Tibetan
འི་དམིགས་པས་དེ་དག་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན། སད་པ་ལ་སྣང་དུ་རང་བའི་མཐོང་བས་ཀྱང་རྨི་ལམ་ན་སྣང་བ་རྣམས་མེད་པར་མི་སྒྲུབ་བོ། །འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པས་མ་གཟུང་ཡང་སད་པ་ལ་སྣང་བ་རྣམས་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཉིད་ལོག་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་རོ། །སད་པའི་ཤེས་པ་མ་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་མནའ་ཆུ་བཏུང་བར་བྱ་དགོས་སོ། །འོ་ན་སད་པའི་ཤེས་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ལ། དེའི་ཕྱིར་ན་གཉིད་ལོག་པ་ཡུན་མི་རིང་བར་སད་པ་ན་ལུང་དང་གོས་བངས་པའི་གནས་སྐབས་དུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་རེ་ཞིག་ལ་བརྟེན་པའི་འབྱུང་བ་འཐོབ་པ་ག་ལས་ཡིན། དེས་ན་འདི་རྣམ་པར་མི་ཕྱེད་ རྨི་ལམ་གྱི་དུས་ན་མེད་པར་བརྟག་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། རྨི་ལམ་ན་སྣང་བ་རྣམས་ལ་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་རྨི་ལམ་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་སྣང་ལ། དེས་ན་དེ་དག་ཀྱང་སད་པ་ན་རྗེས་སུ་མི་འཇུག་ན་རྨི་ལམ་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་འདི་དག་མ་དམིགས་ཀྱང་དུས་གཞན་ན་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། འདི་ཐམས་ཅད་རིམ་ལམ་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སད་པ་ན་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སད་པ་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་རྣམས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་མཚུངས་སོ། །གཉིད་གཅིག་ལ་ཡང་གཉིད་ལོག་པའི་སྣང་བས་ཁྱབ་པར་མི་བྱེད་ན་འདི་དག་གཉིད་གཞན་ལ་ངེས་པར་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དེ་ག་ལས་ཤེ་ན། འོ་ན་སད་པའི་སྣང་བ་ཡང་སད་པ་གཅིག་ལ་ཡང་ངེས་པར་ཁྱབ་པར་མི་བྱེད་དེ། དེས་ན་འདི་དག་ཀྱང་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འགའ་ཞིག་རྗེས་སུ་མི་འཇུག་ཀྱང་དེ་ལས་གཞན་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་དམིགས་སོ་ཞེ་ན། རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་རྨི་ལམ་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སྣང་བའི་བག་ཆགས་སད་པར་མཚུངས་པས་ན་སྔ་མ་དང་འདྲ་བའི་སྣང་བ་འབྱུང་བར་ཟད་དོ་ཞེ་ན། སད་པའི་སྣང་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་རྟོག་པ་མཛའ་བོས་འདོད་པ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ། །རྨི་ལམ་ན་སྣང་བ་རྣམས་ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་པས་ན་མི་བདེན་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་སད་པ་ན་དམིགས་པའི་གློག་ལ་སོགས་པ་ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་པར་འདོད་པ་རྣམས་དང་བརྟན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་གཞན་ཡང་མི་བདེན་པར་འགྱུར་རོ། །སྐད་ཅིག་སོ་སོ་ལ་གཞན་དང་གཞན་འབྱུང་བའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་སྐད་སྨྲ་བའི་ལྷ་དགའ་བ་ལྟར་ན་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །རྨི་ལམ་ན་མཐོང་བ་རྣམས་ཡུན་རིང་དུ་མི་འཇུག་པ་ན་མི་བདེན་པར་སྨྲ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ན་སད་པ་ན་མཐོང་བ་རྣམས་བཟློག་པ་ཡིན་པས་བཟློག་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདིས་ཡུན་རིང་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་རྨི་ལམ་ན་སྣང་བ་ཡང་སྨྲ་དགོས་ཏེ། འདི་ལྟར་རྨི་ལམ་ཁ་ཅིག་ནི་ཡུད་ཙམ་གྱིས་འཇིག་ལ། དེ་ལས་གཞན་ནི་སད་པའི་དུས་ ཀྱི་བར་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་མི་བདེན་པ་ཡིན་ཡང་དུས་གཞན་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་འཐད་དོ་ཞེ་ན། བདེན་པ་ཡིན་ཡང་དུས་གཞན་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་འགའ་ཞིག་ཡུད་ཙམ་གྱིས་འཇིག་པ་མི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནམ། བག་ཆགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་མི་བདེན་པ་རྣམས་ཀྱང་འགའ་ཁོ་ན་དུས་གཞན་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འདི་སྲིད་པ་ཡིན་ན། སད་པའི་སྣང་བ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་མོད། །དེའི་ཕྱིར་གཉིད་ལོག་པའི་སྣང་བ་སད་པའི་སྣང་བ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་མི་བདེན་པར་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། །གཞན་ཡང་འདི་དག་ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོར་མི་བདེན་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་གྲང༌། དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོར་ཡིན་ན། ཁོ་བོ་ཅག་ལ་སད་པའི་སྣང་བ་དེ་ལས་བཟློག་པར་མ་གྲུབ་པས་ན་ཆོས་མི་མཐུན་པར་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། །འོན་ཏེ་ཤེས་པའི་ངོ་བར་ཡིན་ན། འདི་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་ལ་གནོད་བྱེད་དམ་དུས་གཞན་དུ་རྗེས་སུ་མི་འཇུག་པས་ཀྱང་རུང་སྟེ། ཚངས་པས་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། །འདི་ལྟར་གནོད་པར་བྱེད་པས་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོ་ཙམ་སོལ་གྱི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་མཐོང་བའི་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་ནི་གནོད་བྱེད་ཀྱི་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ལས་ཉམས་པ་ནི་མི་བྱེད་དེ། དེ་སྐད་དུ། ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན། །ཡིན་ཕྱིར་གསལ་བར་སྣང་བ་ཉིད། །ཅེས་པ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ། ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན། །ཡིན་ན་སྤྱི་ལའང་ཐལ་བར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་འདོད་ཕྱིར་སྐྱོན་ཡོད་མིན། །ཞེས་གང་གསུངས་པའོ། །རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་འདི་དག་ནི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པར་སྣང་ན་ཇི་ལྟར་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། དེ་དག་ནི་དོན་བྱེད་པ་འགའ་ཡང་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་དོན་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་སྣང་བ་དེ་དང་དེ་ལས་འཁྲུལ་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅི་འདི་དག་རྒྱུ་མེད་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་རྒྱུ་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི་དུས་ངེས་པར་མི་འགྱུར་ལ། རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན་དེ་དག་གི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་བརྗོད་དགོས་སོ། །རང་གི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མེ་ལ་སོགས་པའི་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་ཡང་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པའི་འཁྲུལ་པ་འབྱུང་བར་ འགྱུར་རོ། །མེ་ལ་སོགས་པའི་འཁྲུལ་པ་ཁོ་ན་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་སད་པའི་སྣང་བ་ཡང་དོན་བྱ་བ་མེད་ཀྱང་བདེན་པར་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། འཁྲུལ་པ་ཙམ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངེས་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སད་པའི་སྣང་བ་བདེན་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྣང་བ་མི་བདེན་པར་སྨྲ་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ལྟར་ན་རྨི་ལམ་དུ་བུད་མེད་དང་ཕྲད་པའི་བདེ་བ་སད་པར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ཁུ་བ་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུར་མི་འགྱུར་རོ། །བདེ་བ་དེ་ནི་བུད་མེད་དང་ཕྲད་པ་ལས་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་སད་པ་ན་བུད་མེད་དང་ཕྲད་པས་བསྐྱེད་པའི་བདེ་བ་ཅི་འདྲ་བར་དམིགས་པ་དེ་འདྲ་བ་མེད་པ་ན་འབྱུང་བར་ཇི་ལྟར་འཐད། འབྱུང་ན་ནི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ལས་འདས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སད་པ་དང་གཉིད་ལོག་པ་ལ་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་མེད་དེ། མངས་པས་ཆོག་གོ །གཞན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྣང་བ་དོན་མེད་པ་ལས་ཁྱེད་ཀྱིས་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་བ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཁོ་བོ་ཅག་འདི་སྐད་དུ། ཇི་ལྟར་གཉིད་ལོག་པའི་སྣང་བ་དོན་མེད་ཀྱང་ཡུལ་ངེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སད་པ་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ཡིན་ན། དེ་ལ་འདིར་སད་པ་ན་དམིགས་པ་རྣམས་བདེན་པས་ཕྱིར་འཇིལ་བའི་སྐབས་ཅི་ཡོད། གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་ན། འོ་ན་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། གཟུང་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བའི། །རྣམ་ཤེས་དམ་པའི་དོན་དུ་ཡོད། །གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལས་གྲོལ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དམ་པའི་དོན་སྒྲོ་མ་བཏགས་པའི་ངོ་བོར་ཡོད་ཅིང་བདོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ། གཟུང་དང་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །བློ་ཡི་ཉམས་མྱོང་བྱ་གཞན་མེད། །དེ་ཡི་མྱོང་བ་གཞན་ཡོད་མིན། །དེ་ནི་དེ་ལྟར་རང་ཉིད་གསལ། །འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང། །ཇི་ལྟར་བྱིས་པས་རྣམ་བརྟགས་ལྟར། །ཕྱི་རོལ་དོན་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །བག་ཆགས་ཀྱིས་ནི་དཀྲུགས་པའི་སེམས། །དོན་དུ་སྣང་བར་རབ་ཏུ་འབྱུང༌། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ནི་འདི་སྐད་དུ། །ལུས་དང་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོར་གྲགས་པ་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་ ཤེས་
Chinese
如果说，以醒觉时的对境不能成立那些（梦中之境）不存在，那么，醒觉时显现的自性见，也不能成立梦中所显现的那些不存在。如果说，即使没有被错乱的意识所执持，醒觉时所显现的那些也是不存在的，那么，睡着的人们也不会变成那样。如果说，醒觉时的意识是不错乱的，那么，这里需要喝盟誓之水。如果醒觉时的意识所执持的事物，在梦境中不会随之出现，因此，睡眠不长久，醒来时，衣服和腰带松开的状态，依靠暂时的部分时间而产生的现象，怎么会获得呢？因此，这无法区分。 如果说，不能断定梦境中不存在，那是不真实的，因为梦中所显现的那些也是一样的。那些也显现为随顺其他的梦境，因此，那些在醒觉时如果不随顺，就不会随顺其他的梦境。因此，即使没有观察到这些，又怎么会在其他时间不存在呢？如果说，这些都不是随顺其他的梦境，那么，醒觉时所显现的一切，也不是随顺其他的醒觉，这也是一样的。即使在一个睡眠中，也不会被睡眠的显现所遍及，那么，这些怎么会必定随顺其他的睡眠呢？如果这样，醒觉的显现也不会必定遍及一个醒觉，因此，这些也不会随顺其他的。如果说，即使有些不随顺，但可以观察到其他随顺的，那么，梦境的显现也是一样的。梦境的显现难道仅仅是不随顺其他的梦境吗？如果成为那样，显现的习气与醒觉时相同，所以只会产生与先前相似的显现。醒觉的显现也是如此。如果这样，那么分别念的朋友就成办了所希望的。如果说，梦中所显现的那些不会长久存在，所以是不真实的，那么，醒觉时所观察到的闪电等不会长久存在的事物，以及其他不稳定的事物，也会变成不真实的。每一刹那产生不同事物的分别念的差别是什么，那些也是如此。
English
If it is said that the objects of wakefulness cannot prove that those (dream states) do not exist, then even the self-seeing that appears in wakefulness cannot prove that those that appear in dreams do not exist. If it is said that even if not grasped by deluded consciousness, those that appear in wakefulness are non-existent, then those who are asleep will not become like that either. If it is said that the consciousness of wakefulness is not deluded, then here it is necessary to drink the water of oath. If what is to be grasped by the consciousness of wakefulness does not follow in the state of dreaming, then why is it that when sleep is not long and one wakes up, the state of loosened clothes and belts, the phenomena that arise relying on a temporary part of time, how is it obtained? Therefore, this cannot be distinguished. If it is said that it cannot be determined that it does not exist in the time of dreaming, that is not true, because it is the same for those that appear in dreams. Those also appear to follow other dreams, therefore, if those do not follow in wakefulness, they will not follow other dreams. Therefore, even if these are not observed, how can they not exist at other times? If it is said that these do not follow other dreams, then it is the same to say that all that appears in wakefulness does not follow other wakefulness. Even in one sleep, it is not pervaded by the appearance of sleep, so how can these necessarily follow other sleep? If so, the appearance of wakefulness will not necessarily pervade one wakefulness either, therefore, these will not follow others either. If it is said that even if some do not follow, others that follow can be observed, then the appearance of dreams is the same. Is the appearance of dreams only not following other dreams? If it becomes like that, the habitual patterns of appearance are the same as in wakefulness, so only appearances similar to the previous ones arise. The appearance of wakefulness is also like that. If so, then the friend of conceptual thought has accomplished what is desired. If it is said that those that appear in dreams do not last long, so they are not true, then those things that are observed in wakefulness, such as lightning, that do not last long, and other unstable things, will also become untrue. What is the difference in the conceptual thoughts that arise differently in each moment, those are also like that.
Chinese
如果像语言之神一样高兴，就不会非常清楚了。梦中所见之物如果不能长久持续，那么说它不真实的人，醒来时所见之物是相反的，所以应该说是相反的。即使如此，也应该说这种能长久持续的梦中的显现。比如，有些梦顷刻间消失，而另一些则持续到醒来之时。如果说，即使这样不真实，但在其他时候持续也是合理的，那么，即使真实，在其他时候持续的一些梦顷刻间消失，难道不也是合理的吗？如果说，由于习气的差别力，即使是不真实的，也只有一些能在其他时候持续，那么，如果这是可能存在的，醒来的显现也是如此。因此，不能证明睡眠中的显现与醒来的显现不同，是不真实的。另外，这些是不真实的外部事物吗？还是知识的本质呢？如果说是外部事物，因为我们没有证明醒来的显现与此相反，所以不应该说是不一致的法。如果说是知识的本质，那么，无论是对梦的显现造成损害，还是在其他时候不持续，梵天也无法证明。像这样，造成损害的只是外部事物，而不是知识的本质。视力模糊的人所见的毛发等，不会失去造成损害的认识的本质。如是说：“知识的本质的意义，是故显现是清晰的。”同样，“如果是知识的本质的意义，那么也会有普遍性的过失。如果这样认为，就没有过失。”梦的这些显现，如果显现为能起作用，怎么会变成不存在呢？它们根本不起作用，因为它们的作用是不存在的。然而，从那个显现中会产生错觉。那么，这些是没有原因的吗？还是有原因的？没有原因的
English
If it is as pleasing as the god of language, it will not be very clear. If the things seen in a dream do not last long, then whoever says it is untrue, the things seen upon waking are the opposite, so it should be said to be the opposite. Even so, one should also speak of the appearance in a dream that lasts for a long time. For example, some dreams vanish in an instant, while others last until the time of waking. If it is said that even if it is untrue, it is reasonable to last at other times, then even if it is true, is it not reasonable that some dreams that last at other times vanish in an instant? If it is said that due to the power of the difference in habitual patterns, even if they are untrue, only some can last at other times, then if this is possible, the appearance of waking is also the same. Therefore, one cannot prove that the appearance of sleeping is different from the appearance of waking and is untrue. Furthermore, are these untrue external objects? Or are they the essence of knowledge? If they are external objects, since we have not proven that the appearance of waking is the opposite of this, we should not say that it is a dissimilar dharma. If it is the essence of knowledge, then whether it harms the appearance of the dream or does not last at other times, even Brahma cannot prove it. Like this, what causes harm is only the external object, not the essence of knowledge. The hairs and so on seen by a person with blurred vision do not lose the essence of the cognition that causes harm. As it is said, "The meaning of the essence of knowledge, therefore the appearance is clear." Similarly, "If it is the meaning of the essence of knowledge, then there would also be the fault of universality. If one thinks so, there is no fault." How can these appearances of dreams become non-existent if they appear to be able to perform actions? They do not perform any actions at all, because their actions are non-existent. However, delusion arises from that appearance. So, are these without cause? Or are they with cause? Without cause