Tibetan
ན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སར་ལྟུང་བ་ནི་རྟོག་པ་སྟེ་གཞན་གྱི་དོན་ལ་དགའ་བ་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདག་ ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འགྱུར་དུ་ཆུག་ན་ཡང་དེའི་ཚེ་ནི་བརྗོད་པ་དང་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་པ་རྣམས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཕགས་པ་བྱམས་པས། དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་དང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འདི་རྣམས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཟབ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། གང་གཞན་གྱི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་ནི་འདི་རྣམས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །བདག་གི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་པ་ནི་འདི་རྣམས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །གཅིག་མ་བཏང་ན་ཅིག་ཤོས་གཏོང་བའི་ཕྱིར་གཉིས་ཀ་དག་མི་གཏོང་བ་མི་རིགས་ཤེ་ན། གཉིས་ཀར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྟེ་དེར་དེ་དག་གིས་ཡིད་འབྱུང་བ་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་གཉིས་ཀ་མི་གཏོང་བ་རིགས་སོ། །དེའི་ཚེ་དེ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་ཀྱང་འདའོ་ཞེས་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན་སེམས་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་གང་འཁོར་བ་ཀུན་དུ་སྟོན་པ་དེ་ནི་འདིའི་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའོ། །གང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ལ་དམིགས་པ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་ཡང་ཡིན་པ་དེ་འདིའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའོ་ཞེས་སོ། །འདི་ལྟ་བུ་ཁོ་ན་ལ་དགོངས་ནས་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པས། ས་བརྒྱད་པ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཉི་མ་ཤར་བས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་མུན་པ་བཞིན་སྤོང་ངོ་ཞེས་ཁམས་གསུམ་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་འབྱུང་བར་གསུངས་པ་ནི་དེ་ཉིད་འདིའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་དོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་བ་འགགས་ཀྱང་དབང་བཅུ་ཐོབ་པ་ལས་དེ་རྣམས་ཡིད་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་སྣ་ཚོགས་པས་སྲིད་པའི་འཁོར་བར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་མི་འགལ་ལོ་ཞེས་རྣམ་པར་བཤད་དོ། །འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྡེས་ཀྱང༌། ས་འདི་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱ་བ་ལྷག་མ་མངོན་ པར་འདུ་བྱེད་པ་བཟུང་ནས་སོ།
Chinese
如果说会变成那样吗？不是那样的。堕入声闻等地的，是分别念，不是远离喜乐于他利的自性涅槃之体性。即使容许转变，那时也应了知能够言说和讲说的道理。因此，圣者慈氏问：具有如是圆满了知等的菩萨的涅槃是怎样的？世尊回答说：这些的涅槃甚深，因为此既非涅槃，亦非非涅槃。那是什么样的呢？若从他利出发而不舍弃轮回，则非这些的涅槃。若从自利出发而不舍弃涅槃，则是这些的涅槃。若不舍弃一者则应舍弃另一者，故不应两者皆不舍弃吗？于二者皆不分别，因为彼等于彼等无有厌离，故不舍弃二者是合理的。彼时，彼亦应从轮回和涅槃中解脱吗？若说不应如此，则心自在的菩萨以善巧方便，凡是显现于一切轮回中的，即是不舍弃此轮回。凡是既是空性，又安住于无相的，即是不舍弃此涅槃。思及唯有如此之义，月称论师说：于第八地，无分别智之日升起，如黑暗般舍弃一切烦恼。如是宣说从三界中生起离欲，即是说彼即会成为此之涅槃，因为对于未离欲者，没有获得涅槃的疑虑。即使轮回止息，从获得十自在起，彼等以意所成的各种自性身，于有之轮回中圆满成办佛陀之法，亦不相违，如是分别解说。圣者解脱军也说：从此地真实度脱，是诸佛真实劝请的菩萨，执持剩余的事业而显现。
English
If it is said that it will become like that? It is not like that. Falling into the realm of the Hearers and so on is conceptualization; it is not the nature of Nirvana, which is the essence of being free from delighting in the benefit of others. Even if transformation is allowed, at that time one should understand the reasons that can be spoken and explained. Therefore, the noble Maitreya asked: What is the Nirvana of the Bodhisattva who possesses such complete knowledge and so on? The Blessed One replied: The Nirvana of these is profound, because this is neither Nirvana nor non-Nirvana. How is that? If, starting from the benefit of others, one does not abandon Samsara, then it is not the Nirvana of these. If, starting from one's own benefit, one does not abandon Nirvana, then it is the Nirvana of these. If one does not abandon one, then one should abandon the other, so shouldn't one not abandon both? There is no conceptualization in both, because they have no aversion to them, so it is reasonable not to abandon both. At that time, should he also be liberated from Samsara and Nirvana? If it is said that it should not be so, then the Bodhisattva who has attained mastery over the mind, with skillful means, whatever appears in all Samsara, that is not abandoning this Samsara. Whatever is emptiness and also abides in the absence of signs, that is not abandoning this Nirvana. Thinking only of such a meaning, the teacher Chandrakirti said: On the eighth Bhumi, the sun of non-conceptual wisdom rises, abandoning all defilements like darkness. Thus, it is said that detachment arises from the three realms, which means that he will become this Nirvana, because for those who have not detached from desire, there is no doubt of attaining Nirvana. Even if Samsara ceases, from obtaining the ten powers, they use the various self-created bodies of mind to completely accomplish the Dharma of the Buddha in the cycle of existence, which is not contradictory, as explained separately. The noble Vimuktisena also said: Truly passing away from this Bhumi is the Bodhisattva who is truly encouraged by the Buddhas, holding on to the remaining deeds and manifesting them.
Tibetan
།འདའ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་མཐོང་བས་འདའ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དག་ལ་སྟེ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པས་འདའ་བ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་རྒྱུན་ཆགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ངེས་པར་དཔྱད་དོ། །སླར་ཡང་འཕགས་པས། དེ་ནི་རྒྱུན་ཆགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་རྣམས། །ཆུང་ངུའི་ཆུང་སོགས་དབྱེ་བ་ཡིས། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་དགུར་འདོད། །ཅེས་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པས་ནས་དགུ་པ་ལ་དེའི་གཉེན་པོར་ལམ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བཞེས་གསུངས་སོ། །ལམ་གྱི་རྣམ་པ་འདི་ནི་ས་བཅུ་པ་སྟེ་འདོད་ཁམས་སུ་ཐ་མ་ཡིན་ན་དེ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ལ་ཅི་ལྟར་རིགས། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་འདིའི་འགྲེལ་པར་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་སོགས་པས་དགུ་རྣམས་སུ་རྣམ་པ་དགུ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འབྱུང་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ་ཞེས་སེང་གེ་བཟང་པོས་བཤད་པ། འཕགས་པའི་དགོངས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ན་འཐད་ཀྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཤེས་པས་དང་མཐོང་བས་བལྟས་ནས་འདའོ་ཞེས་པའི་འདའ་བ་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ལས་འདུག་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ལ་འདའ་བ་ནི་ས་དང་པོ་ལ་སྟེ། ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དཔྱད་ཟིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དུ་ཡང་ཤེས་རབ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་འགལ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། ཆེན་པོ་འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བདག་མེད་པ་ལས་འཁྲུལ་བ་སྲིད་པས་སོ་ཞེས་པས་འདིར་ཅི་བྱ་ཞེས་པ་ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པ་ཆོག་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བར་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་འདི་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་གནས་སོ། །དེ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོ་གསུམ་རྣམས་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་དག་གིས་རབ་ཏུ་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ཐར་པའི་ཆ་ལ་ཕན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་ལས་དང་པོ་བའི་ས་དང་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་དང་ཚོགས་ཀྱི་ས་ཡིན་ལ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་ཆེན་ པོ་དང་འབྲིང་དང་ཆུང་ངུའི་གང་ཟག་གི་གདམས་ངག་གི་ཡུལ་རྣམས་ཏེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང༌། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དང༌། རྫུ་འཕྲུལ་
Chinese
断灭有两种，即见断灭是声闻和独觉所清净的，因为其中没有菩萨的修道。住断灭是不退转地的修道相续不断的特征，这是必须确定的。再次，圣者说：因为它是相续不断的，小、中、大等，以小之小等差别，想作九种差别。这段偈颂的解释是，小之小是就修道而言，直到第九个，其对治是转变为大之大的道。这种道的相是第十地，如果不是欲界最后，那么以将要宣说的道理，对于特殊的道如何适合呢？因此，这段偈颂的解释中说，以欲界等九个，九种相续不断出现的是修道，这是狮子贤所说的。如果随顺圣者的意旨，那是合理的，否则就不是。哪位声闻和独觉的圆满，以智慧和见解观察后断灭，所说的断灭是从一切相圆满证悟中安住，对于那断灭是初地，对于特殊的道则不是，已经确定了。同样，其他地方，有智慧的人们应当了知矛盾等。对于一些大者，即使是异生自身，也可能因为无我而迷惑，所以在这里做什么呢？非常广说就可以了，如所有一切相智如何一切相圆满现证菩提，这仅仅是发心十六的自性。如是安住。其中，最初三个发心，以听闻和思惟所生的智慧所增上的状态，对于解脱分有利益的善根和最初的业的地的资粮道和资粮地，次第如何，小、中、大等是大、中、小之补特伽罗的教诫之境，即念住和正断以及神变。
English
There are two kinds of cessation: cessation by seeing, which is purified by Śrāvakas and Pratyekabuddhas, because there is no path of meditation for Bodhisattvas in it. Cessation by abiding is the characteristic of the continuous path of meditation of the irreversible ground, which must be determined. Again, the Blessed One said: Because it is continuous, small, medium, and large, etc., with distinctions such as small of small, it is considered to be divided into nine categories. The explanation of this verse is that the small of small is in terms of the path of meditation, up to the ninth, and its antidote is said to be transformed into the form of the great of great path. This aspect of the path is the tenth bhūmi, and if it is not the last in the desire realm, then how is it appropriate for the special path in the way that will be explained? Therefore, in the explanation of this verse, it is said that the nine aspects that continuously arise in the nine realms, such as the desire realm, are the path of meditation, as stated by Siṃhabhadra. It is reasonable if it follows the intention of the Blessed One, but otherwise it is not. That which is the perfection of Śrāvakas and Pratyekabuddhas, having observed with wisdom and vision, is said to be cessation, which abides from the complete realization of all aspects. For that cessation is the first bhūmi, and it is not for the special path, it has been determined. Similarly, in other places, those with wisdom should understand contradictions and so on. For some great ones, even if it is an ordinary being, it is possible to be confused by selflessness, so what should be done here? It is enough to explain it very extensively, how the omniscient one completely realizes perfect enlightenment in all aspects, this is only the nature of the sixteen aspects of bodhicitta. Thus it abides. Among them, the first three bodhicittas, the state enhanced by the wisdom arising from hearing and thinking, the roots of virtue that benefit the part of liberation, and the ground of the first karma, the path of accumulation and the ground of accumulation, how the order is, small, medium, and large, etc., are the objects of the instructions of the great, medium, and small individuals, namely mindfulness and right exertion and magical powers.