི་ཆོས་ནི་ས་བོན་དང༌། མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱུ་ལ་རག་ལུས་པ་ནི་ཆོས་དེ་དག་རྒྱུ་དྲུག་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་དྲུག་པོ་གང་ཞེ་ན། བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང༌། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དང༌། སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་དང༌། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུ་དང༌། ཀུན་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་དང༌། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུའོ། །དེ་ལ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་ཆོས་དེ་དག་སྐྱེ་བ་ན་གཟུགས་དང་སེམས་ལ་
Chinese
如果知晓已经存在的诸法，以及尚未存在的诸法，都是从业的因缘而生，那么就应将此人归为精通缘起者。所谓精通从因生起万法，是指如前所述，知晓从因成熟而生出果，这就是其含义。如是宣说了符合正理的体性后，为了宣说与正理相违的体性，因此宣说了“此外，精通缘起的体性”等。例如，没有木柴就不会有火和烟，没有种子就不会有苗芽一样，烦恼止息，则由其所生的果就不会产生，因此，不如理作意止息，则无明止息。如果问，无明等止息也是缘起吗？答：没有过失。因为对于此，如果是否定为完全不存在，则不能说无明等止息，譬如油灯的因缘使黑暗止息，则光明生起，服用药物精华，则无病而生快乐一样，以修道的力量，与无明不相符的智慧生起，这就是所谓的无明止息。如是，观见从高到高与行等不相符的状态生起，就是行等止息。此外，如果知晓诸法从顺应的因产生，不从不顺应的因产生，就是精通缘起，为了显示这个道理，因此宣说了“此外，一切法都依赖于因”等。一切法，是指内在的法和外在的法。其中，内在的法是指以无明为缘的行等。外在的法是指种子和苗芽等。依赖于因，是指这些法依赖于六因而产生，这就是其含义。那么，六因是什么呢？能作因、俱有因、同分因、相应因、遍行因、异熟因。其中，能作因是指这些法产生时，色和心。
English
If one knows that phenomena that already exist, as well as phenomena that do not yet exist, arise from the cause of karma, then one should classify this person as skilled in dependent origination. The so-called skilled in the arising of all phenomena from causes refers to knowing that fruit arises from the maturation of causes, as mentioned earlier, and this is its meaning. Having thus explained the nature that accords with reason, in order to explain the nature that contradicts reason, therefore, it is said, "Furthermore, the nature of being skilled in dependent origination," and so on. For example, just as without firewood there would be no fire and smoke, and without a seed there would be no sprout, if afflictions cease, then the fruit born from them will not arise. Therefore, when improper attention ceases, ignorance ceases. If one asks, is the cessation of ignorance and so on also dependent origination? The answer is: There is no fault. Because if one negates this as completely non-existent, then one cannot say that ignorance and so on cease. For example, just as the cause of a lamp causes darkness to cease, and light arises, and just as taking medicine essence causes happiness to arise without illness, similarly, through the power of cultivating the path, wisdom that is incompatible with ignorance arises, and this is what is called the cessation of ignorance. Thus, seeing the state of being incompatible with actions and so on arising from higher to higher, one sees the cessation of actions and so on. Furthermore, if one knows that phenomena arise from conforming causes and do not arise from non-conforming causes, one is skilled in dependent origination. In order to show this, therefore, it is said, "Furthermore, all phenomena depend on causes," and so on. All phenomena refers to inner phenomena and outer phenomena. Among them, inner phenomena refers to actions and so on, which are conditioned by ignorance. Outer phenomena refers to seeds and sprouts, and so on. Depending on causes means that these phenomena arise depending on the six causes, and this is its meaning. So, what are the six causes? The efficient cause, the co-emergent cause, the similar cause, the corresponding cause, the pervasive cause, and the ripening cause. Among them, the efficient cause refers to form and mind when these phenomena arise.