Tibetan
ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་འབྱུང་ལ། ཕྱུགས་བསད་དེ་མཆོད་སྦྱིན་བྱས་ན་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། བརྫུན་གྱིས་སླུ་བ་སྡིག་པའི་མཆོག །ཅེས་འབྱུང་ལ། རྩེད་མོ་དང༌། མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང༌། བག་མ་ལེན་པ་དང༌། ནོར་འཕྲོག་པ་དང༌། སྲོག་གི་ཕྱིར་ནི་བརྫུན་སྨྲ་བར་བྱ་ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །ཡང་བདག་ཏུ་སྨྲ་བས་ན་དོན་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །མ་འབྲེལ་པ་དང༌། མི་གསལ་བ་དང༌། ཅལ་ཅོལ་དུ་སྨྲ་བས་ན་ཚིག་འབྲུ་ངན་པའོ། །མི་ཐོད་ཅན་དང༌། གཅེར་བུ་བ་དང་འདྲེས་པས་མ་འདྲེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ས་འོག་མའི་གཉེན་པོ་ཙམ་ཡིན་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ས་གཞན་གྱི་ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ས་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ནི་ཐོག་མར་དགེ་བ་ནི་དོན་བཟང་པོའི་ཕྱིར་རོ། །བར་དུ་དགེ་བ་ནི་ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་མར་དགེ་བ་ནི་མ་འདྲེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་ལྔ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །འོ་ན་དལ་བ་འབྱོར་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ བསྟན་པ་དྲང་བའི་དོན་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ངེས་དོན་གྱི་ལུང་བསྟན་པ་ནི་གྲོགས་པོ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ལུང་གཞན་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་དོན་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་འདོད་དོ། །ལ་ལ་དག་ནི་དལ་བ་འབྱོར་བ་ཇི་ལྟར་རྙེད་པར་དཀའ་ཞེ་ན། གཏན་ཚིགས་གཞན་བསྟན་ཏེ་དཔེར་ན། ཨ་ཀ་རུ་ནག་པོ་འགའ་ཞིག་ཏུ་དྲི་འབྱུང་གི་གཏན་དུ་མ་ཡིན་པ་ལྟར་དལ་བ་འབྱོར་པ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ཞིང་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པར་ཚོགས་པ་ལས་ཐོབ་ཀྱི་གྱི་ན་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མདོ་འདི་སྨོས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཁ་ཅིག་ནི་མཛེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་ངེས་དོན་དུ་བྱ་བ་དང༌། ཚུལ་གཞན་གྱིས་བཤད་པར་བཤད་པ་དང༌། སློབ་དཔོན་རང་ཉིད་ཀྱིས་གཟིགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ་དང་མ་བཤད་པའི་ལུང་གི་དོན་མཐའ་དག་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཁ་ཅིག་ནི་མཛེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་མདོ་སྡེ་སངས་རྒྱས་སྙིང་པོ་ལས་དགེ་སློང་དག་དལ་འབྱོར་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ། གཞན་གྱི་འབྱོར་པ་ལྔ་དང༌། རང་གི་འབྱོར་པ་ལྔའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པའི་དོན་སློབ་དཔོན་གྱིས་མདོ་དུ་མས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཟླ་བའི་སྙིང་པོའི་ལེའུ་ལས་འབྱུང་བའི་དལ་འབྱོར་གཞན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡང་དེ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་བཅུ་དང་ལྡན་པའོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཚང་བ་མེད་པའོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། རིགས་དམའ་བ་སྤངས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་རིགས་མཐོ་བས་ན་རིགས་དམའ་བ་སྤངས་པའོ། །ཅི་མི་ཤེས་པས་ན་གླེན་པའོ། །བྱེ་བྲག་མི་ཕྱེད་པས་ན་བླུན་པའོ། །ཞར་བ་དང་རླིག་པ་ཕྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དབང་པོ་ཉམས་པའོ། །ཕོའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པ་དང༌། དེ་མ་ཉམས་པས་ཕོར་སྐྱེས་པའོ། །འོ་ན་བུད་མེད་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་མ་སྨོས་ཤེ་ན། རྟེན་དམན་པའི་ཕྱིར་མ་སྨོས་སོ། །གཟུགས་ལེགས་པས་ན་གཟུགས་བཟང་པོའོ། །འབྱོར་བ་དང་ལྡན་པས་ནི་མི་དབུལ་བའོ། །གཟི་བརྗིད་ཆེ་བས་ན་མི་བརྙས་པའོ། །ཚིག་བཙུན་པས་ན་ཚིག་མཉན་པའོ། །མང་པོས་བཀུར་བས་ན་སྐྱེ་བོ་མང་པོས་ལྟ་བའོ། །དེ་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་བཅུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མ་ཡིན་པས་གེགས་སུ་འགྱུར་ན་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་པར་འགྱུར་ལ། མ་ཡིན་ན་དོན་མེད་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་འོན་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ཚད་མར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་སྨོས་པ་ཉེས་པ་མེད་དོ། །མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་བཤད་པ་ལུང་གི་ཚད་མས་སྦྱར་བ་ལས་དལ་བ་འབྱོར་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་གཏམ་བརྗོད་པ་སྟེ་གསུམ་པའོ། །དལ་འབྱོར་གྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།ད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྟན་པ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་མཚམས་སྦྱོར་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་དད་པ་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ་ཞེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ན་གཟོད་དད་པ་ཐོབ་པོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བསྟན་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་བྱའོ། །དད་པ་ནི་མི་ཕྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དང་བའི་དད་པ་དང༌། ཡིད་ཆེས་པ་དང༌། འདོད་པའི་དད་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཡུལ་ནི་དཀོན་མཆོག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་ཅི་རིགས་པར་སྐྱེ་བའོ། །འོ་ན་ལུང་ལས་ཀྱང་དད་པ་གང་ཞེ་ན། ལས་དང་འབྲས་བུ་བདེན་པ་དང༌། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དང༌། འདོད་པ་དང་སེམས་དང་བའོ་ཞེས་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེས་རྒོལ་བའི་དད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་ནི་དེ་དགོངས་པའི་དོན་ཏེ། བྱེ་བྲག་གམ་སྒོ་ནས་སྤྱི་མཚོན་པས་འགལ་བ་མེད་པ་བསྟན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བའི་མདོ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་སྐབས་འ
Chinese
说是这是法的殊胜。宰杀牲畜做祭祀能升天。说是用谎言欺骗是罪恶的殊胜。说是游戏，不净行，娶妻，偷盗，为了活命可以撒谎。又说自认为是好的事情就不是好事。不相关联，不清楚，胡说八道就是恶语。与不戴帽子的人和裸体者混杂也不是不混杂。仅仅是下地的对治，所以也不是完全圆满。产生自己地上的烦恼，所以也不是完全清净。与其他地的烦恼之意相连也不是地完全清净。不是脱离痛苦的原因，所以也不是梵行。其他人说，最初的善是为了好事。中间的善是为了好话。最后的善是不混杂等五种说法。那么，闲暇圆满难以获得，不是正直教法的意义吗？如果这样问，那么决定意义的预言就是“朋友们”等等。有些人认为这是通过展示其他教证来总结意义。有些人问，闲暇圆满如何难以获得？展示其他理由，例如，就像黑沉香在某些地方产生香味不是必然的一样，闲暇圆满也只有在具足戒律且没有缺少因缘的情况下才能获得，否则就无法获得。因此说了这个经。有些人说，为了美观，为了决定意义，为了用其他方式解释，为了展示导师自己的见解，为了展示已说和未说的教证的所有意义，应该这样理解。有些人说，为了美观。这样，《如来藏经》中说，比丘们，闲暇圆满有十种，五种是其他的圆满，五种是自己的圆满。导师用许多经解释了所说的意义。现在为了展示从《月藏经》中出现的其他闲暇圆满，又
English
It is said that this is the supreme of Dharma. It is said that sacrificing livestock and making offerings will lead to heaven. It is said that deceiving with lies is the supreme of evil. It is said that playing games, engaging in impure conduct, taking a wife, stealing, and lying for the sake of life are permissible. Furthermore, it is said that considering oneself good is not a good thing. Being unrelated, unclear, and speaking nonsense are bad words. Mixing with hatless people and naked people is also not unmixed. Being merely an antidote to the lower ground, it is also not completely perfect. Since afflictions arise from one's own ground, it is also not completely pure. Being connected to the mind of afflictions from other grounds is also not a completely purified ground. Since it is not the cause of liberation from suffering, it is also not pure conduct. Others say that the initial virtue is for the sake of good things. The intermediate virtue is for the sake of good words. The final virtue is the five statements of non-mixing, etc. Then, is it not the meaning of the rare attainment of leisure and endowment to teach the straight Dharma? If asked, the definitive prophecy is "friends," and so on. Some think that the meaning is summarized through showing other scriptures. Some ask, how is leisure and endowment difficult to obtain? Showing other reasons, for example, just as the fragrance of black agarwood does not necessarily arise in some places, leisure and endowment can only be obtained when morality is complete and there are no missing causes, otherwise it will not be obtained. Therefore, this sutra is spoken. Some say that it should be understood that all the meanings of the spoken and unspoken scriptures are shown for the sake of beauty, for the sake of definitive meaning, for the sake of explaining in other ways, and for the sake of showing the teacher's own views. Some say, for the sake of beauty. Thus, in the Sutra of the Essence of the Buddha, it is said, monks, leisure and endowment are of ten kinds, five are the endowments of others, and five are one's own endowments. The teacher explained the meaning of what was said in many sutras. Now, in order to show the other leisure and endowment that appears in the chapter of the Essence of the Moon, again
Chinese
说是从自身产生的。所谓的“完全清净”是指具有十种功德。所谓的“平等性”是指没有不圆满。指示其本身是：舍弃低劣种姓等等。其中，因为种姓高贵所以舍弃低劣种姓。因为什么都不懂所以是愚笨。因为不能区分差别所以是迟钝。阉割和摘除睾丸等等是根缺。具有男性的能力，并且没有丧失，所以生为男性。那么为什么没有提到女性呢？因为作为所依是低劣的所以没有提到。因为外形好所以是外形美好。因为具有财富所以不是贫穷。因为威严大所以不被轻贱。因为语言端正所以语言柔和。因为被很多人尊敬所以被很多人瞻仰。如果说这十种平等性不是完全圆满就会成为障碍，那就太过了，如果不是这样就没有意义了。不是的，虽然如此，但为了指示功德的尺度而说这些，没有过失。从一切经集中摘录的，以教证量结合的，关于难以获得闲暇圆满的讲述，这是第三（品）。已经讲述了闲暇圆满的特征。现在将讲述菩提心。其中，首先连接上下文是：对如来教法的信心难以获得。为什么呢？因为（经中）说，如果侍奉百千俱胝的佛陀，才能获得信心。其中，教法是指圣法，即教证和证悟的自性。信心是具有不退转的特征。那是三种，即：欢喜的信心、确信的信心和渴望的信心。这些也各自在对三宝等对境中产生。那么，如果经中说信心是什么呢？与业和果的真实，以及对三宝的完全确信，以及渴望和心欢喜相违背，如果有人反驳说信心是什么样的呢？回答是，那是密意的意义，从部分或门来表示整体，显示没有相违，那是如来秘密经中所说等等。这里是指要显示信心的场合。
English
It is said to arise from oneself. "Completely pure" means possessing ten qualities. "Equality" means without incompleteness. Indicating that itself is: abandoning lower castes, etc. Among them, because of high caste, lower castes are abandoned. Because of not knowing anything, one is foolish. Because of not distinguishing differences, one is dull. Castration and removal of testicles, etc., are impaired faculties. Possessing male faculties and not losing them, one is born as a male. Then why are women not mentioned? Because the basis is inferior, they are not mentioned. Because of good form, one is beautiful. Because of possessing wealth, one is not poor. Because of great majesty, one is not despised. Because of upright speech, one's speech is gentle. Because of being honored by many, one is looked upon by many. If these ten equalities are not completely perfect and become obstacles, it would be too extreme. If not, it would be meaningless. It is not so, but nevertheless, there is no fault in mentioning this in order to indicate the measure of qualities. The explanation compiled from all the sutras, combined with the measure of scriptures, is the third (chapter) on the talk of the difficulty of obtaining leisure and endowment. The characteristics of leisure and endowment have been explained. Now, the explanation of showing the mind of enlightenment will be done. Among them, the connection is: faith in the teachings of the Tathagata is difficult to obtain. Why? Because it is said that only after serving hundreds of thousands of millions of Buddhas can one obtain faith. Among them, the teachings refer to the holy Dharma, the nature of scripture and realization. Faith is endowed with the characteristic of non-reversibility. There are three types: joyful faith, confident faith, and aspiring faith. These also arise appropriately in the three objects, such as the Three Jewels. Then, if the scriptures say what faith is, it contradicts the truth of karma and its results, complete confidence in the Three Jewels, and desire and joy of mind. If someone argues, what is faith like? The answer is that it is the meaning of intention, showing that there is no contradiction by representing the whole from a part or door, as stated in the Secret Sutra of the Tathagata, etc. Here, it refers to the occasion when faith is to be shown.