Tibetan
རོ། །གཉིས་ཀའི་ཆ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པའོ། །ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཕྱོགས་གཅིག་ལས་གྲོལ་བས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིའོ། །ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ལས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྟེ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་སོ། །ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སོ། །ལྷག་མ་མེད་པ་ནི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སོ། །རྣམ་གྲངས་ལས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ། མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་དང་ངེས་པར་སྤངས་པ་དང་བྱང་བར་གྱུར་པ་དང་ཟད་པ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་འགོག་པ་དང་རྣམ་པར་ཞི་བ་དང་ནུབ་པ་དང་འདུས་མ་བྱས་པ་དང་བལྟ་དཀའ་བ་དང་གཡོ་བ་མེད་པ་དང་མི་འདུད་པ་དང་འཆི་བ་མེད་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པ་དང་གནས་དང༌། གླིང་དང་སྐྱོབ་པ་དང་སྐྱབས་དང་དཔུང་གཉེན་དང་འཆི་འཕོ་མེད་པ་དང་རིམས་ནད་མེད་པ་དང་བདེ་བ་དང་ཞི་བ་དང་དགེ་བར་འགྱུར་བ་དང༌། ནད་མེད་པ་དང་མི་གཡོ་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ཞེས་པ་ནི་མདོར་བསྟན་པའོ། །ལྷག་མ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །ངེས་པར་སྤངས་པ་ནི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་བྱུང་བ་སྤངས་པའོ། །བྱང་བར་གྱུར་པ་ནི་བག་ལ་ཉལ་མཐར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་བག་ཆགས་སྤངས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་ལ། རྩ་བ་མེད་ན་གཏན་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་སླར་ཡང་གཉེན་པོ་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ་ཟད་པ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་བྲལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཟད་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་ཕུང་པོ་ཆུང་ངུ་ཙམ་ལུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་ནི་ས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྟོགས་པ་རབ་ཏུ་སྒོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཉིས་ཀྱིས་བྲལ་བར་གྱུར་ན་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་བྱས་པའི་ཕྱི་མ་ལ་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་དང་མཐོང་བའི་ ཆོས་ལ་ཡིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མི་བདེ་བ་རྣམ་པར་ཞི་བ་སྟེ་དེ་ཀུན་དུ་མི་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གཉིས་སྤངས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་འགོག་པ་དང་རྣམ་པར་ཞི་བའོ་ཞེས་སོ། །ཉེ་བར་འཚེ་བ་ལྷག་མ་མཐར་གྱུར་པ་བཟུང་ནས་ནུབ་པ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱས་ནས་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པར་རིག་པ་བྱའོ། །འདུས་མ་བྱས་ནི་མཚན་ཉིད་གསུམ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། འདུས་བྱས་ལས་བཟློག་པས་སོ། །བལྟ་དཀའ་བ་ནི་ཤའི་མིག་དང་ལྷའི་མིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཡོ་བ་མེད་པ་ནི་འགྲོ་བར་འཕོ་བ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མི་འདུད་པ་ནི་འདོད་པ་དང་གཟུགས་མེད་པའི་སྲིད་པ་གསུམ་མེད་པ་ན་སྲིད་པ་རྣམས་སུ་མི་འདུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཆི་བ་མེད་པ་ནི་ཕུང་པོའི་བདུད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་འཆི་བའི་དོན་རྟེན་ཕུང་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཟག་པ་མེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དགའ་བ་དེའི་གཞི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གླིང་ནི་ཁམས་གསུམ་ལས་ཡོངས་སུ་ཆད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་ཐང་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །སྐྱོབ་པ་ནི་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཐོབ་ན་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །སྐྱབས་ནི་དེར་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་འབྲས་བུ་ཡོད་པའི་གཞིའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེར་བྱས་པའི་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་དག་འབྲས་བུ་ཡོད་པའི་གཞིའི་གནས་ཉིད་ཀྱིས་བརྟེན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དཔུང་གཉེན་ནི་མཆོག་འཕགས་པ་ཉིད་དུ་འགྲོ་བའི་གཞིའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འཆི་འཕོ་མེད་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉམས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིམས་ནད་མེད་པ་ནི་འདོད་པས་འཇོམས་པའི་གདུང་བ་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པ་ནི་མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་འཁྲུགས་པའི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ཐམས་ཅད་མེད་པས་ན་བསེལ་བར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་ནི་ན་བ་དང་རྒ་བ་དང་འཆི་བའི་འཇིགས་པ་དང་བྲལ་བ་འཕགས་པའི་གནས་པའི་རྟེན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་བ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་གཞི་ཉིད་ནི་འཇིག་ རྟེན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བའི་གཞི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བར་གྱུར་པ་ནི་སྦྱོར་བ་བདེ་བས་དེ་ཐོབ་པའི་དམིགས་པའི་དངོས་པོའི་ཕྱིར་རོ། །ནད་མེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་པའི་ནད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་ནད་འབྱུང་སྟེ་ཉེས་པ
Chinese
若。二者的部分是烦恼障和等持障。非殊胜者，从烦恼障和所知障中解脱一方，是声闻和独觉。殊胜者，是佛，从所知障中解脱。有余是具有蕴余涅槃之界。无余是无余涅槃之界。从名相来说，世尊如是说：无余断、决定断、清净、尽、离贪、灭、寂静、没、无为、难见、无动、不屈服、不死、无漏、处、洲、救护、保护、亲友、无死殁、无疫病、安乐、寂静、善、无病、不动摇、涅槃。其中，无余断，是略说。其余是广说。决定断是断除一切缠缚。清净是穷尽习气，是就断除习气的角度说的。没有根就不会产生，是这个意思。这又以对治道见道和修道的差别，分为两种，即尽和离贪。其中，就见道离贪的角度说是尽，因为只剩下少许的烦恼蕴。修道是离贪，因为这是从地中彻底修习离贪的证悟。如果两者都已远离，则对于不生之法性，后有是苦的止息，以及见法的意。不适悦是寂静，因为那是不普遍行持的缘故。因此，就舍弃了两种痛苦的角度来说，其果是灭和寂静。执持近于损害的余留穷尽，称为没。这样做了之后，无余断。
English
Ro. The two parts are the obscuration of afflictions and the obscuration of meditative absorption. Those who are not superior are liberated from one side of the obscuration of afflictions and the obscuration of knowledge, which are the Hearers and Solitary Buddhas. Those who are superior are the Buddhas, who are completely liberated from the obscuration of knowledge. With remainder is the realm of nirvana with the remainder of aggregates. Without remainder is the realm of nirvana without remainder. In terms of names, the Blessed One said: "Without exception abandoned, definitely abandoned, purified, exhausted, free from desire, ceased, pacified, disappeared, unconditioned, difficult to see, immovable, unyielding, deathless, without outflows, place, continent, protector, refuge, kinsman, without death and transmigration, without epidemic disease, happiness, peace, virtuous, without disease, unshakeable, and nirvana." Among them, "without exception abandoned" is a brief statement. The rest is an extensive explanation. "Definitely abandoned" is abandoning all entanglements. "Purified" is because it exhausts the latent tendencies, which is spoken from the perspective of abandoning the habitual imprints. If there is no root, it will never arise, that is the meaning. This is again divided into two types by the difference between the antidote paths of seeing and meditation, namely "exhausted" and "free from desire." Among them, "exhausted" is spoken from the perspective of being free from the path of seeing, because only a small amount of the aggregates of afflictions remain. "Free from desire" is the path of meditation, because it is the thorough cultivation of the realization of being free from desire from the ground. If both are abandoned, then for the unborn nature, the later existence is the cessation of suffering, and the mind of seeing the Dharma. Unpleasantness is pacified, because it is not universally practiced. Therefore, from the perspective of abandoning the two kinds of suffering, its result is called "cessation" and "pacification." Holding onto the exhaustion of the remaining part that is close to harm is called "disappearance." Having done so, it is "without exception abandoned."
Chinese
应当理解为已经阐述了。非缘起（འདུས་མ་བྱས་）是因为远离三种特征，与缘起（འདུས་བྱས་）相反。难以见到是因为远远超出了肉眼和天眼的境界。不动摇是因为远离了迁徙和变化。不屈服是因为在没有欲望和无色界的三有中，不会屈服于诸有。不死是因为远离了蕴的魔障，即死亡的意义在于没有作为所依的蕴。无漏是因为远离了烦恼的魔障。处所是因为那是解脱喜悦的基础。洲是因为完全脱离了三界，对于轮回的巨大苦海来说，变成了陆地。救护是因为能遣除一切损害，获得它就能脱离出生等一切损害。救怙是因为在那里思考和修行是具有果实的基础，在那里所作的思考和修行，是必须依赖于具有果实的基础之故。亲友是因为是趋向殊胜圣者的基础，即是获得阿罗汉的方法的目标。无有死亡和迁转是因为由于没有出生，所以不可能衰败。无有瘟疫是因为没有被欲望所摧毁的一切痛苦。完全没有痛苦是因为没有悲伤、哀号、痛苦、不悦和烦乱等一切痛苦，所以是清凉的。安乐是因为远离了疾病、衰老和死亡的恐惧，是圣者安住的所依。寂静是因为是所有善法的基础。安乐之基是因为是超越世间安乐的基础。成为善是因为通过安乐的修行，是获得它的目标的对境。无病是因为远离了烦恼等障碍的疾病。例如，三种原因导致疾病产生，即过失。
English
It should be understood as having been explained. The unconditioned (འདུས་མ་བྱས་) is because it is devoid of the three characteristics, being the opposite of the conditioned (འདུས་བྱས་). Difficult to see is because it is far beyond the realm of the flesh eye and the divine eye. Unwavering is because it is free from migration and change. Unsubmissive is because in the absence of the three existences of desire and the formless realm, it does not submit to the existences. Deathless is because it is free from the demon of the aggregates, meaning that death is the absence of the aggregates as a basis. Without outflows is because it is free from the demon of afflictions. Abode is because it is the basis of the joy of liberation. Island is because it is completely separated from the three realms, becoming land for the great ocean of samsara. Protector is because it can avert all harm, and obtaining it means being free from all harm such as birth. Refuge is because thinking and practice there are the basis for having fruit, and the thinking and practice done there must rely on the basis of having fruit. Kinsman is because it is the basis for going to the supreme noble one, that is, the object of the method for obtaining Arhatship. Without death and transmigration is because since there is no birth, decay is impossible. Without pestilence is because there is no suffering that is destroyed by desire. Completely without suffering is because there is no grief, lamentation, pain, displeasure, and disturbance, so it is coolness. Bliss is because it is free from the fear of disease, old age, and death, and is the support for the noble one's dwelling. Peaceful is because it is the basis of all virtuous dharmas. The very basis of bliss is because it is the basis of bliss that transcends the world. Becoming virtuous is because through the practice of bliss, it is the object of the goal of obtaining it. Without disease is because it is free from the disease of obscurations such as afflictions. For example, three causes lead to the arising of disease, namely faults.