Tibetan
དིར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་མེད་པ་ན་སོ་སོར་སྣང་བ་དང་ལྷག་པར་ཞེན་པ་དག་གིས་བཟོད་ པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་དུ་བྱས་སོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་གོ །དེའི་ཕྱིར་བཟོད་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པས་བཤད་ཀྱི། ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དེས་པར་འཛིན་པར་མི་དགོངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཤེས་པ་གང་གིས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ངེས་པར་འཛིན་པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ཤེས་པའོ་ཞེས་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པར་གསུངས་སོ། །ཅི་སྟེ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་དག་གིས་དགོངས་པ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་རྣམས་ལ་ངེས་པར་འཛིན་པ་ཡོད་དམ། འོན་ཏེ་མེད། གལ་ཏེ་ཡོད་པ་ཉིད་ན་ཆོས་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཡིན་པས་གང་གིས་ཡིན་པ་སྟོན་ཅིག །མེད་པ་ཉིད་ནི་མངོན་དུ་བྱས་སོ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཅི་ལྟར་ཡིན། ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་ཞེ་ན། འོ་ན་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་མངོན་དུ་བྱེད་པ་པོར་འགྱུར་གྱི། ངེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་སུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་ཁོ་ན་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པས་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་འདིར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ལ་ཡང་ངེས་པ་ཡང་ཡོད་ཅིང༌། དེ་ཡང་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་བསྟན་ན་ནི་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་བཟོད་པ་ངེས་པར་འཛིན་པ་ཡང་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་བསྟན་པས་ན་སྐད་ཅིག་བཅུ་གཉིས་ཉིད་འོངས་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་མ་མཐོང་བ་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་མ་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་སྐད་ཅིག་ཐ་མ་མཐོང་བའི་ལམ་ཡིན་པས་སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔ་མཐོང་བའི་ལམ་དུ་བརྗོད་པ་ལྟར་སྔར་མེད་པ་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་མཐོང་བའི་ལམ་མ་ཡིན་ཞེས་པས་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་གཉིས་ཉིད་དུ་ཐལ་ལོ། །ཆོས་བསྟན་ན་ཡང་ངེས་པར་འཛིན་པ་གཞན་ཡང་ཆོས་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཅིག་ཅེས་པ་གཞན་གྱི་ལུགས་བསམ་པས་ཆོག་གོ །འདི་ནི་འདིར་མན་ངག་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གདོད་མ་ནས་ སྐྱེ་བ་མེད་པར་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་མི་
Chinese
在此，如果不是非常清楚，由于各种显现和特别的执着，以忍而现证了彼性，如此安立。因此，在忍之后，与现证从烦恼中解脱的智慧一同行持，也宣说了以其本身而决定的智慧也现证。并非不认为法智忍执著于彼性。因此，以近取喻本身，以任何智慧所随证的知忍而决定执著，那是随证苦之智，如是于《法蕴论》中所说。如果不是如是彼等所意，尔时于法智忍等有决定执著耶？抑或无有？如果实有，并非以法智本身，以何而有，请示之。如果实无，则“现证”之语如何成立？如果说是以非常清楚之故，以忍和智等而现证，那么随证之智等也将成为现证者，但并非是决定的自性者。另外，如果承认非常清楚本身，由于是分别的自性，没有烦恼和所知障，现在唯一一切证悟都圆满，因此将证悟成佛。如果在此非常清楚也有决定，并且那也不是以忍和智等所指示，那么随证忍决定执著，也不是以随证之智本身所指示，因此唯有十二刹那生起。譬如，由于未见而无有见，最后道上的随证刹那是最末的见道，因此说十五刹那为见道，如同先前未有而无有见，因此随证智的刹那等不是见道，因此成为十二刹那的过失。即使指示了法，也请指示以其他决定执著也是法智本身，以思择他宗即可。此乃此处的口诀，由于个别了知色等从初始即无生之故，痛苦本身不是痛苦的体性。
English
Here, if it is not very clear, due to various appearances and special attachments, it is established that the reality is realized through patience. Therefore, it is said that the wisdom that manifests liberation from afflictions after patience, along with the practice of wisdom that ascertains it, also manifests. It is not that the forbearance of knowing the Dharma does not consider clinging to that nature. Therefore, by the example of proximity itself, whatever wisdom is followed by the knowledge of forbearance that definitely clings to it, that is the wisdom that follows the realization of suffering, as stated in the Abhidharma Samuccaya. If they do not intend it that way, then at that time, do the forbearances of knowing the Dharma have definite clinging? Or do they not? If it is indeed there, it is not by the wisdom of Dharma itself, by what is it? Please show it. If it is indeed not there, how is the term "manifestation" established? If it is said that it is because it is very clear, and it is manifested by patience and wisdom, then the wisdom that follows realization will also become the manifester, but it is not the nature of determination. Furthermore, if one admits that it is very clear itself, since it is the nature of discrimination, without afflictions and obscurations of knowledge, now only all realizations are complete, therefore enlightenment will be realized. If here, even if it is very clear, there is also certainty, and if that is not indicated by patience and wisdom, then the forbearance of following realization that definitely clings is also not indicated by the wisdom of following realization itself, therefore only twelve moments arise. For example, since there is no seeing due to not seeing, the last moment of following realization on the path is the last seeing path, therefore it is said that fifteen moments are the seeing path, just as there was no seeing before, therefore the moments of following realization of wisdom are not the seeing path, therefore it becomes the fault of twelve moments. Even if the Dharma is indicated, please also indicate that other definite clinging is also the Dharma wisdom itself, which is sufficient by considering other schools. This is the oral instruction here, because of individually knowing that forms and so on are unborn from the beginning, suffering itself is not the nature of suffering.
Tibetan
དམིགས་པ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་འདི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་ལ། དེ་འདི་ཡང་ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པ་བརྗོད་པ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མའོ།། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་རང་གི་རྟོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེས་པ། གང་གིས་ཆོས་འདི་རྣམས་སྟོང་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོས་མངོན་པར་བརྗོད་པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་དེ་དང་འདི་ཡང་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་གིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ལས་སླར་ཡང་བརྗོད་པ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བ་དེ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །དེའི་ཚེ་ཡང་ཁམས་གསུམ་པའི་ཆོས་རྣམས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་ལས་ཐོབ་པས་ཤེས་རབ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་མ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་གཅོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་ཤེས་རབ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེར་རྟོག་པ་ཁོ་ནའི་ཆོས་རྣམས་བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་དེའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་དང་དེ་ཤེས་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེའི་རྗེས་སུ་རྟོགས་པས་བཟོད་པར་གྱུར་པ་ནི་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ནས་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ནི་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འཕགས་པ་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པར་ཡང་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་མི་འཇུག་ལ། ཆེས་མ་ཡིན་པར་འདུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན། འདུ་ཤེས་པ་ལ་མ་ཡིན། འདུ་ཤེས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཏེ། །གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟར་བར་མེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། གཉིས་དང་བྲལ་བས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང༌། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡང་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ཏུ་བརྗོད་ པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང༌། ཐ་སྙད་ཙམ་གྱིས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་མི་འཇུ
Chinese
以苦为对境，证知法的忍位刹那，称为于不生之法忍。此亦是智慧与禅定双运，不可言说的刹那。于出世间智慧之后，生起通达自证之智慧，由此证知诸法唯是空性，以空性之体性完全清净的方式显现，此即是于苦证知法。色等诸法的空性，其体性完全清净，此与有实与无实皆不可言说，如是了知后，复又生起不可言说的出世间智慧，此即是随证知之法忍。彼时亦能个别证知三界之法皆不可言说，因由二刹那所证得，故智慧最为殊胜。前者乃因极断欲界之苦，且无超胜之智慧，故于彼唯能证知分别之法为无我。是故，以彼之同分，以彼之因性，以彼证知之义性，则随彼证知而成为忍位者，称为随证知之法忍。此后，如是生起智慧，一切法皆不可言说，唯以不可言说之真如显现，即称为随证知之智。圣者《金刚经》中亦云：菩萨不住于法想，亦非不住于非法想，非住于想，亦非不住于无想。次第而言，所取与能取之体性的诸法，以体性如何无间断之故，及离二元故，以无二元之体性于世俗中存在之故，及无二元之体性亦不可说为有实与无实之故，及仅以名言亦不可说者，亦施设为可说之故。如是，不住于法想。
English
This moment of forbearance that knows the Dharma in suffering as its object is called forbearance towards the Dharma of non-arising. This, too, is an inexpressible moment when wisdom and samadhi are united. After that transcendental wisdom, wisdom arises that completely cuts off one's own realization. That which manifests in the nature of emptiness, completely pure, saying that these dharmas are only empty, is knowing the Dharma in suffering. The emptiness of forms and so on, its nature completely pure, this and that cannot be expressed by things and non-things. Having understood this thoroughly, transcendental wisdom arises again, which cannot be expressed, and that is the forbearance of knowing according to realization. At that time, one also individually realizes that the dharmas of the three realms are inexpressible. Because it is obtained from two moments, the wisdom is supreme. The former is because it completely cuts off the suffering of the desire realm and because there is no excellent wisdom, therefore one only realizes the dharmas of discrimination as selfless. Therefore, because it is similar to that, because it is the cause of that, and because it has the meaning of knowing that, that which becomes forbearance by realizing that is called the forbearance of knowing according to realization. Then, as such, wisdom arises, and the suchness of all dharmas, which is inexpressible and only inexpressible, manifests, which is called the knowledge of realization. The Noble Diamond Cutter also says: Bodhisattvas do not abide in the perception of Dharma, nor do they not abide in the perception of non-Dharma, they do not abide in perception, nor do they not abide in non-perception. In order, all dharmas of the nature of grasping and being grasped, because the nature is uninterrupted, and because it is separated from duality, it exists in conventional truth with the nature of non-duality, and because the nature of non-duality cannot be said to be real and unreal, and because even what cannot be said by mere terms is also applied to what can be said. Thus, one does not abide in the perception of Dharma.