Tibetan
། བགྲོད་པ་གཅིག་པུ་ལ་ཡང་དག་པར་གཞོལ་བས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་བཤད་པར་བཞེད་ནས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དང་ཡི་གེ་དང་སྒྲ་དང་བརྡས་བསྟན་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཇི་སྙེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་དང་སྦྱར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཇི་སྙེད་པ་དང༌། ཡི་གེས་བསྟན་པ་ཇི་སྙེད་པ་དང། སྒྲས་བསྟན་པ་ཇི་སྙེད་པ་དང༌། བརྡས་བསྟན་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཇི་སྙེད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ཇི་ཙམ་ཡོད་པའི་དོན་དྲངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ནི་བསྟན་པའོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་བཤད་པ་སྟེ། ཡི་གེ་ནི་ཨ་དང་ཀ་ལ་སོགས་པ་གསུང་རབ་ཀྱི་ལུང་དང་འབྲེལ་པ་རྣམས་སོ། །སྒྲ་ནི་གསུང་རབ་ཀྱི་ལུང་དང་འབྲེལ་པ་འདུ་བྱེད་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གི་རྐང་པ་རྣམས་སོ། །བརྡ་ནི་དོན་སྟོན་པར་ནུས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ནུས་པའི་ཚིག་གི་རྐང་པ་རྣམས་སོ། །ཇི་སྙེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་ལུང་འབའ་ཞིག་གི་མ་ཡིན་གྱི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡི་གེ་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཅི་ཙམ་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱང་སྡུད་དེ། དེ་ཡང་ཡིད་ཀྱི་དང་ངག་གི་སྒོ་ནས་སྟོན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་ཡིད་ཀྱིས་སྟོན་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བརྒྱ་བྱིན་ལ་ཡིད་ཀྱིས་ཆོས་མངོན་པར་བཤད་པ་དང༌། དེ་དག་གིས་ཀྱང་རང་གི་ཐེ་ཚོམ་ཡིད་ལ་བཏགས་པ་དང༌། ལན་ཀྱང་ཡིད་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་གླན་ནོ། །མདོ་དེ་དང་དེ་དག་ལས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །ངག་གིས་བསྟན་པ་ནི་ཚིག་གི་རིག་བྱེད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཉན་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་རྣ་བར་སོང་བ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་གིས་ནི་མདོར་ན་འདི་སྐད་དུ། གདུལ་ བར་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་ཇི་ཙམ་དུ་ཐ་སྙད་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟར་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་གྱི་མདོ་ལས་ཀྱང༌། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་རྫོབ་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་སུའང་འདོགས་ལ། དོན་དམ་པར་ན་གཟུགས་སུའང་མི་དམིགས་ཤིང་མི་ཆགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པར་ཡང་འདོགས་ལ། དོན་དམ་པར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པར་ཡང་མི་དམིགས་ཤིང་མངོན་པར་མི་ཆགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣ
Chinese
凭借唯一的行持而完全投入，从而彻底了解胜义谛。通过领悟自相和共相，从而彻底了解体性的真谛，如是说。在此，为了阐述世俗谛，（经文说：）“世间的名言、文字、声音和符号所表达的一切”，这里“一切”这个词与所有词语相连，即与“世间的名言一切”、“文字所表达的一切”、“声音所表达的一切”以及“符号所表达的一切”相连。“一切”这个词的意思是提取了有多少的意思，即世间有多少名言的词语。其中，世间的名言是所要表达的。其余的是解释，文字是指与阿和嘎等圣典的教证相关的那些。声音是指与圣典的教证相关的“诸行无常”等词句。符号是指能够显示意义并且能够理解的词句。不仅仅是“一切”这个词的教证，也包括世间有多少文字和声音等，这些都包括在内。这些是通过意和语两种方式来表达的。其中，通过意来表达，比如帝释天以意宣说阿毗达磨，他们也以意将自己的疑惑安立于心，并且也以意的偈颂来回答。就像那些经部中所出现的那样。通过语来表达，是指各种各样的言语表达进入到听者的耳中。他们总而言之是这样说的：为了调伏所化众生，所有表达的名言都是世俗谛。如是，《宝云经》中也说：善男子，具备十法，菩萨就是善于世俗谛的人。哪十法呢？比如，在色蕴上也安立，但在胜义中，对色蕴既不执著也不耽著。同样，在受、想、行、识上也安立，但在胜义中，对识也不执著也不耽著，这就是佛陀的法。
English
By truly engaging in the sole practice, one thoroughly understands the ultimate truth. By comprehending the characteristics of both self and others, one thoroughly understands the truth of characteristics, so it is said. Here, intending to explain the conventional truth, (the text says:) "Whatever is expressed by worldly terms, letters, sounds, and symbols," here the word "whatever" is connected to all words, that is, connected to "whatever worldly terms," "whatever is expressed by letters," "whatever is expressed by sounds," and "whatever is expressed by symbols." The word "whatever" means extracting how much there is, that is, the term for how many worldly terms there are. Among them, worldly terms are what is to be expressed. The rest is explanation, letters refer to those related to the scriptural authority of A and Ka, etc. Sounds refer to the phrases such as "all conditioned things are impermanent" related to the scriptural authority. Symbols refer to the phrases that can show meaning and can be understood. It is not just the scriptural authority of the word "whatever," but also includes how many letters and sounds, etc., there are in the world. These are expressed in two ways, through mind and speech. Among them, expressing through mind is like how Indra taught Abhidharma through mind, and they also established their own doubts in their minds, and also answered with verses of mind. It is like what appears in those sutras. Expressing through speech refers to the various kinds of verbal expressions that enter the ears of the listeners. They say in short: For the sake of taming sentient beings to be tamed, all the expressed terms are the conventional truth. Thus, in the Sutra of the Jewel Cloud, it is also said: Noble son, possessing ten qualities, a Bodhisattva is skilled in the conventional truth. What are the ten? For example, one establishes form, but in the ultimate sense, one neither clings to nor is attached to form. Similarly, one establishes feeling, perception, formation, and consciousness, but in the ultimate sense, one neither clings to nor is attached to consciousness, this is the Dharma of the Buddha.
Tibetan
མས་སུའང་འདོགས་ལ། དོན་དམ་པར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སུ་ཡང་མི་དམིགས་ཤིང་མངོན་པར་མི་ཆགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཏུའང་འདོགས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་ཡང་མི་དམིགས་ཤིང་དེ་ལ་མངོན་པར་མི་ཆགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་མིང་དང་འདོགས་པ་དང༌། ཐ་སྙད་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་རྣམ་ལ་དོན་དམ་པ་མེད་ཀྱི། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་མེད་པར་ཡང་དོན་དམ་པར་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་དོན་དམ་པ་སྟེ། དེ་བསྟན་པར་བཞེད་ནས། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་གང་ལ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་པ་སྟེ། ཡི་གེ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དོན་དམ་པ་ནི་སྐྱེ་བ་དང༌། མི་སྐྱེ་བ་དང༌། བསམ་དུ་ཡོད་པ་དང༌། བསམ་དུ་མེད་པ་དང༌། རྟག་པ་དང༌། མི་རྟག་པ་དང༌། བརྗོད་དུ་ཡོད་པ་དང༌། བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང༌། འགོག་པ་དང༌། མི་འགོག་པ་དང༌། ཤེས་པར་རུང་བ་དང༌། ཤེས་པར་མི་རུང་བ་དང༌། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་ཡིན་པས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་ཏེ། དོན་དམ་པ་དང་དེའི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་ན། ཡི་གེ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་བས་ན་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་གྱི་མདོ་ལས་ཀྱང༌། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དོན་དམ་པ་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་ ལྡན་པ་རྣམས་ཡིན། མི་འགག་པའི་ཆོས་ཉིད་དང༌། མི་འཇིག་པའི་ཆོས་ཉིད་དང༌། མི་ལེན་མི་འདོར་བའི་ཆོས་ཉིད་དང༌། ཚིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་དང༌། སྨྲར་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དང༌། སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དང༌། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་བཤད་པར་བཞེད་ནས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་གང་ཞེན་ཞེས་ཁོང་ནས་དྲིས་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་ནི་གང་འདི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་སའི་མཚན་ཉིད་སྲ་བ་དང༌། ཆུའི་མཚན་ཉིད་གཤེར་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། ཚོར་བའི་མཚན་ཉིད་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ།། མཚན་
Chinese
也安立为母等，但就胜义而言，既不执著也不显现为佛的法。也安立为菩提，既不执著也不显现为菩萨。种姓之子，因此，名称和安立以及术语，被称为世俗谛。因为世俗的法没有胜义，没有世俗的法也不能胜义地开示。如是说。与此相反的是胜义谛，为了开示它，（经中）说：胜义谛是没有心行之处，何况文字？胜义谛是生与不生，可思与不可思，常与无常，可说与不可说，断灭与不断灭，可了知与不可了知，常与无常等等，因为超越一切戏论，所以说没有心行。即是说，超越了心和心所的行境，因为胜义谛和它的觉性智慧是无二的，所以即使不是心的对境，何况文字？这是总结语。因此，《宝云经》中也说：种姓之子，具有十法，是善于胜义谛的菩萨。哪十法呢？即是说，具有不生之法性者。不灭之法性，不坏之法性，不取不舍之法性，完全超越言词行境之法性，不可说之法性，无戏论之法性，不可言说之法性等等。如是说。其中，为了宣说自性的真谛，（有人）从心中问道：什么是自性的真谛呢？（经中）说：自性的真谛是，所有自性都是一个自性。即是说，比如地的自性是坚硬，水的自性是湿润，从这开始，到色的自性是有碍，受的自性是感受等等，所有这些都是一个自性，因为在如是的自性中是相同的。
English
They are also established as mothers, etc. But in terms of ultimate truth, they are neither apprehended nor do they appear as the Dharma of the Buddha. They are also established as Bodhi, but they are neither apprehended nor do they appear as Bodhisattvas. Son of good family, therefore, names and establishments, as well as terms, are called conventional truth. Because there is no ultimate truth in conventional dharmas, and without conventional dharmas, the ultimate truth cannot be shown. Thus it is said. The opposite of this is the ultimate truth. In order to show it, (it is said in the sutra): The ultimate truth is that which has no movement of mind, what need is there to mention letters? The ultimate truth is birth and non-birth, thinkable and unthinkable, permanent and impermanent, speakable and unspeakable, cessation and non-cessation, knowable and unknowable, permanent and impermanent, etc. Because it transcends all elaborations, it is said that there is no movement of mind. That is to say, it transcends the objects of mind and mental factors. Because the ultimate truth and its awareness-wisdom are non-dual, it is not even an object of mind, what need is there to mention letters? This is the concluding statement. Therefore, it is also said in the *Ratnamegha Sutra*: Son of good family, those who possess ten qualities are skilled in the ultimate truth of Bodhisattvas. What are the ten? They are: those who possess the nature of non-birth. The nature of non-cessation, the nature of non-destruction, the nature of non-taking and non-rejecting, the nature of completely transcending the realm of words, the nature of unspeakable, the nature of non-elaboration, the nature of unutterable, and so on. Thus it is said. Among them, in order to explain the truth of characteristics, (someone) asked from the heart: What is the truth of characteristics? (It is said in the sutra): The truth of characteristics is that all characteristics are one characteristic. That is to say, for example, the characteristic of earth is hardness, the characteristic of water is wetness, and from this onwards, the characteristic of form is having obstruction, the characteristic of feeling is experiencing, etc. All of these are one characteristic, because they are the same in the characteristic of suchness.