Tibetan
ར་གོམས་དེ་ཡང༌། །ཡོན་ཏན་ཉིད་ལས་མཆོག་ཏུ་བྱེད། །ཅེས་པ་ཞར་ལ་བྱུང་བ་རྒྱ་ཆེ་བས་ཆོག་གོ །དཀྱུས་མ་བརྗོད་པར་དཀའ། དྲུག་པ་ལ་སོགས་པ་སེམས་བསྐྱེད་པ་བཅོ་ལྔ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །གལ་ཏེ་ཡང་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་དག་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པར་གདགས་པར་མི་ནུས་པ་བཞིན་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་དངོས་པོ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་དག་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པ་མེད་དོ་ཞེས་པས་བསྒོམ་པའི་ལམ་མཚན་ཉིད་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་དེས་སྤང་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་གཉེན་པོ་ཉིད་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་ཁོ་ན་རྒྱུན་དུ་ཤེས་པ་སྒོམ་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཁོ་ན་ལམ་མོ། །དེ་ལ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འདོད་ཆགས་དང་ཁོང་ཁྲོ་དང་ང་རྒྱལ་དང་མ་རིག་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་ལོག་པར་ལྟ་བ་དག་སྟེ། ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་སུ་ནི་མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་གསུངས་མོད། འདི་ནི་ལོག་ལྟའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདིར་དངོས་པོ་ལ་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ལྟ་བ་ལོག་ ལྟར་གཟུང་གི །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་སྔར་བརྗོད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་པ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དྲུག་དང༌། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དེ་རྣམས་ཁོ་ན་ཞེ་སྡང་དོར་བ་བཅུ་རྣམས་སོ་ཞེས་པ་ཉོན་མོངས་བཅུ་དྲུག་རིམ་གྱིས་སྤང་པར་བྱའོ། །བག་ལ་ཉལ་ཡིན་གྱི་མངོན་དུ་རྒྱུ་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་སྔོན་ཁོ་ནར་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་གཅིག་ལ་ཆེན་པོ་དང་འབྲིང་དང་ཆུང་ངུའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་སླར་ཡང་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པར་ཕྱེ་བས་རྣམ་པ་དགུ་དང༌། འདོད་པའི་ཁམས་དང་བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་བཞིར་གཏོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་གོ །དེ་བཞིན་དུ་དེའི་གཉེན་པོ་སྐྱོན་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་འཇོམས་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་དང་འགལ་བ་བཤད་མ་ཐག་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་སྟེ། བསྒོམས་པས་བཙལ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཤིན་ཏུ་བ་ཡང་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཐ་མ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །འོན་ཀྱང་ཆུང་དུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་རྣམས། སླར་ཡང་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་གོ །འདི་ཁོ་ནའི་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་དུ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་ཆེན་པོའི་རྣམ་པ་གཅིག་ནི་ཤིན་ཏུ་བའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །དེ་བཤད་པ། ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་མཐའི་སྐད་ཅིག་ནི་གཉེན་པོ་མཐའ་དག་གིས་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཤིན་ཏུ་བ་དངོས་སངས་རྒྱས་ཀྱིའོ་ཞེས་པའོ། །གཉེན་པོ་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཅུ་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱིས་རྐུན་པོ་ཕྱུང་བ་བཞིན་དུ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་ལས། དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྒོ་འཕར་གཅོད་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་གཉེན་པོའི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་པ་སྟེ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པས་དངོས་པོའི་མཐའ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་དང་རྟག་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པས་ན་དུས་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཡོད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་བའི་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་གསུངས་པ། གང་འདི་རྣམས་ནི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་པོ་འདི་རྣམས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་རེ་རེ་སྤང་བར་བྱ་བ་ལ་སོ་སོར་བར་ཆད་ མེད་པ་ཉིད་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་རྣམས་སོ་ཞེས་སོ། །བར་ཆད་མེད་པ་ཉིད་འདིས་བཙལ་བར་བྱ་བས་ན་ལམ་སྟེ། རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་པའི་རྒྱུའོ་ཞེས་པ་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་མོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བའི་སྐད་ཅིག་གིས་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། མི་སྐྱེ་བར་གྱུར་པ་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱ་བས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ལ་རྟོགས་པ་སྔ་མས་བཙལ་བར་བྱས་པས་ན་ལམ་ཡང་ངོ་ཞེས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་མོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཉེན་པོ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་རབ་ཏུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པར་གཉེན་པོའི་རྣམ་པ་སྐྱེས་པ་དང་ཉོ་མོངས་པ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པའི་བག་ཆགས་ཤེས་བྱའི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྣམ་པ་འགག་པ་དུས་མཉམ་སྟེ་སྣང་བ་དང་མུན་པ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་འགགས་པ་ལས་མ་འོངས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གནས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་སྤངས་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱང་སོ་སོར་བར་ཆད་མེད་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོའོ། །རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་ཐ་མ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་བར་ཆད
Chinese
而且习惯它，比功德本身更为殊胜。这样顺便提及已经足够广大了。难以说出通常的情况。第六等十五种发心都是超离世间的修道。如果是有为法和无为法本体相同，就像不能安立互相差别一样，因为缘于如前所说的见道所现见的法，与它无有差别。见道和修道没有成为差别，因此没有修道特征的分别安立。然而，它是以依缘而生的法性，作为它所要断除的事物的对治。因此，仅仅是恒常了知见道就是修道，而且仅仅是道。其中，俱生贪欲、嗔恚、我慢和无明等，以及俱生有身见和邪见等。在《阿毗达磨集论》中说的是执边见，但这是邪见的差别。因为在此处，对于事物增益为真实，所以颠倒的见被认为是邪见。以前已经说过，不是诽谤因果。如果想要，那么在欲界有六种行持，在色界和无色界只有那些行持，舍弃嗔恨的十种行持，这十六种烦恼要次第断除。是随眠，不是现行成为猛烈，因为仅仅是先前分离的缘故。其中，一个烦恼有大、中、小三种差别，再次分为大之大等，所以有九种。属于欲界和四禅以及四无色界的自性，所以有八十一种。同样，为了摧毁认为会产生过患的对治，就是刚才所说的与过患相违的修道。因为是修习所要寻觅的，所以修道最极也是最后两种发心的自性。然而，小、中、大等，再次以小等差别分为八十一种。仅仅是这
English
Moreover, habituating to it is even more excellent than merit itself. This incidental mention is broad enough. It is difficult to express the ordinary situation. The fifteen bodhicittas, starting with the sixth, are the path of meditation that transcends the world. If conditioned and unconditioned phenomena are of the same essence, just as one cannot establish mutual difference, it is because one focuses on what is not different from the phenomena directly perceived by the path of seeing as previously described. The paths of seeing and meditation do not become different, therefore there is no separate establishment of the characteristics of the path of meditation. However, it is to be meditated upon by the nature of dependent arising as the antidote to the object to be abandoned by it. Therefore, merely constantly knowing the path of seeing is meditation, and that alone is the path. Among them are the co-emergent attachment, anger, pride, and ignorance, as well as the co-emergent view of the aggregates and wrong views. In the *Abhidharmasamuccaya*, it is said to be the view of clinging to extremes, but this is a distinction of wrong views. Because here, one imputes reality to things, therefore the inverted view is considered a wrong view. It has already been said that it is not to denigrate cause and effect. If one desires, then in the desire realm there are six practices, and in the form and formless realms there are only those practices, the ten practices of abandoning hatred, these sixteen afflictions are to be abandoned in sequence. It is latent, not manifest as intense, because it is only previously separated. Among them, one affliction has three distinctions: great, medium, and small, and again divided into great of the great, etc., so there are nine types. Belonging to the nature of the desire realm, the four dhyanas, and the four formless realms, so there are eighty-one. Similarly, in order to destroy the antidote that is thought to give rise to faults, it is the path of meditation that is contrary to faults, as just mentioned. Because it is to be sought through meditation, the most extreme path of meditation is also the nature of the last two bodhicittas. However, small, medium, and large, etc., are again divided into eighty-one types by the distinction of small, etc. Only this
Chinese
既非有想也非无想处，八十一大相之一是极清净的禅定道。解释如下：如前所示，禅定道之终结刹那，即是所有对治之自性，称为极清净，是真实佛陀之境界。第八十对治证悟相，名为金刚喻定，如无间道驱逐盗贼般，断除包括习气在内的烦恼障和所知障。紧接着，如断门闩般，解脱道之自性，即第八十一对治相，因断除所知障而超越事物之边际，又因获得常恒法身而超越时间之边际，故极清净乃是法界。存在于其中的，即是极清净之圆满正等觉佛陀之境界。如是亦云：此等乃八十一道相，于一一断除烦恼之相，各自皆为无间道性与解脱道性。此无间道性，因被寻求故为道，是第二证悟相之因。所谓无间道，即因烦恼生起之刹那无力，故不生，成为解脱，因先前之证悟所寻求故亦为道，此为解脱道。因解脱之故为对治，因从烦恼不生之自性中彻底脱离之故。如是，在《阿毗达磨集论》中亦云：对治相生起，与生起烦恼之能力习气，以及所知之恶趣相灭同时，如光明与黑暗之生灭。从彼灭尽中，使未来之烦恼安住于不生之法性，此即为断除。如是，第二等证悟之相，亦各自为无间道与解脱道之自性。最后之证悟相，唯是解脱道，而非无间
English
Neither the realm of neither perception nor non-perception, one of the eighty-one great aspects is the path of extremely pure meditation. Explanation: As shown before, the final moment of the path of meditation is the nature of all antidotes, called extremely pure, which is the realm of the true Buddha. The eightieth antidote realization aspect, called the Vajra-like Samadhi, is like the uninterrupted path driving out thieves, eliminating afflictive and cognitive obscurations including habitual tendencies. Immediately afterwards, like cutting a latch, the nature of the liberation path, the eighty-first antidote aspect, is because the elimination of cognitive obscurations transcends the limits of things, and because obtaining the eternal Dharmakaya transcends the limits of time, so the extremely pure is the Dharmadhatu. What exists in it is the realm of the extremely pure, perfectly complete Buddha. As it is also said: These are the eighty-one aspects of the path, each of which is to be abandoned for each aspect of affliction, each being the nature of the uninterrupted path and the nature of the liberation path. This uninterrupted path is sought, so it is the path, the cause of the second realization aspect. The so-called uninterrupted path is because there is no power in the moment of arising of affliction, so it does not arise, it becomes liberation, and because it is sought by the previous realization, it is also the path, this is the liberation path. Because of liberation, it is the antidote, because it is completely separated from the nature of non-arising of affliction. Thus, in the Abhidharma-samuccaya, it is also said: The arising of the antidote aspect, and the habitual tendencies of the ability to generate affliction, and the extinction of the aspect of the evil destination of knowledge occur simultaneously, like the arising and extinction of light and darkness. From that extinction, making future afflictions abide in the Dharma-nature of non-arising, this is called abandonment. Thus, the second and other aspects of realization are also each the nature of the uninterrupted path and the liberation path. The final aspect of realization is only the liberation path, not the uninterrupted