Tibetan
་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཆོས་ཅན་མེད་པ་ལ་ཆོས་ཉིད་མི་འཐད་པས་མ་མཆིས་པས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་མེད་པ་ལ་ཐར་པ་དང་བཅིངས་པ་མི་འཐད་ཅེས་བྱའོ། །སྔར་བཤད་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་ཅི་ལྟར་མི་འགལ་ཞེ་ན། ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་གོ་ཞེས་གཞན་དག་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ནི་གང་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་འཐད་དེ། མེད་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པས་མི་འཐད་པ་ནི་རིགས་ལ་སེམས་ཅན་ཡང་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྔར་བཤད་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་འཐད་པ་དང་མི་འགལ་བ་ནི། འོ་ན་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པས་སོ་ཞེ་ན། དོན་དམ་པར་ཞེས་པ་ཁ་བསྐང་བ་ནི་མ་མཆིས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་ཀྱང༌། ཀུན་རྫོབ་ནི་ཇི་ལྟར་གནས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་རྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ནི་མེད་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་ཡོད་པ་ལ་སྐུར་པ་གང་ཡང་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཤེས་བྱ་རྣམས་ནི་འགལ་བའི་དོན་དུ་སྣང་བས་ན་རིགས་པས་བརྟགས་ན་མེད་པ་ཉིད་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བས་ན་མེད་པ་ལ་སྣང་བ་ནི་མ་མཆིས་པའི་དོན་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །མེད་པ་ལ་སྣང་བས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པས་ན། ཡང་དག་པར་མི་འཛིན་པ་ནི་མཁས་པ་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་སྒྱུ་མ་བྱེད་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ཕྱིར། བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་རང་གི་དངོས་མ་སྐྱེས། །ཞེས་འཐད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ལ་ཕན་ཡོན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཕན་ཡོན་ནི་གང་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེ་ལ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དཔེ་གང་ཞེ་ན་དཔེར་ན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་ལྟ་བ་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིས་ཇི་ལྟར་བསྟན་ཅེ་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པ་ཡིན་ལ། དེར་འཕགས་པ་རྣམས་གཤེགས་པས་ན་ལམ་ཞེས་བྱ་བའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལམ་དེ་གང་གིས་རྟོགས་ཤེ་ན་སྤྱོད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སོ་ཞེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པ་ནི། ཡང་མདོ་དེ་ཉིད་ལས་ཞེས་གསུངས་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྱེད་པ་དང་ཕན་ཡོན་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཅི་ལྟར་འབྱེད་ཅེ་ན་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ་མ་མཐོང་བ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དྲི་བ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་
Chinese
名为“因为产生”。对于没有法性者，法性是不合理的，所以说“因为没有”，意思是说，对于没有者，解脱和束缚是不合理的。如果问这与之前所说的缘起有何不违背？回答说，其他人说，这适用于“没有自性”等等。有些人说，凡是存在的，都有特殊的法，对于不存在的，因为没有差别，所以是不合理的，例如，对于种姓来说，众生也是不存在的，这是指之前所说的缘起，与因缘的合理性不相违背。如果问，那么，因为执着于生等等，所以呢？回答说，补充“在胜义谛中”，即“没有”等等。虽然在胜义谛中没有生等等，但如何存在于世俗谛中呢？所显示的就是缘起之义。因此，具有智慧的人，对于没有的不妄加增益，对于有的不加以诽谤，这是世尊所说的。因为所知的事物显现为矛盾之义，所以如果用理智来观察，仅仅在迷惑的意识中显现为没有，所以显现为没有，就是“没有之义”。因为显现为没有是迷惑，所以不认为是真实的，这就是“智者们”，就像了解魔术师的特征一样。因此，“依缘而生者，非自性所生”，这样就合理了。如果问，如此证悟有什么利益呢？回答说，利益就是对于什么不分别，这就是所说的。如果问，那些已逝之事的例子是什么呢？回答说，例如，把没有的看作有，就是邪见。这如何显示呢？回答说，获得涅槃的方法是修持以方便摄持的空性，圣者们都去往那里，所以称为道。如果问，这样的道是通过什么来证悟的呢？回答说，是通过行持的自性，这是显示智慧的自性。又在那个经中说，体性、作用和利益也应该了解。其中，智慧的体性是完全分别，如何分别呢？就是使之清晰，即使之领悟未见之事物。因此，对于先前提出的问题
English
It is called "because of arising." For those without dharma-nature, dharma-nature is unreasonable, so it is said "because there is not," meaning that for those who do not exist, liberation and bondage are unreasonable. If asked, how does this not contradict the previously mentioned dependent arising? The answer is that others say this applies to "no self-nature," and so on. Some say that whatever exists has special dharmas, and for what does not exist, because there is no difference, it is unreasonable, for example, for caste, sentient beings also do not exist, which refers to the previously mentioned dependent arising, which does not contradict the rationality of causes and conditions. If asked, then, because of attachment to birth, etc., what about it? The answer is to supplement "in ultimate truth," that is, "there is not," and so on. Although there is no birth, etc., in ultimate truth, how does it exist in conventional truth? What is shown is the meaning of dependent arising. Therefore, those who possess wisdom do not add anything to what does not exist, nor do they slander what exists, this is what the Bhagavan said. Because knowable things appear as contradictory meanings, if observed with reason, only appearing as non-existence in deluded consciousness, so appearing as non-existence is "the meaning of non-existence." Because appearing as non-existence is delusion, it is not considered real, this is "the wise," like understanding the characteristics of a magician. Therefore, "what arises dependently is not born of its own nature," thus it is reasonable. If asked, what benefit is there in such realization? The answer is that the benefit is that one does not discriminate against anything, this is what is said. If asked, what are the examples of those past events? The answer is, for example, seeing what does not exist as existing is wrong view. How does this show? The answer is that the method of attaining Nirvana is to cultivate emptiness embraced by skillful means, and the noble ones go there, so it is called the path. If asked, through what is such a path realized? The answer is, it is through the nature of conduct, which is the nature of wisdom that is shown. Again, in that same sutra, it is said that the essence, function, and benefit should also be understood. Among them, the essence of wisdom is complete discrimination, how to discriminate? It is to make it clear, to make it understand what has not been seen. Therefore, for the previously asked question
Tibetan
ལམ་ནི། སོ་སོར་རྟོག་པ་གང་ཆོས་ལ་ཡང་ཐ་དད་པ་ཟེར་རམ། མི་བགྱིད་པ་གཅིག་ཏུ་ཡང་མི་བགྱིད་དེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་དོན་དམ་པར་ཆོས་རྣམས་རོ་གཅིག་པར་རྟོགས་པས་ཐ་དད་པ་མི་བྱེད་པའོ། །ཀུན་རྫོབ་སྣ་ཚོགས་པས་གཅིག་ཏུ་མི་བྱེད་པ་སྟེ་དེ་ལ་ཐ་དད་པ་ནི་དངོས་པོར་སྒྲོ་འདོགས་པའོ། །གཅིག་པ་ནི་མེད་པར་སྐུར་པ་ཉིད་དེ་ གང་ལ་དེ་གཉིས་མེད་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་འགྱུར་བ་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པའོ། །འོ་ན་ཤེས་རབ་ཉིད་ནི་ཅི་འདྲ་ཞེ་ན། ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་མ་མཆིས་པའི་ཚིག་བླ་དགས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཤིང་གཉིས་དྲུད་པའི་མེས་ཤིང་ཉིད་ཚིག་པ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དཔྱད་ན་དེ་ཉིད་ཀྱང་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེའི་བྱེད་པ་བསྟན་པ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཅི་ལྟར་འཛིན་པ་དེ་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་བསྟན། །བདག་དང་བདག་གིར་མི་དམིགས་རྣམ་པར་བྱང་བས་གསུངས། །དེ་ལ་གང་ཡང་ཉོན་མོངས་རྣམ་དག་འགྱུར་མེད་པར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་འདི་རྟོགས། །ཞེས་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པ་སྤོང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །འོ་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བར་གཞག་པ་དང་འགལ་ཞེས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་རྟོག་པ་ལ། ལན་ནི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཤེས་པ་ལ་མི་དམིགས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་དོ་ཞེས་དོན་དམ་པས་ལན་གདབ་པ་ནི་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཆོས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འགྱུར་པ་ནི་བྱེད་པ་ཉིད་དེ་བཅིངས་པ་དང་གྲོལ་བ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཇལ་བའི་ཕན་ཡོན་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རིགས་ཀྱི་བུའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པའི་གྲོལ་བ་ཐོབ་བོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཛིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གང་གིས་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་མཉམ་པར་གཞག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འཛིན་པ་ཡང་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་དེས་ཡུལ་གང་ལ་འཇལ་ཞེ་ན་དེའི་དམིགས་པ་བསྟན་པ་ནི། ནད་གཞིའི་དེ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ནད་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སོ། །གཞི་ནི་དེ་བསྐྱེད་པའི་ཡུལ་ལོ། །ལྷག་པར་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་ཞེན་པའི་མིང་སྟེ་ལྷག་པ་ནི་སྒྲོ་འདོག
Chinese
道路是怎样的呢？所谓的分别念，对于法也说是差别吗？“不作的，对于一也不作”，这样说，意思是说，从胜义谛上，了悟诸法一味，所以不作差别。从世俗谛的种种方面来说，不作一，对于此，差别是执著实有。一，就是否定没有，对于谁，了知没有这二者，就是了悟圆成实性不变和不颠倒。那么，智慧本身是怎样的呢？“没有真实分别念的句”，这样说，就像两木相钻取火，火烧木一样，如果以行持来观察，那么连行持本身也无法确定，这是分别诸法的自性。显示它的作用是“依靠分别念”，这样说，怎样执著，就怎样显示一切烦恼。不执著我与我所，就说是清净。对于此，任何烦恼清净不变，菩萨了悟此般若波罗蜜多，显示舍弃执著差别。那么，安立一切烦恼和清净相违，为什么呢？这样思考。回答是，对于安立的智慧不执著，就是法性，以胜义谛回答，就是说不随顺可见。法就是一切烦恼等等。变化就是行持本身，系缚和解脱连在一起。以智慧衡量利益是“依靠分别念，种姓之子”等等这样说，将轮回和涅槃了悟为平等，这样说，就是说获得一切分别念灭尽的解脱。从所取的角度来说，“对于任何法”这样说。从能取的角度来说，“以什么”这样说。这也是从平等安住的角度来说，“执著也”这样说。那么，这样的智慧衡量什么境界呢？显示它的目标是“病的基础是什么”，这样说，病是烦恼的异名。基础是产生它的处所。所谓的特别目标，就是将没有执著为有的名称，特别就是增益。
English
What is the path like? Is it said that differentiation, even for the Dharma, is difference? "Not doing, not doing even for one," it is said, meaning that from the ultimate truth, realizing the one taste of all dharmas, therefore not making differences. From the various aspects of the conventional truth, not making one, for this, difference is clinging to reality. One is denying non-existence, for whom, knowing that there are not these two, is realizing the unchanging and non-inverted nature of the perfectly established reality. Then, what is wisdom itself like? "A term without true differentiation," it is said, like fire produced by rubbing two pieces of wood together, burning the wood itself, if one examines it through practice, then even the practice itself cannot be ascertained, this is the nature of differentiating dharmas. Showing its function is "relying on differentiation," it is said, how one clings, so it shows all the afflictions. Not clinging to self and what belongs to self, it is said to be pure. For this, any affliction, purity, unchanging, the Bodhisattva realizes this Prajnaparamita, showing the abandonment of clinging to differences. Then, establishing all afflictions and purity is contradictory, why is that? Thinking like this. The answer is, not clinging to the established wisdom is the nature of Dharma, answering with the ultimate truth is saying not following what is visible. Dharma is all afflictions and so on. Change is the action itself, bondage and liberation are linked together. Measuring the benefits with wisdom is "relying on differentiation, son of the lineage" and so on, saying like this, realizing samsara and nirvana as equal, saying like this, is saying to obtain the liberation of the exhaustion of all differentiations. From the perspective of what is to be taken, "for any Dharma" it is said. From the perspective of the taker, "by what" it is said. This is also from the perspective of equal abiding, "clinging also" it is said. Then, what realm does such wisdom measure? Showing its object is "what is the basis of the disease," it is said, disease is another name for affliction. The basis is the place where it arises. The so-called special object is the name of clinging to what is not as existent, special is addition.