Tibetan
་ཡིན་ཏེ། འདིས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་པ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་གཉིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ཉིད་རྣམ་པར་སྟོན་ཏོ། །ཆགས་པ་དང་བཅས་པའི་ལམ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་པོ་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་དག་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་འཁོར་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཟིན་པ་དག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོའི་འབྲས་བུ་སོགས་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །ཆགས་པ་མེད་པའི་ལམ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་ནས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ལམ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་དོ། །མཚན་མའི་གནས་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་གནས་ཏེ་དེས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། ཚད་ཡོད་པར་བྱས་པའི་ལམ་སྟེ། དཔེར་ན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡུལ་ཡིན་པས་མཐའ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གནས་པའི་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གིས་རིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཉིས་པ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་བས་ན་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པ་མེད་པས་མཐའ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཚད་ཡོད་པར་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ། །བཟློག་པ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་གནས་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པས་མཐའ་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པས་མཐའ་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་ལ་ཤེས་པའི་ལམ་ནི་ས་དང་པོ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པར་འཇུག་པའི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བས་བཤད་དོ། །འདུས་བྱས་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ། །དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའོ། །སྤོང་བའི་ལམ་ནི་ས་བརྒྱད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་སྤངས་པ
Chinese
是故，此乃显示第二种方式。又，以“又二”等句，则显示彼等六波罗蜜多。所谓“有染污之道乃五波罗蜜多”，彼等乃大受用等之果，故成为轮回之因。是故说为于三界中行。菩萨众之布施等，以完全回向之差别所摄持者，虽已成为一切智之因，然以大受用之果等故，如是说。所谓“无染污之道乃般若波罗蜜多”，乃从三界中出生之故。此乃宣说“有漏之道”等。相之住处，乃是对能取与所取现行执著之住处，因此彼未断除所知障。乃是有限制的道，譬如声闻等。彼乃是识为对境，故以“执著边”而说。安住于二取之识乃是识，因其为彼之行境之故。以自所知之方式成为对境之故，乃是现行执著二取之识之自性之故，是故是此等语之总义。是故，以于一切所知无有涉入，故以执著边，因此认为彼乃是有限制的。反之，乃是无相之住处，彼乃是完全超离识之对境，故以“不执著边”而说。以超离现行执著二取之识之自性之故，遍及一切所知，故“不执著边”是此等语之总义。其中，所谓“知之道乃从初地开始”等，乃是因其为具有现行造作之识之自性，故如是说，此乃以“完全了知有为之界”而说。有为乃是具有现行造作之识，彼即是诸佛之法之界。完全了知彼乃是现证。所谓“断之道乃从八地开始”，乃是断除现行造作
English
Therefore, this shows the second way. Moreover, the phrase "also two" and so on, shows those six perfections themselves. The so-called "path with attachment is the five perfections," these are the result of great enjoyment and so on, therefore they become the cause of samsara. Therefore, it is said to be practiced in the three realms. The generosity and so on of the Bodhisattvas, which are possessed by the distinction of complete dedication, although they have become the cause of omniscience, it is said so because of the result of great enjoyment and so on. The so-called "path without attachment is the Prajnaparamita," because it arises from the three realms. This explains "the path with outflows" and so on. The abode of characteristics is the abode of manifest clinging to the apprehended and the apprehender, therefore he has not abandoned the obscuration of knowledge. It is a limited path, like the Shravakas and so on. It is said that it is the object of consciousness, so it is said by "clinging to the extreme." The consciousness that abides in duality is consciousness, because it is its object of activity. Because it becomes an object in the way of self-knowledge, it is the nature of the consciousness of manifest clinging to duality, therefore, it is the general meaning of these words. Therefore, because there is no involvement in all knowable objects, it is clinging to the extreme, therefore it is considered to be limited. Conversely, it is the abode of no characteristics, it is completely beyond the object of consciousness, so it is said by "not clinging to the extreme." Because it transcends the nature of the consciousness of manifest clinging to duality, it pervades all knowable objects, so "not clinging to the extreme" is the general meaning of these words. Among them, the so-called "path of knowledge starts from the first ground" and so on, is said so because it is the nature of the consciousness with manifest activity, this is said by "completely knowing the realm of the conditioned." The conditioned is the consciousness with manifest activity, it is the realm of the Buddhas' dharmas. Completely knowing it is to realize it. The so-called "path of abandonment starts from the eighth ground" is the abandonment of manifest activity.
Tibetan
འི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་དེ་ཉིད་དུ་བཤད་དེ། འདུས་མ་བྱས་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བ་ལྷུན་ གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དབྱིངས་སོ། །དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་སོ་སོ་རང་རིག་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་དོན་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དྲིས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ནི་འདིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དགོངས་པའོ། །དོན་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ངེས་པར་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲིབ་པ་སྤངས་བར་གྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱིས་དོན་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གསུངས་པ་དང༌། ལྡན་པ་མེད་པ་དང༌། ལྡན་པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འོག་ཏུ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཉིད་ཐབས་སླ་བས་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པ་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དང༌། གཉིས་ལས་དབེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་དང་པོས་བསྡུས་པ་འདི་ནི་དོན་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བལྟ་བའོ། །འདི་ལ་གཉིས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལ་དོན་ལྡན་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རིགས་ཀྱི་བུ་དོན་ནི་འདུས་མ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་པའོ། །དེ་བས་ན་གང་དང་ཡང་ལྡན་པའམ་མི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་ཕྲད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དོན་ནི་ལྡན་པ་མེད་པར་གསུངས་སོ། །དེའི་བཤད་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཉེས་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འགྱུར་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དུས་ན་བློ་ལ་གཉིས་ཤིན་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་མེད་པ་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འཁོར་བའི་དུས་ན་གཉིས་དང་ལྡན་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དུས་ན་མི་ལྡན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་དེ་ཡང་མེད་དེ། འདི་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་པའི་དོན་དེ་ནི་འཁོར་བའི་དུས་ན་ཡང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གང་དང་ཡང་ལྡན་པ་མ་ཡིན། མྱ་
Chinese
的体性之故，以完全了知无为之界而于彼宣说，无为是指远离显现造作，任运成就而入之智慧，彼即是成为诸佛法之因的缘故，是界。完全了知彼即是各自自证。如何以义理善加辨别耶？是为显示真实之边而提问。如何以智慧善加辨别耶？是为显示通达真实之边之方便。义是指此处意指如是性。以义理善加辨别如何？是说以空性而决定生起之语。以智慧善加辨别如何？是说以智慧之力而成为舍弃障碍之语。圣者妙吉祥所说之义与智慧之差别，以及有与无，有是按照次第于下善加辨别，以方便容易而宣说。如是性是二种，即所取与能取无有仅此之体性，以及远离二者之智慧自性。其中以最初所摄之此是观察义与智慧之差别。此中第二个是何者，彼即是智慧之自性唯独。其中为了显示义无有相合之自体，种姓之子，义是无为等如是宣说，以因和缘无有造作之故是无为。因此与任何相合或不相合皆非是，因为彼无有事物之故。因此由于与无常性不相遇之故，义被说为无有相合。彼之解释是说完全舍弃无常性之过患。不变之体性是说于轮回与涅槃之时，心中全无二取之故，彼无有即是不变之体性。如果于轮回之时与二取相合，于涅槃之时不相合，则彼时成为变化，然彼亦非有，如此称说空性之义，于轮回之时亦与所取与能取任何皆不相合。涅
English
Due to the nature of, it is explained therein by fully knowing the realm of the unconditioned. The unconditioned refers to the wisdom that is free from manifest actions and spontaneously accomplished. That itself is the realm because it becomes the cause of all the Buddha's teachings. Fully knowing that is self-awareness. How is it well distinguished by meaning? It is asked to show the true limit. How is it well distinguished by wisdom? It is to show the means to understand that true limit. Meaning refers to suchness here. How is it well distinguished by meaning? It is said that it is the word that is definitely born from emptiness. How is it well distinguished by wisdom? It is said that it is the word that has become abandoning obstacles by the power of wisdom. The difference between meaning and wisdom spoken by the noble Manjushri, as well as having and not having, having is to be well distinguished below in order, and explained easily with convenience. Suchness is of two kinds, namely, the nature of merely the absence of the apprehended and the apprehender, and the nature of wisdom that is separate from the two. Among them, this, which is included in the first, is to observe the difference between meaning and wisdom. What is the second in this? That is the nature of wisdom alone. Among them, in order to show that meaning has no inherent connection, sons of lineage, meaning is unconditioned, etc., are spoken, because there is no action by cause and condition, it is unconditioned. Therefore, it is neither connected nor unconnected with anything, because it has no thing. Therefore, since it does not encounter impermanence, meaning is said to be unconnected. Its explanation is to say that it completely abandons the faults of impermanence. The nature of immutability is to say that at the time of samsara and nirvana, there is absolutely no duality in the mind, and that absence is the nature of immutability. If it is connected with duality at the time of samsara, and not connected at the time of nirvana, then it becomes change at that time, but that is also not there. Thus, the meaning of saying emptiness is not connected with either the apprehended or the apprehender even at the time of samsara. Nie