Tibetan
མས་ཀྱི་འདོད་པ་ལ་ཞེན་པས་ཆོག་གོ །དེའི་ཕྱིར་འདི་ན་མེད་པ་སྣང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། མེད་པ་སྣང་བ་ནི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་མི་འཐད་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ག་ལ་ཡོད། འོན་ཏེ་གལ་ཏེ་སྣང་བ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་དེ་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་མི་འགྱུར་ལ། རྒྱུ་དུ་མ་ཐུན་མོང་བར་མི་འགྱུར་ཞིང༌། བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། གལ་ཏེ་རྣམ་རིག་དོན་མིན་ན། །ཡུལ་དང་དུས་ལ་ངེས་མེད་ཅིང༌། །སེམས་ཀྱང་ངེས་མེད་མ་ཡིན་ལ། །བྱ་བ་བྱེད་པ་འང་མི་རིགས་འགྱུར། །ཞེས་གང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། རྨི་ལམ་ཉམས་སུ་མྱོང་དང་མཚུངས། །སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བར་སྙེགས་སོ། །དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་འདི་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་མཚུངས་པར་དོན་མེད་པ་ཡིན་ལ། དེས་ན་དེ་དང་མཚུངས་པར་ཡུལ་དང་དུས་ངེས་པ་ལ་སོགས་པ་མི་འཐད་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །འདི་ལྟར་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པའི་ཕྱིའི་དངོས་པོ་མེད་ཀྱང་རྨི་ལམ་གྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་བརྒྱུད་ནས་ཕྱི་རོལ་ཁོ་ན་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད། ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པ་ནི་དེའི་ རྒྱུ་མཚན་ཅན་དུ་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་གང་དུ་ཉེ་བ་དེ་ཉིད་དུ་རྨི་ལམ་ན་དེ་སྣང་བ་འདི་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པ་ཞིག་ན། དེ་ལྟ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མ་འཁྲུལ་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྟོང་ཡང་འགའ་ཞིག་ཁོ་ནར་དེ་སྣང་བ་ན་དེས་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དུ་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པར་སྣང་བ་བསྐྱེད་ན་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་གར་རུང་རུང་དུ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོ་ཐུན་མོང་བ་མེད་ཀྱང་སེམས་ཐུན་མོང་དམིགས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་གཉིས་མཚུངས་པར་རྨི་ལམ་རྨི་བ་ནའོ། །རྨི་ལམ་སྨོས་པ་ནི་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཟླ་བ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་གཞན་ལ། སེམས་ངེས་པ་མེད་པར་མཐོང་བ་ཉིད་དོ། །དེར་ཟླ་བ་གཅིག་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོའི་དོན་ཁོ་ན་ཐུན་མོང་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཟླ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་མོད། རེ་ཞིག་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ནི་མེད་ལ། དེ་ཡང་འདིར་དབང་པོའི་ཉེས་པ་མཚུངས་པའི་རྒྱུད་ཅན་གྱི་ངེས་པ་མེད་པར་མྱོང་ན། ཟླ་བ་གཅིག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་བརྗོད་པ་དེས་ཅི་ཞིག་བྱ། གང་ལ་དོན་དང་འབྲེ
Chinese
满足于诸根的欲望就足够了。因此，这里没有的只是显现而已。没有的显现与对境不相符。即使这样，又有什么理由说论证等没有成立等的过失呢？然而，如果显现没有对境，那么它就不会确定是处所等，也不会成为多种原因的共同之处，也不是行为的作者。如是说：如果识不是对境，那么处所和时间就没有确定，心也没有确定，行为的作者也不合道理。如果有人这样说，那是不真实的。因为，与体验梦境相似，趋向于所谓的显现。意思是说，这个显现与体验梦境相似，是没有意义的。因此，与此相似，处所和时间确定等没有不合理的。就像这样，虽然没有确定处所等的外在事物，但通过体验梦境，就能确定地体验处所等。如果说，通过间接的方式，外在事物才是原因，那么，即使它是原因，也不能证明处所等确定是它的原因。如果外在的处所等靠近哪里，梦中显现的那个就是确定的原因，那不是这样的，因为会陷入不迷惑的境地。即使它是空的，但在某个时候显现，也不能合理地认为它是确定的原因。如果它自己产生空性的显现，那么因为没有差别，就会随意产生。即使事物没有共同之处，心也会共同指向，即当两个人同时做同样的梦时。提到梦境是为了表示错误的意识，对于其他错误的意识，如显现两个月亮等，只是看到心没有确定。如果有人说，在那里，只有一个月亮等的自性是共同的，那么，月亮等是存在的，但暂时没有两个等的自性。而且，如果在这里，具有相同感官缺陷的人体验到不确定性，那么，说有一个月亮等又有什么用呢？对于与意义相关
English
It is enough to be content with the desires of the senses. Therefore, what is not here is only appearance. The appearance of non-existence is not compatible with an object. Even so, what fault is there in saying that the proof, etc., is not established? However, if appearance is without an object, then it will not be fixed as a place, etc., nor will it be a common ground for many causes, nor will it be the agent of action. As it is said: If consciousness is not an object, then place and time are not fixed, and the mind is also not fixed, and the agent of action will also become unreasonable. If someone says that, it is not true. Because, it is similar to experiencing a dream, tending towards what is called appearance. The meaning is that this appearance is similar to the experience of a dream and is meaningless. Therefore, similar to that, there is no unreasonableness in the determination of place and time, etc. Like this, although there is no external object that determines place, etc., one can definitely experience place, etc., through the experience of a dream. If it is said that the external object is the cause through indirect means, then even if it is the cause, it cannot prove that the determination of place, etc., is its cause. If the external place, etc., is near to where, then that appearance in the dream is the definite cause, that is not so, because it would lead to a state of non-confusion. Even if it is empty, but it appears at some time, it is not reasonable to think of it as a definite cause. If it itself generates the appearance of emptiness, then because there is no difference, it will arise arbitrarily. Even if things have no commonality, the mind will commonly point to it, that is, when two people dream the same dream at the same time. Mentioning the dream is to represent the mistaken consciousness, for other mistaken consciousnesses, such as the appearance of two moons, etc., one only sees that the mind is not fixed. If someone says that there, only the nature of one moon, etc., is common, then the moon, etc., exists, but for the time being there is no nature of two, etc. Moreover, if here, people with the same sensory defects experience uncertainty, then what is the use of saying that there is one moon, etc.? For what is related to meaning
Tibetan
ལ་པའི་དྲི་ཡང་མེད་པར་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་དེར་ཐབས་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་མེད་ཀྱང་རྨི་ལམ་ན་བྱ་བ་བྱེད་པ་སྣང་བ་ཉིད་དེ། ཇི་ལྟར་སད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཆུའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་བཏུང་བ་དང༌། རྐྱལ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་སྐོམ་པ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བྱ་བ་དངོས་སུ་བྱེད་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཇི་ལྟར་ན་རྨི་ལམ་ན་ཕྱི་རོལ་མེད་པར་ཡུལ་ངེས་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་སད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཡིན་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ། །རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་ཆུའི་འབྱུང་བ་དེ་དག་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར། བདེན་པ་རྣམས་དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེ་ན། མི་བདེན་པ་དང༌། ཁྱད་པར་མེད་པ་ཇི་ལྟར་བདེན་པ་ཡིན། རྨི་ལམ་ན་སྣང་བ་རྣམས་མི་བདེན་པ་ཉིད་ཀྱང་ག་ལས་སད་པའི་ཤེས་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གནོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཡིན། མི་བདེན་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རང་ གི་ཡུལ་བསྒྲུབ་པ་ནི་ཤེས་པ་ཆོས་ཡིན་ལ། གཞན་གྱི་ཡུལ་འཕྲོག་པ་ནི་མིའི་བདག་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སད་པའི་ཤེས་པ་འདིས་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཡུལ་མེད་པ་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད། དེ་སྐད་དུ། གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་ཡུལ་མེད་པར། །ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་འདོད་ན། །རང་དོན་འཇུག་ལྡན་ཤེས་པ་ཡིས། །མེད་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱེད། །ཅེས་བཤད་དོ། །དེས་མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པས་ཀྱང་སད་པའི་མཐོང་བ་ལ་སྣང་བ་རྣམས་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་དེས་མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་སད་པའི་ཤེས་པ་རང་གི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་རྨི་ལམ་གྱིས་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྟེ་རྨི་ལམ་དུ་རྨིས་པ་རྣམས་སད་ན་དམིགས་པ་རྣམས་ལ་མེད་པས་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་བླུན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གེགས་མི་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན། བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པར་བསྒྲུབས་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཞན་གྱིས་ཅི་བྱ་སྟེ། བཤད་པ་མཛད་པས། དེས་ན་འདི་དག་མེད་ཉིད་དུ། །བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན། །དེ་དག་འགྲོ་སོགས་གེགས་མེད་པ། །དེ་དག་ལ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སད་པ་ན་སྣང་བ་དང་རུང་བ་ཉིད་དུ་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་པའི་གཉིད་ལོག་པ་ན་སྣང་བ
Chinese
即使没有灰尘的气味，也能看到梳子等物，对此有什么办法呢？同样，即使没有外境，在梦中也能看到做事的情景。就像清醒的时候，因为水的缘故而饮用饮料，以及游泳等，和由此相关的止渴等事情，实际去做这些事情一样，在梦境中也是如此。因此，就像在梦中没有外境也能确定处所等一样，在清醒的时候也是如此，这并没有矛盾。如果说在梦境中没有水的来源，那又怎么样呢？如果说真实的事物不能和它相符，那么不真实和没有差别的事物怎么会真实呢？如果在梦中显现的事物是不真实的，那又是因为清醒的意识所损害的缘故吗？损害是什么意思呢？如果说是认识到不真实，那么，证实自己的对境是意识的规律，掠夺他人的对境是人主的规律。因此，清醒的意识如何证明梦境中的对境不存在呢？如是说：如果想认识到他人的对境不存在，那么具有自身作用的意识，如何认识到不存在呢？如是说。如果说因为它是不可见的自性，那么梦中的意识也会证明清醒时所见的显现不存在，因为它们也是它不可见的自性。就像清醒的意识仅仅专注于自己的对境一样，梦中的意识也是如此。如果说在梦中所梦见的事物，在清醒时对所缘境不存在，所以无法认识，这真是愚蠢啊！因为不阻碍行走等，所以用行为本身来证明不存在才是主要的，用分别念来证明还有什么用呢？如是说：因此，这些不存在，是用行为本身来显示的。那些不阻碍行走等，对那些来说是存在的。这就是所说。清醒时显现和合适是一样的，而不是在睡着时显现
English
Even without the smell of dust, there are combs and other things that appear. What can be done about this? Similarly, even without an external environment, it is the very appearance of doing things in a dream. Just as in the waking state, drinking beverages because of water, and swimming, etc., and the related matters such as quenching thirst, are actually done, so it is in the dream state as well. Therefore, just as in a dream, without an external environment, one can determine a place, etc., so it is in the waking state as well, and there is no contradiction. If it is said that there is no source of water in the dream state, then what difference does it make? If it is said that true things cannot be in accordance with it, then how can untrue and undifferentiated things be true? If the appearances in a dream are untrue, is it because they are harmed by the waking consciousness? What does harm mean? If it is said to be the recognition of untruth, then proving one's own object is the law of consciousness, and plundering the object of others is the law of human lords. Therefore, how does the waking consciousness prove that the object of the dream state does not exist? It is said thus: If you want to recognize that the object of others does not exist, then how does the consciousness that has its own function recognize that it does not exist? It is said thus. If it is said that it is because it is the nature of invisibility, then the consciousness of the dream will also prove that the appearances seen in the waking state do not exist, because they are also its invisible nature. Just as the waking consciousness is only focused on its own object, so are the consciousnesses of the dream. If it is said that the things dreamed of in a dream are not known in the waking state because they do not exist in the objects of perception, this is truly foolish! Because it does not hinder walking, etc., it is the act itself that proves non-existence that is the most important. What is the use of proving it with discrimination? It is said thus: Therefore, these non-existences are shown by the act itself. Those that do not hinder walking, etc., exist for those. This is what is said. Appearing and being suitable are the same in the waking state, but not appearing when asleep.