Tibetan
ན་པ། །དེ་ཡི་རང་བཞིན་མཚན་ཉིད་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྐུ། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ཐོབ་པར་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཁོ་ནར་ཟད་པས། དེའི་ཕྱིར་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསམ་དུ་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བསམ་པ་ལས་འདས་པས་ན་བསམ་དུ་མེད་པ་སྟེ་སྤྲོས་པའི་མཐའ་བརྒྱད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རོ་གཅིག་པས་ ན་ཚུལ་བཞིན་ཏེ་གནས་ལུགས་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་དང་ལྡན་པ་ནི་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་རྣམས་རྫས་ལ་སོགས་པར་འདོད་པའོ། །ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་གསུངས་ཏེ། དབེན་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པ་སྟེ་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་བརྩོན་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཚོལ་བར་མི་འབད་པའོ། །ལྷག་པར་བྱེད་པ་ནི་ལོག་པར་འབད་པ་སྟེ་མཚན་མར་བསྟན་པའོ། །ཉམས་སུ་ལེན་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་སྟེ། ཆོས་སྔར་བཤད་པའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི། ལྷག་པར་བྱེད་པ་ལ་བརྩོན་པས་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རིགས་དང་ཆོས་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་གཅིག་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་གྱི་དུས་ན་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། བསྒྲུབ་པ་ན་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། གྲུབ་པ་ན་ཆོས་སྐུ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་གིས་རང་གི་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་ན་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་པས། ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོན་ཏན་དང་བཅས་པ་རྣམས་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ལ་གནས་ནས་ཤེས་རབ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བསྒོམ་པ་ཞེས་སླར་དྲིས་ན། གནས་པ་མེད་པར་བསྒོམ་པ་ཡིན། །ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ་ཅི་ལ་གནས་པ་མེད་ཅེ་ན། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རོ་གཅིག་པར་རྟོགས་པས། སྲིད་པ་དང་ཞི་བ་ལ་མི་གནས་པར་བསྒོམ་མོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ལུང་ལས་ཀྱང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ནི་ཚུ་རོལ་ན་ཡང་མི་གནས། ཕ་རོལ་ན་ཡང་མི་གནས། དབུས་ན་ཡང་མི་གནས་ཏེ། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མི་གནས་པ་ནི་རྟོག་པ་སྤངས་པས་མི་རྟོག་པ་ཉིད་དོ། །འོ་ན་ཐོབ་པ་དང་སྤངས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། ཆོས་ཉིད་ལ་ནི་འདོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཐོབ་པ་སྤངས་པ་ནི་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། རྟོག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤང་བར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་མི་འགོག་པ་སྟེ་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་དེ་གང་གི་ཡུལ་ཡིན་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ པས་ཚུ་རོལ་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། ཁྱོད་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་རུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུར་སྟོན་ཏམ་ཞེས་དྲིས་པ་སྟེ། མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མའི་ཡུལ་ཡིན་ན་ཅི་ལྟར་ཟབ་པ་ཡིན་ཞེས་རྒོལ་བའོ། །ལན་ནི་དོན་དམ་པའི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཟབ་པས་ལུང་མི་སླུ་བ་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་ཀུན་ཤེས་པའམ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཀུན་ཤེས་པར་མི་ནུས་པ་ནི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་པ་སྟེ་མངོན་སུམ་གྱིས་ཀུན་དུ་ཤེས་པར་མི་ནུས་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པར་མི་ནུས་པ་ནི། རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་མཚན་མས་མི་རྟོགས་པའོ། །ཚད་མས་མི་རྟོགས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་རྒོལ་བ་ལ། དེའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་ཆགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དངོས་པོ་མ་ཡིན་པས་ཆགས་པ་སྟེ་ཐོགས་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བའོ། །དངོས་པོ་དང་བྲལ་བ་ལ་སེམས་མི་འཇུག་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས་ཏེ། རྟོག་པ་ནི་སྤྱོད་པར་བྱེད་པའོ། །སེམས་ཀྱིས་བསམ་དུ་མེད་པ་ཐ་སྙད་མི་འཇུག་པས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བརྗོད་པ་ནི་གཅིག་དང་དུ་མ་ལ་སོགས་པས་བརྗོད་པའོ། །བསྙད་པ་ནི་འདི་དང་གཞན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་དོ། །སྦྱོར་བ་ནི་མིང་གིས་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཚིག་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ངག་གོ །བསམ་པ་ལས་འདས་པས་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་གསུམ་དུ་མ་ཆགས་ཤིང་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དང༌། དེའང་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་ཅིང༌། མི་རྟོག་པ་མི་རྟོག་པ་སྟེ། སྔར་བཤད་པའི་ཉི་མ་ལྟར་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སངས་རྒྱས་དེ་ནི་རྟེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནམ་མཁའ་ལྟར་ལུས་མེད་ལ། སྔོན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་དེ་མ་ཡིན་པས། གཅིག་དང་དུ་མར་བརྗོད་པར་མི་བྱ་བས་བརྗོད་དུ་མེད་པའོ། །བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གནས་དང་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་དང་འཁོར་དང་ཆོས་མ་ངེས་པས་བསྙད་དུ་མེད་པའོ། །དངོས་པོ་
Chinese
那པ། །彼之自性具特征。如是等语所说也。其中，法界极清净者，乃法性身。智慧极清净者，如镜等之智慧。所应得者，唯五智而已。是故，就法界极清净而言，故云不可思议。以超离思虑故，为不可思议，即远离八戏边故。法者，乃一切烦恼等。味道相同故，如理，即实相也。与心相应者，乃说有者，认为实有等。就智慧极清净而言，故云寂静之特征。寂静者，乃空离一切分别念，即处所完全转变故。不勤奋者，乃不努力寻求智慧。特作者，乃邪谬努力，即显示相也。所示修持之特征者，乃说云：已说。如是等语所说也。获得先前所说法界与智慧极清净之法者，非以勤奋于特作者。以何耶？如是说云：种姓与法与法身，乃一故。有情之时，名为种姓。修行之时，名为法。成就之时，名为法身故。是故，若自以自之智慧觉悟，如是说故。诸法者，乃法身具功德等成就之因也。是故，于何而住，修习智慧空性耶？如是复问时，不住而修。如是显示也。于何不住耶？以悟轮回与涅槃味道相同故。于有与寂不执而修也，如是说也。是故，经中亦云：薄伽梵，智慧不住于此岸，不住于彼岸，不住于中央。以悟三时平等性故。如是说也。其中，不住者，乃舍离分别念，为不分别念也。若尔，无得与舍耶？于法性唯有希求。得与舍乃分别念故。分别念乃烦恼也。
English
Na pa. That which has the characteristic of its own nature. It is like what is said, and so on. Among them, the utterly pure realm is the Dharmakaya. The utterly pure wisdom is the wisdom like a mirror, and so on. What is to be attained is only the five wisdoms. Therefore, speaking of the utterly pure realm, it is said to be inconceivable. Because it transcends thought, it is inconceivable, that is, it is free from the eight extremes of proliferation. Dharma is all defilements, and so on. Because it has one taste, it is as it should be, that is, the reality. Those who are endowed with mind are those who speak of entities, who believe in substance, and so on. Speaking of the utterly pure wisdom, it is said to be the characteristic of solitude. Solitude is emptiness of all discriminations, that is, because the place is completely transformed. Not striving is not striving to seek wisdom. Exerting oneself is striving wrongly, that is, showing signs. Showing the characteristic of practice is what is said, such as saying. It is not by striving for what is special that one attains the Dharma, the previously mentioned realm and the utterly pure wisdom. By what? It is said that the lineage, the Dharma, and the Dharmakaya are one. In the time of sentient beings, it is called lineage. In the time of practice, it is called Dharma. In the time of accomplishment, it is called Dharmakaya. Therefore, if one realizes one's own wisdom by oneself, it is said that the Dharmas are the cause of accomplishing the Dharmakaya with its qualities. Therefore, when asked again, where does one abide and meditate on the emptiness of wisdom? One meditates without abiding. This is what is shown. Where does one not abide? Because one realizes that samsara and nirvana have the same taste. One meditates without abiding in existence and peace. This is what is said. Therefore, it is also said in the scriptures: The Bhagavan, wisdom does not abide on this shore, nor does it abide on the other shore, nor does it abide in the middle. Because one realizes the equality of the three times. This is what is said. Among them, not abiding is not discriminating because one has abandoned discrimination. If so, is there no attainment and abandonment? In the nature of Dharma, there is only desire. Attainment and abandonment are discrimination. Discrimination is affliction.
Chinese
是故唯应舍弃。于世俗中则不遮止，谓说有清净刹土等之方便故。如是甚深之法性，为何者之境耶？谓是圣者智慧之境，故显示非为此岸识之境。汝如是知可容知耶？如是询问也。若为现量等相之境，云何甚深耶？如是诘难也。答曰：非是胜义现量与比量之境，以极甚深故，唯有具足不欺诳之圣教方能证知。谓纵是佛陀之智慧，亦不能遍知或了知也。不能遍知者，谓离分别之识，即现量亦不能遍知也。不能了知者，谓有分别之识，亦不能依事物之力而趣入之相而了知也。若诘难云：为何不能以量了知耶？答曰：以非彼之境故。所显示者，谓无染着等。以非事物故，是无染着，即无障碍也。以离事物故，心不趣入，故无分别也。分别者，谓是行也。以心不能思议，故言语不趣入，是故不可言说等。言说者，谓以一与多等言说也。施设者，谓此与彼等之名言也。方便者，谓以名言增益等也。语者，谓是能宣说之语也。以超离思虑故，是离心、意、与识也。另有异名，如如镜等之智慧，于过去等三时中，无有染着与障碍。且亦已舍弃一切过失，是无分别，且不分别，不分别也。如前所说，如日轮般成办他利也。如是之佛陀，就所依而言，如虚空般无有身躯。随顺于前者，以非彼故，不应说为一与多，故不可言说也。就作者而言，以处所、形相、颜色、眷属与法皆不定故，不可施设也。事物
English
Therefore, it should only be abandoned. In conventional truth, it is not prohibited, because it is said to have methods such as pure lands. What is the object of such a profound Dharma-nature? It is the object of the wisdom of the noble ones, so it is shown that it is not the object of the knowledge of this shore. Do you show that you can know it in this way? This is the question. If it is the object of phenomena such as direct perception, how can it be profound? This is the challenge. The answer is that it is not the object of ultimate direct perception and inference, because it is extremely profound, and only the reliable teachings that are not deceptive can realize it. Even the wisdom of the Buddha cannot fully know or understand it. Not being able to fully know means that the consciousness free from conceptualization, that is, direct perception, cannot fully know it. Not being able to understand means that the consciousness with conceptualization cannot understand it through the phenomena that enter by the power of things. If you ask, "Why can't it be understood by valid cognition?" The answer is, "Because it is not its object." What is shown is that it is without attachment, etc. Because it is not a thing, it is without attachment, that is, without obstruction. Because it is separate from things, the mind does not enter, so there is no conceptualization. Conceptualization means action. Because the mind cannot conceive, language does not enter, so it is unspeakable, etc. Speaking means speaking with one and many, etc. Imputation means the names of this and that, etc. Method means adding names, etc. Word means the word that can be spoken. Because it transcends thought, it is separate from mind, intellect, and consciousness. Another name is that the wisdom like a mirror is not attached or obstructed in the three times of past, present, and future. Moreover, it has abandoned all faults, is without conceptualization, and does not conceptualize, does not conceptualize. As mentioned earlier, it benefits others like the sun. Such a Buddha, in terms of the basis, is without a body like space. Following the former, because it is not that, it should not be said to be one and many, so it is unspeakable. In terms of the agent, because the place, shape, color, retinue, and Dharma are all uncertain, it is not imputable. Thing