Tibetan
ཞིག་བདག་ཏུ་ནི། །འདོད་པ་ཉིད་ནི་མི་འགེགས་ཏེ། །དེ་ཉིད་སྦོམ་དང་དགར་ལ་སོགས། །ད་རུང་རློམ་པས་འཕེལ་བ་ཉིད། །དེ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟར་བརྗོད་དེ། །གང་ཕྱིར་རྣམ་དཔྱད་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་རྒྱ་ཆེའི་ཕྱིར། །འདིར་ནི་བདག་གིས་མ་སྤྲོས་ཏེ། །དེ་ཡི་དོན་ནི་རྟོག་གེ་དང༌། །དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་དག་ན་ཡོད། །ཆོས་དང་གང་ཟག་དབྱེ་བ་ཡིས། །བདག་མེད་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདོད། །དབུ་མ་ལ་ནི་འཇུག་པ་རུ། །ཟླ་གྲགས་ཞབས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ནི། །བདག་མེད་འདི་ནི་འགྲོ་བ་རྣམ་གྲོལ་ཕྱིར། །ཆོས་དང་གང་ཟག་དབྱེ་བས་རྣམ་གཉིས་གསུངས། །དེ་ཉིད་རྣམ་མང་ཕྱེ་སྟེ་སླར་ཡང་ནི། །དེ་ལྟར་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་སྟོན་པས་གསུངས། །སྤྲོས་དང་བཅས་ནས་སྟོང་པ་ཉིད། །བཅུ་དྲུག་བཤད་དེ་མདོར་བསྡུས་ནས། །སླར་ཡང་བཞི་རུ་བཤད་པ་སྟེ། །དེ་དག་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་འདོད། །གང་ཕྱིར་དེ་ཡི་རང་བཞིན་ཏེ། །ཡིན་ཕྱིར་མིག་ནི་མིག་གིས་སྟོང༌། །དེ་བཞིན་རྣ་བ་སྣ་དང་ལྕེ། །ལུས་དང་ཡིད་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ། །ཐེར་ཟུག་གནས་མིན་འཇིག་མིན་ཉིད། །ཉེ་བར་བཟུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད། །མིག་སོགས་དྲུག་པོ་གང་ཡིན་པ། །ནང་སྟོང་ཉིད་དུ་དེ་འདོད་དོ། །གང་ཕྱིར་དེ་ཡི་རང་བཞིན་དེ། །ཡིན་ཕྱིར་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང༌། །དེ་བཞིན་སྒྲ་རོ་དྲི་དང་ཆོས། །རེག་བྱའི་བར་དུའང་ཤེས་པར་བྱ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དངོས་མེད་པ། །ཕྱི་རོལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འདོད། ། གཉི་གའི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ནི། །ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད། །མཁས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད། །སྟོང་ཉིད་དེ་ཡང་སྟོང་པ་ནི། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་འདོད། །སྟོང་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་བརྗོད་པ། །སྟོང་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་འདོད་དེ། །སྟོང་ཉིད་དངོས་པོའི་བློ་ཅན་གྱི། །འཛིན་པ་བཟློག་ཕྱིར་གསུངས་པ་ཡིན། །སེམས་ཅན་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནི། །མ་ལུས་པ་ལ་ཁྱབ་བྱེད་ཕྱིར། །ཚད་མེད་དཔེ་མེད་མུ་མཐའ་ནི། །མེད་ཕྱིར་ཕྱོགས་རྣམས་ཆེན་པོ་ཉིད། །ཕྱོགས་རྣམས་བཅུ་ཉིད་འདི་དག་ཀྱང༌། །ཕྱོགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ནི། །ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གསུངས། །ཆེན་པོར་འཛིན་པ་བཟློག་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་དགོས་པ་མཆོག་ཡིན་ཕྱིར། །དོན་དམ་མྱ་ངན་འདས་པ་ཡིན། །དེ་ནི་དེ་ཡིས་སྟོང་ཉིད་གང༌། །དེ་ནི་དོན་དམ་སྟོང་ཉིད་དེ། །མྱང་འདས་དངོས་བློ་ཅན་རྣམས་ཀྱི། །དངོས་པོར་འཛིན་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར། །དོན་དམ་པ་ཡི་སྟོང་པ་ཉིད། །དོན་དམ་མཁྱེན་པས་ག
Chinese
若执著于我，则欲念无法止息， 那（欲念）本身粗大且分离等， 如今仍因傲慢而增长。 那也如幻术般宣说， 因为不是分别念的行境。 由于分别念的行境广大， 因此我在此未作广说， 那（广说）的意义在于正理和， 中观的论典之中。 以法与补特伽罗的差别， 认为无我为两种。 于《入中论》中， 月称论师所说的是： 此无我为了众生解脱， 以法与补特伽罗的差别而说为两种。 将那（两种无我）分出多种后，再次， 如是为应调伏者宣说。 连同广说而空性， 宣说了十六种，简略归纳后， 再次宣说为四种， 那些被认为是（大乘）。 因为那是它的自性， 是故眼由眼空。 同样，耳、鼻、舌， 身和意也应说。 非为恒常住，非为坏灭性， 乃是执取的自性。 眼等六者为何， 那被认为是内空性。 因为那是它的自性， 是故色由色空。 同样，声、味、香和法， 直到触也应知晓。 色等无实有， 被认为是外空性。 二者的自性空， 即是内外空性。 诸法自性空， 智者说为空性。 空性彼亦空， 被认为是空性的自性。 说空性空性， 认为空性空性， 为了遣除具有空性实物之想者的， 执著而宣说。 有情器世间， 因为遍及一切， 无量无喻无边际， 因为没有，所以方分广大。 此十方， 方分的空性， 被说是大空性， 为了遣除执著广大。 那是因为是殊胜的必要， 是胜义涅槃。 那是被那（空性）所空的， 那是胜义空性， 为了遣除具有涅槃实物之想者的， 执著实物。 胜义的空性， 胜义智所
English
If one clings to self, then desire cannot be stopped, That (desire) itself is coarse and separate, etc., Now still grows due to arrogance. That is also spoken of as like an illusion, Because it is not the realm of discriminating thought. Because the realm of discriminating thought is vast, Therefore, I have not elaborated here, The meaning of that (elaboration) lies in reasoning and, In the treatises of Madhyamaka. By the distinction of dharma and pudgala, It is considered that selflessness is of two kinds. In the "Entering the Middle Way," What Chandrakirti said was: This selflessness is for the liberation of beings, It is said to be of two kinds by the distinction of dharma and pudgala. Having divided that (two kinds of selflessness) into many kinds, again, Thus, it is taught to those to be tamed. Emptiness with elaboration, Sixteen are explained, and after summarizing, Again, it is explained as four, Those are considered (Mahayana). Because that is its nature, Therefore, the eye is empty by the eye. Likewise, ear, nose, and tongue, Body and mind should also be said. Not being permanent, not being destructible, Is the nature of what is apprehended. Whatever the six, eye, etc., are, That is considered to be inner emptiness. Because that is its nature, Therefore, form is empty by form. Likewise, sound, taste, smell, and dharma, Until touch should also be known. Form, etc., being unreal, Is considered to be outer emptiness. The nature of both being empty, Is inner and outer emptiness. The nature of all dharmas being empty, Is called emptiness by the wise. Emptiness, that also being empty, Is considered to be the nature of emptiness. Saying emptiness of emptiness, Considering emptiness of emptiness, For the sake of reversing the clinging of those who have the thought of emptiness as a real thing, It is taught. The sentient beings' container world, Because it pervades all without exception, Immeasurable, incomparable, without end, Because there is none, therefore the directions are great. These ten directions, The emptiness of the directions, Is said to be great emptiness, For the sake of reversing the clinging to greatness. That is because it is the supreme necessity, It is ultimate nirvana. That is what is emptied by that (emptiness), That is ultimate emptiness, For the sake of reversing the clinging to reality of those who have the thought of nirvana as a real thing, Clinging to reality. The emptiness of the ultimate, By ultimate wisdom
Tibetan
སུངས་པ་ཡིན། །རྐྱེན་ལས་བྱུང་ཕྱིར་ཁམས་གསུམ་པོ། །འདུས་བྱས་ཡིན་པར་ངེས་པར་བརྗོད། །དེ་ནི་དེ་ཡིས་སྟོང་ཉིད་གང༌། །དེ་ནི་འདུས་བྱས་སྟོང་ཉིད་གསུངས། །གང་ལ་སྐྱེ་གནས་མི་རྟག་ཉིད། །དེ་དག་མེད་པ་འདུས་མ་བྱས། །དེ་ནི་དེ་ཡིས་སྟོང་ཉིད་གང༌། །འདུས་མ་བྱས་སྟོང་ཉིད་དུ་གསུངས། །གང་ལ་མཐའ་ནི་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ནི་མཐའ་ལས་འདས་པར་བརྗོད། །དེ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད། །མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་ཉིད་བརྗོད། །ཐོག་མ་དང་པོ་ཐ་མ་མཐའ། །དེ་དག་མེད་པས་འཁོར་བ་ནི། །ཐོག་མ་ཐ་མ་མེད་པར་བརྗོད། །འགྲོ་འོང་བྲལ་ཕྱིར་རྨི་ལམ་ལྟའི། །སྲིད་འདི་དེ་ཡིས་དབེན་ཉིད་གང༌། །དེ་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ། །མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས། །བསྟན་བཅོས་ལས་ནི་ངེས་པར་བརྗོད། །དོར་བ་ཞེས་བྱ་བཀྲམ་པ་དེ། །བཏང་བ་ལ་ནི་ངེས་པར་བརྗོད། །དེ་སྤངས་དོར་བ་མེད་པ་སྟེ། །འགའ་ཡང་བཏང་མེད་གང་དེ་ནི། །དོར་བ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས། །དེ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་དེ་ལ་དོར་བ་མེད། །སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་ངེས་པར་བརྗོད། །སློབ་མ་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང༌། །བྱང་སེམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་རྣམས་ཀྱིས། །འདུས་བྱས་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད། །གང་ཕྱིར་མ་བྱས་དེ་ཕྱིར་ནི། །འདུས་བྱས་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད། །རང་བཞིན་དུ་ནི་བརྗོད་པ་སྟེ། ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་སྟོང་ཉིད་གང༌། །དེ་ནི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད། །བཅོ་བརྒྱད་ཁམས་དང་རེག་པ་དྲུག །དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཚོར་བ་དྲུག །གཟུགས་ཅན་གཟུགས་ཅན་མིན་པའི་ཆོས། །དེ་བཞིན་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས། །གང་ཡིན་དེ་དག་དེས་དབེན་ཕྱིར། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དངོས་མེད་གང༌། །དེ་ནི་རང་མཚན་སྟོང་པ་ཉིད། །གཟུགས་ནི་གཟུགས་རུང་མཚན་ཉིད་དེ། །ཚོར་བ་མྱོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན། །འདུ་ཤེས་མཚན་མར་འཛིན་པ་སྟེ། །འདུ་བྱེད་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ། །ཡུལ་རྣམས་སོ་སོར་རིག་པ་ནི། །རྣམ་ཤེས་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། །ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྤྲུལ་གདུག་འདོད། །སྐྱེ་བའི་སྒོར་གྱུར་སྐྱེ་མཆེད་དེ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེ་མཆེད་གསུངས། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་གང་ཡིན་པ། །རྐྱེན་ཚོགས་པ་ཡི་མཚན་ཉིད་ཅན། །གཏོང་བ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན། ཚུལ་ཁྲིམས་གདུང་བ་མེད་མཚན་ཉིད། །བཟོད་པ་ཁྲོ་མེད་མཚན་ཉིད་དེ། །བརྩོན་འགྲུས་ཁ་ན་མ་ཐོ་མེད། །བསམ་གཏན་སྡུད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། །ཤེས་རབ་མ་ཆགས་མཚན་ཉིད་ཅན། །ཕ་རོལ
Chinese
已说尽。因缘所生故，三界诸法，决定说是有为法。彼以彼之空性为何？彼即是有为空性说。何者生住无常性，彼等无者为无为。彼以彼之空性为何？无为即说为空性。何者无有边际者，彼即说为超边际。彼以彼性而空性，说为超边际空性。初始第一及最后，彼等无故轮回者，说为无始无终。离去来故如梦幻，此有以彼寂静性，彼即初始与最后，无有空性如是说。经论之中决定说。舍弃名为散布者，决定说为放下也。彼舍弃无有舍弃者，任何亦无放下彼者，无舍弃者以彼性，彼性空性为何者？是故于彼无舍弃，决定说为空性也。声闻缘觉诸圣众，菩萨如来诸佛陀，有为等之自性者，何故未作是故者，有为等之自性者，自性之中如是说。 彼性以彼空性为何？彼即自性之空性。十八界与六种触，彼所生起之六受，有色无色之诸法，如是有为无为法，何者彼等以彼离，诸法一切皆空性。色等诸法无实体，彼即自相之空性。色者可示现之体性，受者领受之体性者，想者执持相状者，行者现前造作者，境者各别了知者，识者自之体性也。蕴之体性是痛苦，界之体性欲恼害，生门所成是生处，诸佛如来说生处。何为缘起之法者，具足因缘和合性。布施即是布施度，戒律无有热恼性，忍辱无嗔恚之性，精进无有罪过性，禅定收摄之体性，智慧无有贪著性，彼岸
English
It is all said. Because it arises from conditions, all phenomena of the three realms are definitely said to be conditioned. What is the emptiness of that by that? That is said to be the emptiness of the conditioned. Whatever has the nature of arising, abiding, and impermanence, the absence of those is the unconditioned. What is the emptiness of that by that? The unconditioned is said to be emptiness. Whatever has no limit, that is said to be beyond limits. That is empty by its own nature, and it is said to be the emptiness of being beyond limits. The beginning, the first, and the last, because of the absence of those, the cycle of existence is said to be without beginning or end. Because it is free from going and coming, like a dream, this existence is empty by that. That is the beginning and the end, the absence of emptiness, so it is said. It is definitely said in the scriptures. Abandoning, called scattering, is definitely said to be letting go. That abandoning is without abandoning, whoever has not let go of anything, the one without abandoning, by that nature, what is the emptiness of that nature? Therefore, there is no abandoning in that, it is definitely said to be emptiness. Disciples, solitary realizers, bodhisattvas, and tathagatas, the buddhas, the nature of the conditioned and so on, why is it not done, therefore, the nature of the conditioned and so on, in its own nature, it is said. What is the emptiness of that nature by that? That is the emptiness of self-nature. The eighteen realms and the six contacts, the six feelings that arise from them, phenomena that are with form and without form, likewise conditioned and unconditioned phenomena, whatever those are, because they are separate by that, all phenomena are emptiness. Phenomena such as form are without substance, that is the emptiness of self-characteristics. Form is the characteristic of being able to be shown, feeling is the characteristic of experiencing, thought is the characteristic of holding onto signs, formation is the characteristic of manifestly forming, object is the characteristic of individually knowing, consciousness is its own characteristic. The characteristic of the aggregates is suffering, the characteristic of the realms is the desire to harm, what becomes the door of birth is the source of birth, the buddhas say the source of birth. Whatever is dependent arising, it has the nature of the assembly of conditions. Giving is the perfection of giving, ethics is the characteristic of being without torment, patience is the characteristic of being without anger, diligence is without fault, meditation is the characteristic of gathering, wisdom is the characteristic of being without attachment, the other shore.