Tibetan
་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །མ་ངེས་པའི་རྟགས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་ཞིང༌། ཚུལ་གསུམ་ངེས་པ་ཅན་གྱི་བདག་གིས་སྒྲུབ་བྱེད་གཞན་ཡང་མེད་པས་ན། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ལོག་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཡིད་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཏུ་རྟོག་པ་འདི་ནི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལས་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་ཡུལ་བཀག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །བེམས་པོ་དང་བེམས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་པོ་གཅིག་སུན་འབྱིན་པས་ཡུལ་འགོག་པ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བས་ཆོག་གོ །དེ་ལྟ་ན་རེ་ཞིག་ཕྱོགས་གཉིས་པ་མི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། གཅིག་ཡིན་ན་སྣ་ཚོགས་ཉིད་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ག་ལ་ཡིན་ཞིང༌། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་ཐ་དད་མེད་པའི་ཤེས་པ་གཅིག་ག་ལ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་མང་པོར་མི་འགྱུར་ཞིང༌། །རྣམ་པ་ལས་ནི་གཞན་མིན་ཕྱིར། །ཡང་ན་ཤེས་པ་དུ་མར་འགྱུར། །ཞེས་གང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པར་དེ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་སྐད་དུ། ཡང་ན་སྣ་ཚོགས་མ་ཡིན་པ་ལས་ཐ་དད་པར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཡང་དེ་གཉིས་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་ལས་ཐ་དད་པར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། ཡང་ན་དེ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཐ་དད་པར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཐ་དད་པར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་བརྗོད་དགོས་སོ། །དོན་དམ་པར་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བརྗོད་དུ་མེད་པས་ན་ལྐུགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །རང་ གིས་ཀྱང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་བྱ་སྟེ། དེར་ཡང་རིགས་པའི་འདི་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྗོད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱིས་འདི་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞིང་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་ཡང་བརྗོད་ཅིང་རྣམ་པར་གཞག་པར་ཡང་གྱིས་ཤིག །དེ་བརྗོད་པ་དང་རྣམ་པར་གཞག་པ་དག་དང་ཐ་དད་པའི་བརྗོད་པ་དང་རྣམ་པར་གཞག་པ་དག་ཀྱང་དགག་པར་མི་འོས་སོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་སྣ་ཚོགས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང༌། ཐ་མི་དད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལས་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་ཐ་མི་དད་པར་འཛིན་པའི་བློ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། དངོས་མཐོང་མེད་ཕྱིར་གཅིག་མ་ཡིན། །བློ་དངོས་ཐ་དད་མེད་མཐོང་བས། །ཐ་དད་མེད་པར་ངེས་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཐ་དད་མེད་པར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། ཐ་དད་མེད་པར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྲུབ། ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ཕན་ཚུན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཐ་དད་ན་ཡང་སྣ་ཚོགས་དང་འགལ་བ་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཐ་དད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་འདི་ལས་ཐ་དད་དོ་ཞེས་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་རྟོགས་པས་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་འགྲུབ་བོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་ཐ་དད་པ་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །དུ་མ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ཅི་ཁྱེད་རྟ་ལ་ཞོན་ནས་རྟ་བརྗེད་དམ། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་གཅིག་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ལ། ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཐ་དད་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དུ་མ་མ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་མི་འཛིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ལན་འདི་གང་དུ་འབྲེལ་པར་འགྱུར། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་བཞིན་དུ་རིག་པའི་ཁོངས་སུ་འདུས་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཐ་དད་པར་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། དེས་ལས་བཟློག་པའི་ངོ་བོ་ཅན་ཡང་དེས་ཐ་མི་དད་པ་འགལ་བ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། དངོས་པོ་ལ་རྣམ་པ་གཞན་མེད་དོ། །འོ་ན་དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་མེད་ པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གཞན་དམིགས་ཀྱང་དངོས་པོ་གཞན་གྱི་ངོ་བོས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་འདི་ཐ་དད་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་དངོས་པོའི་འཆོལ་བས་ན་དེ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཐ་དད་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་གཞན་ཁས་ལེན་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་ངོ་བོས་ཐ་དད་ན་དངོས་པོ་གཞན་དམིགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། དེ་ནི་འདི་འདི་ལས་ཐ་དད་དོ་སྙམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བ་ཙམ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཡིན་གྱི། དེའི་ངོ་བོ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དག་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་མེད་ཀྱང་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །དམིགས་པ་མ་དམིགས་པ་ལས་ཐ་དད་པར་ཇི་ལྟར་འགྲུབ
Chinese
也以非共同的方式存在。不确定的相是比量（ અનુમાન，anumāna，推论）的支分，因为没有具有三相（ त्रिरूप，trirūpa，三支论式）的自性之因成立其他法。从无始以来被颠倒分别的习气所控制的有心者们所执著的“我”的这种分别念是没有理由的。比这更没有理由，因为这是对境的遮止。应该观察通过驳斥有质碍和无质碍的识者、非识者的一个识者来遮止对境，因为太过分了。这样一来，暂时第二种观点是不合理的。第三种观点也是不合理的，因为如果是一个，则与多样性相违。从一个识中产生无有差别的多种相怎么可能呢？与多种相无有差别的识一个怎么可能呢？因为与识无有差别。不会变成多种相，因为与相不是他体。或者会变成多种识。这是所说之义。如果说，在世俗中说为多种相，但在胜义中，只是无二，如是说：或者因为不显现与非多种相的差别。如果这样，也不是无二，因为不显现与二者的差别。或者那不是识，因为不显现与非识的差别。或者那不是理，因为不显现与非理的差别，也应该这样说。如果说，在胜义中就是那样，那么，因为什么也不能说，所以会变成哑巴。自己也不能稍微作任何安立，因为在那里也有同样的道理。如果说，通过言说的世俗，这一切都可以说，也可以安立，那么，也应该说为多样性，也应该安立。不应该遮止与那言说和安立不同的言说和安立。如果说，因为没有成立的量，所以不是他体，那么，就不会变成多种，也不会变成无有差别，因为从那之上也
English
It also exists in a non-common way. An uncertain sign is not a branch of inference (अनुमान，anumāna, inference), because there is no cause with three characteristics (त्रिरूप，trirūpa, three-part argument) to establish other dharmas. This conceptualization of "self" by sentient beings who have been controlled by the habit of inverted discrimination since beginningless time is without reason. It is even more unreasonable than this, because it is a negation of the object. It should be observed that the object is negated by refuting one knower of the obstructive and non-obstructive, and non-knower, because it is too extreme. In this way, for the time being, the second view is unreasonable. The third view is also unreasonable, because if it is one, it contradicts diversity. How can multiple aspects that are not different from one consciousness arise? How can one consciousness that is not different from multiple aspects exist? Because it is not different from consciousness. It will not become multiple aspects, because it is not other than aspects. Or it will become multiple consciousnesses. This is what is said. If it is said that in the conventional, it is said to be multiple aspects, but in the ultimate, it is only non-dual, as it is said: Or because the difference from the non-multiple aspects does not appear. If this is the case, it is also not non-dual, because the difference from the two does not appear. Or that is not consciousness, because the difference from non-consciousness does not appear. Or that is not reason, because the difference from non-reason does not appear, it should also be said. If it is said that in the ultimate it is just like that, then because nothing can be said, it will become a mute. One cannot make any establishment at all, because there is the same reason there. If it is said that through the conventional of speech, all of this can be said and established, then it should also be said as diversity, and it should also be established. It is not appropriate to negate the speech and establishment that are different from that speech and establishment. If it is said that because there is no valid means of establishment, it is not other, then it will not become multiple, nor will it become non-different, because from that above also
Chinese
因为没有能成立的缘故。认为本体不相异的意识是不存在的，如是说：‘因为没有见到事物，所以不是一。见到意识和事物没有差别，因此必定确定为没有差别。’如是说。如果说因为不认为没有差别，所以成立相异，那么，因为不认为没有差别，为什么不成立相异呢？如果相异，那么将变成互相隐蔽，如果相异，虽然与多种相违，也会变成一种形态。成立相异的量不存在也不成立，因为现量本身就能成立相异。如果说因为没有领悟到这个与这个相异，所以不是这样，那么，如果不领悟到是自己的本体，现量就不能成立。如果说即使不分别，自己的本体也会显现，那么，这对于相异也是相同的。如果说是因为缘取了众多，所以显现为相异，因此如果没有它就不会产生，那么，难道您骑在马上忘记了马吗？我们说具有多种形态的知识是一个，而我们也在成立那本身是相异的。因此，因为没有抓住众多，所以不认为是相异，这个回答将与何处相关联？如果说像那样变成自己的本体一样，包含在知识的范畴中，变成它的自性，与相异相违，那么，具有与此相反的本体，与此不相异，难道不也是相违吗？事物没有其他的形态。如果那样，那么事物将变成不存在。即使缘取了其他，也不是以其他事物的本体相异，因为这个相异与相异不相异的缘故。如果相异，因为事物的混乱，那么将推及到那不存在。而且，因为与相异不相异的缘故，如果承认其他的相异，那么将变成没有尽头。如果以自己的本体相异，缘取其他事物有什么用？这仅仅是接近于产生‘这个与这个相异’这样的分别念，但不是为了现量显现它的本体。正因为如此，即使没有同时缘取先前和后续，也会变成相异。如何从缘取和未缘取成立相异？
English
Because there is no means to establish it. The mind that apprehends entities as not different does not exist, as it is said: 'Because there is no seeing of things, it is not one. Seeing that mind and things are not different, therefore it is necessarily determined as not different.' Thus it is said. If you say that because it is not apprehended as not different, difference is established, then why is difference not established because it is not apprehended as not different? If they are different, then they will become mutually obscured. If they are different, even if they contradict multiplicity, they will become one form. The valid cognition that establishes difference is also not established, because difference is established by direct perception itself. If you say that it is not so because you have not realized that this is different from this, then if you do not realize that it is your own essence, direct perception will not establish it. If you say that even without conceptualization, your own essence appears, then this is the same for difference as well. If it is because many are perceived that it appears as different, and therefore it will not arise without it, then what, do you forget the horse while riding it? We say that the knowledge with various forms is one, and we are also establishing that itself as different. Therefore, where will this answer, 'Because many are not grasped, it is not apprehended as different,' be related to? If you say that like that which has become your own essence, being included in the category of knowledge, becoming its very nature, contradicts difference, then does not that which has the opposite nature also contradict non-difference with it? Things have no other forms. If that is the case, then things will become non-existent. Even if another is perceived, it is not different by the essence of another thing, because this difference is not different from difference. If they are different, because of the confusion of things, then it would follow that it does not exist. Moreover, because it is not different from difference, if you accept another difference, then it will become endless. If it is different by its own essence, what is the use of perceiving another thing? This is merely close to generating the conceptual thought that 'this is different from this,' but it is not for directly perceiving its essence. For that very reason, even if the former and the latter are not perceived together, it will still become different. How is difference established from perceiving and not perceiving?