Tibetan
་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བླ་ན་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིའི་བཤད་པ་ནི་དེ་ཡང་བསླབ་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་བསླབ་པའི་རྣམ་པ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །བསླབ་པ་ཚར་ཕྱིན་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་པ་ལ་བསླབ་པ་རྫོགས་པ་སྟེ། ས་བརྒྱད་པ་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པས་འཇུག་པའི་བསླབ་པ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་བཤད་པ་ནི་སྒོམ་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྒོམ་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པར་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་བསླབ་པ་རྣམས་ལ་འཇུག་པ་ལ་དབང་སྒྱུར་ཏེ། དེ་ནི་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ནོ། །དེའི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཐམས་ཅད་དུ་ཅིག་ཅར་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་མངའ་བདག་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ལ་ཡོངས་སུ་དྲིས་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོར་ཟླ་བ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་འོད་ཟེར་གྱི་འོད་ཀྱིས་དྲིས་པ་གང་ཡིན་པ་དང༌། བར་དུ་འོད་རྣམ་པར་ངེས་པའི་འོད་ཟེར་ གྱི་འོད་དང༌། འོག་ཏུ་ཡེ་ཤེས་སྒྲུབ་པ་དཔའ་བོས་དྲིས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ཏེ་བརྒལ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་དང་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མངའ་བདག་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡང་ཟབ་མོ་དྲིས་པ་རྣམས་ལ་ལན་འདེབས་པའོ་ཞེས་དེ་དག་ལ་ལན་འདེབས་པའོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་གྱི་མཐུ་དེ་བརྒྱད་པའི་དོན་བཤད་དོ། །ད་ནི་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བཤད་དོ། རྒྱུས་བསྡུས་པ་དང༌། འབྲས་བུས་བསྡུས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྒྱུས་བསྡུས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཚོགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་བསྟན་པ་དང་རྣམ་པར་རིག་པའི་ལམ་བསྟན་པའོ། །ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་བསྟན་པ་དང། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཐབས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་ཡང་མདོ་ལས། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ཐབས་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་མོ། །
Chinese
具有无垢的戒律等无上戒律。此处的解释是，这也是胜过一切学处之处。所谓“那也是”，是指胜过声闻等，是胜过声闻等学处之相的总结语。学处圆满是指在三界中完成学业，因为在第八地以有作意的方式进入而完成学业。对此的解释是，这是殊胜的禅定。殊胜的禅定是指无作意地进入一切善法。为了众生的利益，能够自在地进入自然成就的学处，那就是殊胜的禅定之果。禅定的果实是众生的利益。它的殊胜之处在于自然成就地同时成办一切。法主是佛陀薄伽梵。所谓“圣者文殊所问”，是指首先以无垢月亮的威光之光所问，中间以光明辨别的光芒之光，最后以智慧成就勇士所问，将所有这些汇集起来超越。为了让菩萨们生起欢喜心，就像法主一样，也为菩萨们回答深奥的提问，就是为他们回答。如是，暂时解释了菩萨功德之力的第八地的意义。现在将要解释行为的分类。那也分为两种解释：以因概括和以果概括。其中，首先从因的角度出发，阐述了以因概括等内容。“资粮”等词语表示资粮道和胜解行道。“正边”等词语表示正边，以及通达正边的方法的总结。正如经中所说：“方便和智慧”。其中，方便是资粮道。
English
Possessing the unsurpassed discipline of pure morality, etc. The explanation here is that this also surpasses all places of learning. The term 'that also' means surpassing the Shravakas, etc., and is a concluding remark that surpasses the aspects of the Shravakas' learning, etc. The completion of learning means completing the studies in the three realms, because one enters the eighth bhumi with intentional activity and completes the studies. The explanation for this is that it is a superior meditation. Superior meditation means entering all virtuous dharmas without intentional activity. For the sake of sentient beings, one has the power to enter spontaneously accomplished trainings, and that is called the fruit of superior meditation. The fruit of meditation is the benefit of sentient beings. Its superiority lies in spontaneously accomplishing everything simultaneously. The Lord of Dharma is the Buddha Bhagavan. The phrase 'what was asked by the noble Manjushri' refers to what was asked first by the light of the splendor of the spotless moon, then by the light of the distinct light, and finally by the wisdom-accomplishing hero, gathering all of these and transcending them. In order to generate joy in the Bodhisattvas, just like the Lord of Dharma, one also answers the profound questions for the Bodhisattvas, that is, answering them. Thus, for the time being, the meaning of the eighth bhumi, the power of the qualities of the Bodhisattva, has been explained. Now, the classification of conduct will be explained. That is also explained in two ways: summarized by cause and summarized by result. Among them, first, from the perspective of cause, the contents such as 'summarized by cause' are explained. The words 'accumulation' and so on indicate the path of accumulation and the path of application. The words 'right limit' and so on indicate the right limit and the summary of the method for understanding the right limit. As it is said in the sutra, 'skillful means and wisdom.' Among them, skillful means is the path of accumulation.
Tibetan
ཤེས་རབ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་མོ། །འདི་གཉིས་ནི་མདོའི་ཚིག་ཐབས་ནི་བསྡུ་བ་ཤེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་དྲུག་གིས་བཤད་དོ། །དེ་ལ་བརྒྱད་པ་ཕྱེད་ཕྱེད་བཀོད་པས་ནི་ཐབས་བསྟན་ཏོ། དེ་བས་ན་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་བསྟན་པ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱང་བརྒྱད་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚོགས་ཕྱེད་ཕྱེད་བཀོད་པས་བསྟན་ཏོ། །དེ་བས་ན་འོག་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་བསྟན་པ་ཡང་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །སེམས་ཅན་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ནི་ཁ་ཅིག་ནི་བརྐམ་ཆགས་ཅན་ཏེ། །དེ་དག་སྦྱིན་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱའོ། །ཞེ་སྡང་ཅན་དག་ནི་སྙན་པར་སྨྲ་བས་སོ། །ང་རྒྱལ་ཅན་དག་ནི་དོན་དཔྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།། དེ་ལ་ཐབས་ནི་བསྡུ་བ་ཤེས་པའོ་ཞེས་མདོའི་ཚིག་འདིའི་བཤད་པ་སྟེ། བརྐམ་ཆགས་ཅན་ལ་སོགས་པ་དག་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བསྡུ་བས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ཤེས་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གིས་ཉེས་པར་སྤྱད་ཀྱང་དེ་དག་མི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་ རོ། །དེ་ནི་དེ་དག་གི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཇི་མི་སྙམ་པ་ཞེས་བྱ་བས་བཤད་དོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་སོ། །ཆོས་ནི་ལྷ་དང་མིའི་འགྲོ་བས་བསྡུས་པ་དག་གོ །སྦྱོར་བ་ནི་དགེ་བའི་མངོན་པར་འདུ་བྱས་པ་གང་གིས་ཆོས་དེ་ལ་སྦྱོར་བའོ། །དེས་ཤེས་པ་ནི་དེས་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའོ། །དེ་ནི་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བས་བཤད་དོ། །མངོན་པར་མཐོ་བའི་མཚན་ཉིད་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ནི་མི་ཟད་པར་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །རྒྱུ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ལ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པས་དམིགས་པ་ནི་རྒྱུ་ལ་དམིགས་པའོ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ལྷག་པར་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་བཤད་དོ། །ཆོས་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐ་དད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་ཆོས་ཐ་དད་པ་ཤེས་པ་སྟེ། གང་གིས་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའོ། །དེའི་བཤད་པ་ནི་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཞན་གྱི་དབང་གི་དངོས་པོའི་སེམས་ཅན་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་བསྡུས་པ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གང་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བརྒྱན་པར་བྱེ
Chinese
智慧是完全清净的道路。这两者是以经部的词句“方法是知道如何摄受”等十六种方式来解释的。其中，第八种以一半一半安排的方式指示了方法。因此，宣说集合的道路是以八种方式，等等。智慧也是以那八种的集合一半一半安排的方式来指示的。因此，下面说宣说完全清净的道路也是以八种方式。众生种类各不相同，有些是贪欲强烈的。应该以布施使他们完全成熟。对嗔恨心强者，则以悦耳的言语。对傲慢者，则以“辨别意义”等。其中，“方法是知道如何摄受”，这是对经部词句的解释，因为知道如何以布施等摄受贪欲强烈者等，使他们完全成熟，所以才如是行持。所谓“观察众生”，是因为即使他们行为不端，也不舍弃他们。这是以“对他们的各种不端行为毫不介意”来解释的。“他们”指的是众生。法是被天和人的行为所包含的。结合是指以善的显现所作的努力，以此将法与之结合。以其知晓是指以其完全不舍弃轮回。这是以“完全收集一切白法”来解释的。显现增上的特征，完全收集一切白法，就是毫不穷尽地如实成办。因是菩提分法。以具有相的智慧缘于它们，就是缘于因。这是以“特别缘于菩提分法”来解释的。法是他力的特征，如所显现般将众生安立为各不相同，就是知晓不同的法，由此对缘于众生的悲悯得以生起。它的解释是“不同的特征”，因为要安立他力之事物，各个众生的不同特征。以愿望的特殊所摄持的福德的特殊，以此庄严佛土。
English
Wisdom is the path of complete purification. These two are explained in sixteen ways, such as the sutra phrase "the method is knowing how to gather." Among them, the eighth indicates the method by arranging it half and half. Therefore, it is said that the path of assembly is taught in eight ways, and so on. Wisdom is also indicated by arranging the assembly of those eight in half and half. Therefore, it is said below that the path of complete purification is also taught in eight ways. Sentient beings are of different kinds, some are very greedy. They should be fully matured by giving. For those who are full of hatred, it is with pleasant words. For the arrogant, it is with "discriminating the meaning" and so on. Among them, "the method is knowing how to gather," this is an explanation of the sutra phrase, because it is known how to fully mature those who are greedy and so on by gathering them with giving and so on, so they act accordingly. The so-called "observing sentient beings" is because even if they behave badly, they are not abandoned. This is explained by "not caring about their various misdeeds." "They" refers to sentient beings. Dharma is what is included in the actions of gods and humans. Union is the effort made by the manifestation of virtue, by which the Dharma is united with it. Knowing by it means that it does not completely abandon samsara. This is explained by "completely collecting all white dharmas." The characteristic of manifest increase, completely collecting all white dharmas, is to accomplish it inexhaustibly and truthfully. The cause is the dharmas of the limbs of enlightenment. To focus on them with knowledge that has aspects is to focus on the cause. This is explained by "especially focusing on the dharmas of the limbs of enlightenment." Dharma is the characteristic of other-power, establishing sentient beings as different as they appear, is knowing different dharmas, thereby compassion arises for those who are focused on sentient beings. Its explanation is "different characteristics," because it is necessary to establish the different characteristics of each sentient being, the object of other-power. The special merit gathered by the special aspiration, with which the Buddha-field is adorned.