Tibetan
བུར་མཐོང་བ་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་འོས་སོ་ཞེ་ན། འོ་ན་མི་ལ་སོགས་པས་བྱས་པ་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་བྱའོ། །འཁྲུལ་པས་རྣམ་པར་མི་འཇོག་ན་གཞན་ལ་ཡང་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ལས། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་སྟེ། དེ་ཡོད་ཀྱང་མེ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡོག་པ་མེད་པས་ན་དེ་དག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་མེ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཡང་འབྲས་བུ་མཐོང་བས་ན་འབྲས་བུ་ཙམ་མེས་བྱས་པར་མི་འདོད་ན། འགའ་ཞིག་སྐྱེས་བུ་མེད་པར་ཡང་འབྱུང་བ་མཐོང་ བས་ན། དེས་བྱས་པར་ཡང་ཅི་ཕྱིར་འདོད། འགའ་ཡང་སྐྱེས་བུ་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེ་ན། མ་མཐོང་བ་ཡིན་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་མི་འགྲུབ། མ་མཐོང་བ་ཙམ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་དེ་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་ལྡོག་པ་ཡང་མི་འགྲུབ་པོ། །དེ་ལས་མེ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་དགོས་སོ། །སྣང་རུང་མ་མཐོང་བ་དེ་ལ་ཚད་མ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུ་ཡང་སྣང་རུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་མེད་པ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད། སྣང་རུང་གི་སྐྱེས་བུ་མེད་པ་ལ་འགྱུར་གྱི། སྐྱེས་བུ་ཙམ་མེད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །མེ་ནི་སྣང་རུང་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུ་སྣང་དུ་རུང་བ་ཅིའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། འདི་སྣང་དུ་མི་རུང་བ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་པར་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྣང་དུ་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་འབྲས་བུ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མ་གཏོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོད་དམ་མེད་ཀྱང་རུང་སྟེ། དེ་ཅི་བྱ། སྣང་དུ་རུང་བ་དང་སྣང་དུ་མི་རུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐྱེས་བུ་ཙམ་ཁོ་ན་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་བྱེད་དུ་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། མེ་ཙམ་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །མེ་སྣང་དུ་མི་རུང་བ་མེད་དོ་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུ་ཡང་སྣང་དུ་མི་རུང་བ་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་གང་གི་ཡང་ཁ་ཡོན་པོར་མི་འགྱུར་རོ། །དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་ལ་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་བ་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ། ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པ་ནི་རིགས་ལས་འོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དོར་བར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། མེ་སྣང་དུ་མི་རུང་བ་ཡོད་དུ་ཆུག་མོད། འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པ་དེ་ནི་སྣང་རུང་ཁོ་ན་ཡིན་པས་འགའ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་བ་ལས་དེ་མེད་པར་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུ་ལ་ཡང་ཚུར་དེ་ཁོ་ནའོ། །འབྲས་བུ་རྒྱུ་ལས་མི་འཁྲུལ་པས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གྲུབ་པའི་སྐྱེས་བུ་མ་མཐོང་བས་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེ་ན། མེ་ལ་ཡང་ཚུལ་འདི་ཁོ་ནའོ། །ཇི་སྟེ་མེ་སྣང་དུ་མི་རུང་བ་མེད་ཅིང་སྐྱེས་བུ་ཁོ་ན་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བ་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད། འོན་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་ཙམ་གྱིས་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། སྐྱེས་བུ་ཙམ་ནི་འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་པར་མི་རྟོགས་ཏེ། དེ་ནི་སྣང་རུང་ཁོ་ན་ལ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་རུང་ གི་ཁྱད་པར་མ་ལུས་པ་སྤངས་ནས། སྤྱི་དང་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་རུང་ཉིད་ལས་མ་འདས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དེའི་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུ་བ་ལས་མེ་ཁྱད་པར་མེད་པས་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐོག་དང་གློག་ལས་བྱུང་བ་མེ་ཡིན་ཡང་ཁྱབ་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྣང་དུ་རུང་བ་སྤངས་ནས་སྐྱེས་བུ་ཙམ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་རྟོགས་ན། སྐྱེས་བུ་སྤངས་ནས་རྒྱུ་ཙམ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་རྟོགས། འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་མི་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པ་བློ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ན་ཁྱབ་བྱེད་དུ་རྟོགས་དགོས་ལ། དེ་ལ་ཡང་འཁྲུལ་པ་བཟློག་པར་དཀའ་སྟེ། དེ་མེད་ཀྱང་རྩྭ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཁྲུལ་པ་དམིགས་པ་མེད་ཀྱང་མི་འཁྲུལ་པར་མི་འགྲུབ་སྟེ། འབྲས་བུའི་སྤྱི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་ཙམ་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལ་ངེས་པ་ཡིན་ན་མེ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་མི་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། འགྱུར་བས་ན་བདག་ཉིད་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལ་མ་ངེས་པར་གསལ་བར་བྱེད་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཁྲུལ་པ་མ་མཐོང་ན་ཡང་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལ་མ་ངེས་པར་གྲུབ་པོ། །རྒྱུའི་ཁྱད་པར་མཐའ་དག་ལ་འཁྲུལ་པའི་འབྲས་བུ་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ཙམ་ལ་མི་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་ཙམ་ཁོ་ན་འབྲས་བུ་ཙམ་པོའི་སྐྱེད་བྱེད་དུ་རྟོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་རྒྱུ་ཙམ་པོ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་རྟོགས་པ་པོ་ཁྱད་པར་དང་ཡང་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་འབྲས་བུའི་
Chinese
如果认为，因为见到所有的果实都只是果实本身，所以不应该特别区分由人所造作的呢？那么，由人等所造作的也不应该特别区分。如果因为错乱而不区分，那么从何得出对其他事物也没有错乱的结论呢？如果说因为是因和果的自性，那么，这难道不是没有道理吗？即使有这个原因，也会见到对火等产生错乱。如果说因为没有相违，所以它们不是因和果的自性，那么，这已经说过了。另外，如果即使没有火等也能见到果实，因此不认为仅仅是火造作了果实，那么，既然有时也能见到没有人的情况下产生事物，为什么又认为是由人造作的呢？如果说有些事物没有人在的情况下无法成就，那么，明明没有见到，怎么会无法成就呢？如果说仅仅没有见到就不是量，那么，这样就无法从中进行论证，并且在任何情况下也无法成立相违。因此，应该说如何才能证明没有火等。如果认为，仅仅是能见而未见的事物才是量，那么，既然人也是能见的，为什么在没有人的情况下不承认呢？可以认为，没有能见的人，但不能认为仅仅是没有人。如果认为，火是唯一能见的，那么，为什么人不是能见的呢？如果认为，这里有不能见的事物，那么，暂时来说，凡是与果实相关联的认识，都是能见的。除此之外，凡是不直接与果实相关联的，无论存在与否都可以，那又有什么用呢？如果认为，不依赖于能见与不能见的区分，仅仅是人本身就被认为是因的遍及者，那么，仅仅是火也会被认为是遍及者。如果说没有不能见的火，那么，说没有人是不能见的，任何人的话都不会是错误的。对于进行辨析的人来说，与宗派相违并不是过失，因为最初的观点不应该因为来自其他学派而被抛弃。即使允许有不能见的火，但与果实相关联的成立的火是唯一能见的，因此有些
English
If it is thought that since seeing all the fruits as just the fruits themselves, it is not appropriate to specifically distinguish what is made by a person? Then, what is made by humans and others should also not be specifically distinguished. If one does not distinguish due to confusion, then from what does one conclude that there is no confusion for other things as well? If it is said that it is because of the nature of cause and effect, then is that not without reason? Even if there is this reason, one will see confusion arising with fire and others. If it is said that because there is no contradiction, they are not the nature of cause and effect, then this has already been said. Furthermore, if even without fire and others, fruits are seen, and therefore it is not thought that only fire creates the fruit, then since sometimes things are seen to arise even without a person, why is it thought that it is made by a person? If it is said that some things cannot be accomplished without a person, then how can it not be accomplished when it is clearly not seen? If it is said that merely not seeing is not a valid cognition, then in that case, there is nothing to be proven from it, and contradiction cannot be established in any case. Therefore, it should be said how one can prove that there is no fire and others. If it is thought that only what is visible and not seen is a valid cognition, then since a person is also visible, why is it not acknowledged when there is no person? It can be thought that there is no visible person, but it cannot be thought that there is merely no person. If it is thought that fire is the only visible thing, then why is a person not visible? If it is thought that there are things here that cannot be seen, then for the time being, whatever cognition is related to the fruit is visible. Other than that, whatever is not directly related to the fruit, whether it exists or not is fine, so what is the use of it? If it is thought that without relying on the distinction between visible and invisible, merely the person himself is understood to be the pervader of the cause, then merely fire will also be understood to be the pervader. If it is said that there is no invisible fire, then saying that no person is invisible, no one's words will be wrong. For those who analyze, contradiction with tenets is not a fault, because the initial view should not be abandoned simply because it comes from another school. Even if it is allowed that there is invisible fire, the fire that is established as related to the fruit is the only visible one, therefore some
Chinese
如果认为因为看见了烟而认识到没有火，那么对于人来说也是同样的道理。如果说因为果不离因，所以通过推断成立的人，因为没有看见就不能成立没有，那么对于火来说也是同样的道理。如果火没有不能显现的，而人本身可以变成那样，那也可以。但是，仅仅凭人是不能成立周遍的，因为仅仅说“有”并不能成立周遍。但是，如果仅仅是成立了与果的关系，那么仅仅凭人是不能认识到与果的关系的，因为那只能在能显现的事物上才能认识。如果舍弃了所有能显现的差别，而认识到与共相的关系，这也是不合理的，因为只能在不超出能显现本身的差别集合的行境中，才能认识到具有那种关系。从烟中不能认识到火的差别，因为从雷电中产生的火，虽然是火，但也处于周遍之外。如果舍弃了能显现的事物，而仅仅认识到人是周遍因，那么舍弃人，为什么不能仅仅认识到因呢？如果不是那样，那么这时就必须认识到与果的关系成立的具有智慧的那样的事物才是周遍因，而对于那一点，也很难避免错乱，因为即使没有它，也能看见草等生长。即使没有错乱的对境，也不能成立不迷惑，因为对于果的总因的差别没有确定。因为如果仅仅是果对于因的差别是确定的，那么没有火等就不会产生，既然会产生，那就清楚地表明了自身对于因的差别是不确定的。即使那样，即使没有看见错乱，也成立了所谓的人对于因的差别是不确定的。如果对于所有的因的差别，错乱的果就会变成无因，那么就不是这样，因为对于仅仅是因不会错乱。仅仅是因才能被认识为仅仅是果的产生者，而不是差别。果的安立是依赖于仅仅是因的。当认识者想要认识与差别的关系时，那时果的
English
If it is thought that one recognizes the absence of fire because one sees smoke, then the same is true for a person. If it is said that because the effect does not deviate from the cause, therefore a person established by inference cannot be established as non-existent because they are not seen, then the same is true for fire. Even if there is nothing that fire cannot manifest, and a person themselves can become like that, that may be so. However, merely by a person, pervasion cannot be established, because merely saying "exists" does not establish pervasion. However, if it is only the establishment of a relationship with the effect, then merely by a person, the relationship with the effect cannot be recognized, because that can only be recognized in things that can appear. If all the distinctions of what can appear are abandoned, and the relationship with the universal is recognized, that is also not reasonable, because it is only in the sphere of activity of the collection of distinctions that do not go beyond what can appear itself that one recognizes that it has that relationship. It is not that one recognizes the distinction of fire from smoke because there is no distinction, because fire that arises from lightning, although it is fire, is outside of pervasion. If one abandons what can appear and recognizes only a person as the pervading cause, then why not recognize only the cause after abandoning the person? If it is not done that way, then at that time it is necessary to recognize that only such a wise person who has established a relationship with the effect is the pervading cause, and it is difficult to avoid confusion in that, because even without it, one sees grass and so on growing. Even without an object of confusion, it cannot be established that there is no confusion, because there is no certainty about the distinction of the general cause of the effect. Because if only the effect is certain about the distinction of the cause, then without fire and so on, it will not arise, and since it arises, it clearly shows that it is uncertain about the distinction of the cause itself. Even so, even if confusion is not seen, it is established that the so-called person is uncertain about the distinction of the cause. If for all the distinctions of the cause, the confused effect becomes without a cause, then it is not so, because there is no confusion about only the cause. Only the cause is recognized as the producer of only the effect, not the distinction. The establishment of the effect depends on only the cause. When the cognizer wants to recognize the relationship with the distinction, then the effect of