Tibetan
ཆེད་ཡིན་མོད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལྟ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའང༌། མིག་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གཉིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་ཐ་མི་དད་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། གཞན་ནི་གང་དུ་ཁམས་བཤད་པ་དང་འདྲ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་ལས་གཞན་མེད་པས་ན། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཀྱང་གཟུགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་པའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་བསྟན་པར་བཞེད་ནས། གཞན་ཡང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་པ་ནི་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་པ་ནི་བདག་དང་བདག་གིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱང་བདག་མ་ཡིན་ལ། བདག་ཅེས་བྱ་བ་དབང་བྱེད་པ་གཞན་གྱི་ཡང་མ་ཡིན་པས་བདག་གིས་སྟོང་པ་བྱའོ། །ཡང་ན་གང་ན་མེད་པ་དེ་ལ་དེས་སྟོང་སྟེ། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་ཀྱང༌། རི་དགས་དགྲའི་མའི་ཁང་བཟངས་འདི་ཕག་དང་ལུག་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་སྟོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིར་ཡང་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་བདག་དང་བདག་གི་མེད་པས་ན་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་བདག་དང་བདག་གིས་སྟོང་པར་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་སྙམ་པ་ལ། འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་རིགས་པས་བརྟགས་ན་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་བདག་དང་བདག་གིས་སྟོང་པར་ཡང་མ་ཟད་ཀྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་གསུངས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ་མིག་ནི་བདག་དང་བདག་གིས་སྟོང་སྟེ། འདི་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་བདག་དང་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དང་སྦྱར་ཏེ། བདག་དང་བདག་ གིས་སྟོང་པ་འདི་ནི་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དེའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །འདི་ལྟར་གང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་འབྲི་བར་མི་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ན། མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་བདག་དང་བདག་གིས་སྟོང་སྟེ། རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་མི་སྐྱེ་བར་དགག་ཅིང་དབྱེར་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱང་མི་སྩོགས། དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱང་བྲི་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་བླང་བར་མི་བྱ་ལ། མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་འཕེལ་བར་མི་བྱེད་ཅེས་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་འདོར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱང་བྲི་བར་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མི་སྩོགས་ལ། དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱང་བྲི་བར་མི་བྱེད་ན། སྤོང་བ་དང་སྤེལ་བར་འགྱུར་བས་གཉིས་སུ་འདུ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་སྙམ་པ་ལ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་འདུ་ཤེས་གཉིས་སུ་མི་འགྱུར་བ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ལས་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆུད་མི་གསོན་པས་མི་དགེ་བ་མི་སྩོགས་ཤིང༌། དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱང་བྲི་བར་མི་བྱེད་མོད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་གཉི་ག་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པས་འདི་ནི་དགེ་བ་འདི་ནི་མི་དགེ་བ་ཞེས་འདུ་ཤེས་གཉིས་སུ་མི་འགྱུར་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པ་གཞན་བསྟན་པར་འདོད་ནས་གཞན་ཡང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་པ་ནི་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གནས་དང༌། རྟེན་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དེ། གང་མིག་གཟུགས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་མཐོང་ལ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཀྱང་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གཟུགས་ཁ་དོག་མཛེས་པ་དབྱིབས་དང་ལྡན་པ་མཐོང་ནས་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བ་ན། མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གནས་དང༌། རྟེན་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་ནས་གཟུགས་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་ འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ནང་གི་དངོས་པོ་དང༌། ཕྱིའི་དངོས་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པས་གཟུགས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་དུ་ཟིན་ཀྱང༌། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པ་ཡང་མངོན་དུ་མི་ལེན་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འཁོར་བའི་ཆོས་ཀྱང་མི་སྤོང་བ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་བར་སྦྱར་རོ། །སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མདོར་ན་སྐྱེ་མཆོད་ནི་རྣམ་
Chinese
虽然是为了，但生处观察的体性不是，等等。眼和法界二者，以空性的体性不相异，所以这样说。其他则应像在何处解释界一样理解。或者，眼的生处的自性空性，那本身就是法界。因为所谓的法界，也并非与此不同。所以说了，法的生处虽然是眼的生处。因此，《般若波罗蜜多》中也说，凡是色，就是空。凡是空，就是色，等等。为了显示精通生处的其他名相，又说，精通生处，就是精通眼的生处，就是空无我与我所。眼的生处等等那些本身也不是我，所谓我，也不是能自主的其他，所以应空无我。或者，在何处没有，就以那空。如《楞伽经》中也说，山鹿敌母的楼阁，因为没有猪和羊等而空。这里也说，因为眼的生处没有我和我所，所以是空。同样，对于耳等生处也应类推。如果认为如何才能领会眼的生处等空无我与我所，圣者无尽慧以理智观察，不仅眼的生处空无我与我所，而且为了显示世尊也已领会并宣说，世尊如是说，眼空无我与我所，这是它的自性，等等。这个“这是”的声音，与“我与我所”的词语相连，空无我与我所，这就是眼的生处的自性之总结。像这样，凡是不作生处之书写，等等，如上所说，眼的生处等空无我与我所，因为没有自性，所以从眼的生处等的门径，遮止并不生起心与心所，并且加以区分。
English
Although it is for the sake of, the characteristic of observing the sense-spheres is not, and so on. The two, the eye and the realm of phenomena, are not different in their characteristic of emptiness, so it is said. Others should be understood as similar to where the elements are explained. Alternatively, the emptiness of the nature of the eye's sense-sphere is itself the realm of phenomena. Because what is called the realm of phenomena is not different from it. Therefore, it is said that the sense-sphere of phenomena is indeed the sense-sphere of the eye. Therefore, in the Perfection of Wisdom, it is also said that whatever is form is emptiness. Whatever is emptiness is form, and so on. Desiring to show other aspects of being skilled in the sense-spheres, it is also said that being skilled in the sense-spheres means that being skilled in the eye's sense-sphere is empty of self and what belongs to self. The eye's sense-sphere and so on are not themselves self, and what is called self is not the power of another, so it should be empty of self. Alternatively, where something is not, it is empty of it. As it is said in the Lankavatara Sutra, the palace of the doe's enemy mother is empty because there are no pigs and sheep, and so on. Here too, it is said that because the eye's sense-sphere is without self and what belongs to self, it is empty. Similarly, it should be applied to the sense-spheres of the ear and so on. If one wonders how to understand that the eye's sense-sphere and so on are empty of self and what belongs to self, the noble Inexhaustible Intelligence, when examined with reason, not only is the eye's sense-sphere empty of self and what belongs to self, but also to show that the Blessed One has also understood and spoken, the Blessed One said, the eye is empty of self and what belongs to self, this is its nature, and so on. The word "this" is connected with the words "self and what belongs to self", emptiness of self and what belongs to self, this is the summary of the nature of the eye's sense-sphere. Like this, whatever does not make a writing of the sense-spheres, and so on, as explained above, the eye's sense-sphere and so on are empty of self and what belongs to self, because there is no nature, therefore, from the gateway of the eye's sense-sphere and so on, preventing and not arising mind and mental events, and distinguishing.
Chinese
是名为“的”之义。不积聚不善之法，善法也不减少，这是因为诸蕴自性为空，所以不应从诸蕴之门 গ্রহণ贪欲和嗔恨等不善之法，不使不善之法增长，这是说，也不舍弃善法，所以说善法也不减少。像这样，不积聚不善之法，善法也不减少，如果成为舍弃和增长，恐怕会执着于二元对立。因此，为了说明不执着于善与不善的二元对立，所以说了“不执着于善与不善的二元对立，这是……”等。因为业和异熟不会白费，所以不积聚不善之法，善法也不减少，虽然如此，但实际上通达了善与不善二者皆无自性，因此不执着于“这是善，这是不善”的二元对立，这就是菩萨善巧于诸蕴。又想显示诸蕴的其他方面，所以说“再者，善巧于诸蕴，是指眼睛的诸蕴是贪欲的处所，所依是色蕴，如果能见到眼睛对色无贪，也不显现离贪之法，这就是菩萨善巧于诸蕴”等等。见到颜色美丽、形状端正的物体而生起贪欲时，眼睛的诸蕴是贪欲的处所，所依是色蕴。眼睛见到色而对色生起贪欲等时，贪欲的因是内在的物体和外在的物体，因为这些物体本质上不存在，所以即使对色已经离贪，也不显现离贪之法，即寂静的一面，也不舍弃色等轮回之法，这就是菩萨善巧于诸蕴之义。声音等也应各自类推。为了简略地显示广说的诸蕴之义，所以说了“圣者的诸蕴和非圣者的诸蕴”。总之，诸蕴是各种
English
It is the meaning of being called "that." One does not accumulate non-virtuous dharmas, and virtuous dharmas do not decrease. This is because the aggregates are empty in their own nature, so one should not, through the gate of the aggregates, take up non-virtuous dharmas such as desire and hatred. One does not cause non-virtuous dharmas to increase. This means that one also does not abandon virtuous dharmas, so it is said that virtuous dharmas do not decrease. In this way, one does not accumulate non-virtuous dharmas, and virtuous dharmas do not decrease. If it becomes a matter of abandoning and increasing, one might fear becoming attached to duality. Therefore, in order to explain that one does not cling to the duality of good and non-good, it is said, "Not clinging to the duality of good and non-good, this is..." etc. Because karma and its maturation are not wasted, one does not accumulate non-virtuous dharmas, and virtuous dharmas do not decrease. Although this is so, in reality, one understands that both good and non-good are without inherent existence. Therefore, one does not cling to the duality of "this is good, this is non-good." This is what is meant by a Bodhisattva being skilled in the aggregates. Furthermore, wanting to show another aspect of the aggregates, it is said, "Moreover, being skilled in the aggregates means that the aggregate of the eye is the place of desire, and the support is the aggregate of form. If one sees that the eye is without desire for form, and also does not manifest the dharma of being without desire, this is what is meant by a Bodhisattva being skilled in the aggregates," and so on. When one sees an object with beautiful color and a pleasing shape and desire arises, the aggregate of the eye is the place of desire, and the support is the aggregate of form. When the eye sees form and desire and so on arise towards form, the cause of desire is the internal object and the external objects. Because these objects are essentially non-existent, even if one has become free from desire for form, one does not manifest the dharma of being free from desire, that is, the peaceful aspect, and one also does not abandon the dharmas of samsara such as form. This is the meaning of a Bodhisattva being skilled in the aggregates. This should be applied to sound and so on as appropriate. In order to briefly show the meaning of the aggregates that has been extensively explained, it is said, "The aggregates of the noble ones and the aggregates of the non-noble ones." In short, the aggregates are various