Tibetan
ད་པའི་མངོན་སུམ་གཞན་ལ་ཡང་ཚུལ་འདི་ཉིད་ཡིན་པས་ན། མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་དུས་ལ་ཁྱབ་པའི་དོན་འགའ་ཡང་བཟུང་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ངོ་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ན། སྔར་གྱི་གནས་སྐབས་ནི་ད་ལྟ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དྲན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། མངོན་སུམ་ནི་དྲན་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གལ་ཏེ་ད་ལྟ་ཡོད་པའི་གནས་སྐབས་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་ན་འདི་དྲན་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད། དེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ལ་གཞོལ་བ་འདི་ཇི་ལྟར་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞོན་ནུ་མ་ལེན་གྱིས། སྔོན་དུ་གཞལ་བ་ཙམ་ལ་ནི། །དེའོ་སྙམ་པའི་དྲན་པ་འབྱུང༌། །དེ་ཉིད་འདི་ཞེས་བྱ་བ་འདི། །ངོ་ཤེས་ཡིན་ཏེ་ལྷག་པ་ཅན། །ཞེས་གང་སྨྲས་པའོ་སྙམ་ན། འོ་ན་ངོ་ཤེས་པ་དྲན་པ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཅན་དུ་འགྱུར་གྱི་འཛིན་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དྲན་བཞིན་པ་ལ་འཛིན་པ་དང༌། འཛིན་བཞིན་པ་ལ་དྲན་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་པ་ནི་དྲན་པ་འཛིན་པ་མི་སྲིད་དེ། ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་གང་གིས་དྲན་པ་ཡིན་པ་དེའི་སྒོ་ནས་འཛིན་པ་ཡིན་པར་སྨྱོན་པ་མ་ཡིན་པས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པ་ལ། ངོ་བོ་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་འཛིན་ན་ནི་གཅིག་ལ་དྲན་པ་དང་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འགྱུར་ན་ཡང་མངོན་སུམ་དང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་གྱི། མངོན་སུམ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དྲན་བཞིན་པ་ལ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྙམ་དུ་མངོན་སུམ་ནི་དྲན་པ་ལས་ཕྱིས་ཀྱི་དུས་ན་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི་དྲན་པའི་བདག་ཉིད་ལ་མ་ཡིན་ལ། འདི་ཙམ་གྱིས་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འགལ་བ་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ། དྲན་ལས་སྔར་ཡོད་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བ། །འདི་འདྲའི་ཚིག་ནི་རྒྱལ་པོའམ། །རིག་བྱེད་ལ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་གང་སྨྲས་པའོ་སྙམ་ན། འདི་ཉིད་དོ་སྙམ་པ་ཁོ་ནར་རྟོགས་མོད། དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ག་ལས། དེ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རྟོགས་སོ། །འདི་དེ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པར་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་འགྱུར། དེ་ཡང་རྟོགས་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། ཅི་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སམ། འོན་ཏེ་རྟོགས་པ་གཞན་གྱིས་ཡིན། དེ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་ཞེ་ན། ལྷ་རྣམས་དགའ་བ་བརྗེད་ངས་ཅན་གྱི་སྐབས་མ་རྟོགས་ཏེ། རྟོགས་པ་དེ་དྲན་པ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དང་དེར་སྣང་བ་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་སྟེ། ཁྱེད་ཀྱིས་འཛིན་པ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཁོ་བོ་ཅག་ནི་རྟོགས་པ་མ་རྟོགས་པ་དང༌། ཐ་དད་མེད་པར་ཇི་ལྟར་རྟོགས་ཞེས་སྨྲ་བ་ཡིན་ན། དེ་ཅི་གཞན་ཟོས་པ་སྐྱུག་གམ། རྟོགས་པ་གཞན་གྱིས་སོ་ཞེ་ན། རྟོགས་པ་གཞན་གྱིས་རྟོགས་སུ་ཆུག་མོད། རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་འདིས་རྟོགས་པ་གཞན་གྱི་ཡུལ་ལ་དེ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པར་རང་གིས་ཇི་ལྟར་རྟོགས། དོན་དམ་པར་གཅིག་ཡིན་པས་ན་འགལ་བ་མི་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ཉིད་ལ་རྟོགས་པ་དང་མ་རྟོགས་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང༌། སྔར་མ་མཐོང་བ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ཡོད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་མ་མཐོང་བ་ལ་དྲན་པའི་འདུ་བྱེད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་དྲན་ནས་རྟོགས་པ་ཡིན་པས་ན་གཅིག་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་ལ། བརྟགས་པ་འདིའི་རྒྱུ་བརྗོད་དགོས་ན། བརྗོད་ཟིན་པའི་རིགས་པས་དེ་ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་པས་ན། ཅི་སྤངས་ཤིང་སྤངས་ཤིང་ཁས་ལེན་པས་བྱིས་པའི་གཡོ་བག་ལ་བརྟེན་ནམ། དེ་སྐད་དུ། རྟོག་གེ་བའི་ཚོགས་ཀྱི་གཙུག་གི་ནོར་བུས། སྔོན་མྱོང་བ་ནི་དྲན་པ་ལས། །དེ་ཆོས་སྒྲོ་འདོགས་མེད་པར་ནི། །དེ་ལྟར་འདི་སྙམ་ཤེས་པ་མེད། །དབང་སྐྱེས་ལ་ནི་དེ་ག་ལས། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ངོ་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པས་ན་དེ་སྒྲུབ་པའི་སྐད་ ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ན། མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་རིམ་གྱིས་བྱ་བ་མི་བྱེད་པ་ན་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞར་ལ་བྱུང་བའི་དོན་ལ་བརྣག་པས་ཆོག་སྟེ། བྱེད་པ་པོ་རྟག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །མི་རྟག་པ་ནི་དེ་སྨྲ་བ་རྣམས་མི་འདོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། རྟག་པ་བློ་རྟག་པའི་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྟེ་འགའ་ཞིག་འདི་སྐད་དུ། དེའི་འདི་ཡང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འབྲས་བུ་གཞན་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་པོ་གཞན་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བྱེད་པ་པོའི་གཞན་དབང་ཅན་འདི་ལ་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྐྱེ་བོ་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དང་དབང་ཕྱུག་ཉིད་ག་ལ་ཡོད། གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མི་རྟག་པ་ཡིན་པ་ན་ཚུལ་འདི་ཉིད་ཡིན་པས་ན། འགའ་ལ་ཡང་དབང་ཕྱུག་ཉིད་དང་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཡང་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྟག་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོར་ཁས་ལེན་པ་ལེགས་སོ། །སྦྱོར་བ་ནི། གང་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་དེ་བྱེད་པ་པོ་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །དབང་ཕྱུག་ཀྱང་གཞན་གྱི་ལུགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཐལ་བའི་གཏན་ཚིགས་སོ། །གང་ཞིག་བྱེད་པ་པོ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །དབང་ཕྱུག་ཀྱང་བྱེད་པ་པོ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟློག་པ་སྟེ། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ། །སྦྱོར་བ་གཉིས་པོ་འདི་ནི་གཞན་ལ་གྲུབ་པའི་ཁྱབ་པ་ཁས་བླངས་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན་པས་ན་འདི་ལ་ངེས་པར་དོགས་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱེད་པ་པོ་མི་རྟག་པ་ཡང་མེད་པས་ན་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་པོ་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་པོ་མེད་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་ནད་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དུ་མས་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་བའི་དུད་འགྲོ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་འདི་ཐ་དད་པར་དམིགས་པ་གང་ཡིན་ན་འདི་བྱེད་པ་པོ་ཡོད་ན་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་མ་འཐད་དེ། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་འདི་སྙིང་རྗེས་སྙིང་བརླན་པ་ཞིག་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ངལ་ བར་བྱེད། སྙིང་རྗེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བར་བྱེད་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་དང་ལྡན་པ་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་སུ་ཞིག་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར། འདི་སྙམ་དུ་གང་གིས་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་གང་ཡིན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་མི་དགེ་བའི་ལས་བྱས་པ་ཡིན་ན། ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་དག་ལ་ཉེས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ག་ལ་ཡོད་སྙམ་ན། ཉེས་པ་ཇི་ལྟར་མེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་དེའི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྟེ་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ངེས་པར་མྱོང་དགོས་ཏེ། བྱས་པ་ཆུད་ཟོས་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་བརྩེ་བ་ཅན་ཡིན་ཡང་དེ་གྲོགས་སུ་འགྱུར་བ་ན་ཉེས་པ་མེད་དོ། །དེ་ཅི་ང་ནི་དེ་བྱ་བ་མི་བྱེད་པ་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ལ་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་ངམ། དེ་ལྟ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་པོས་བྱ་བ་མ་བྱས་ན་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་དེ་ལྟ་ན་བརྩེ་བ་ཅན་འདི་དེ་ལ་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱ་བ་ཉིད་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མི་དགེ་བའི་མཐུས་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱ་བ་ཡང་མི་འཐོབ་པོ་ཞེ་ན། འདིར་རང་གི་བདག་ཉིད
Chinese
現在的現量對於其他也是同樣的道理，因此，現量不能把握遍及先前和後來的時間的任何事物。這說明了認識不是現量，如果使之顯現的知識是現量，那麼先前的狀態就不是現在要使之顯現的，而是要憶念的，現量不是憶念的自性。然而，如果現在存在的狀態不使之顯現，那麼這可以被認為是憶念。專注於使之顯現，這怎麼能被稱為憶念呢？如幼童不肯說：僅僅先前衡量，就產生「是那個」的憶念。這個「就是這個」，是認識，是更殊勝的。如果有人這樣說，那麼認識就變成了憶念和執取的自性，但並非僅僅是執取，因為憶念時執取和執取時憶念是不合理的。一個事物不可能既是憶念又是執取，因為它們相互矛盾。瘋子以外的人無法說，通過哪個自性是憶念，就通過那個自性是執取。如果通過其他自性執取，那麼一個事物就不會既是憶念又是執取。即使變成了，也只會變成現量和非現量，但並非僅僅是現量，因為憶念時不可能僅僅是現量。有人認為，現量存在於憶念之後的時間，而不是憶念的自性，僅憑這一點不會變成非現量，因為沒有矛盾。 因此說：從憶念之前就存在的，那被稱為現量。這樣的詞語，國王或吠陀中也沒有。如果有人這樣說，那麼僅僅理解為「就是這個」。怎麼能說「那個就是這個」呢？如果因為理解為與那個沒有差別就沒有過失，那麼這是不理解。怎麼能認為「這個與那個沒有差別地理解」是合理的呢？如果說那也是理解本身，那麼是通過那個理解本身，還是通過其他的理解？如果說是通過那個理解本身，那麼在諸天歡喜的健忘情況下就無法理解，因為那個理解是憶念和執取。
English
Since the present perception is the same for others as well, perception cannot grasp anything that pervades past and future times. This explains that recognition is not perception. If the knowledge that makes something manifest is perception, then the previous state is not what is to be made manifest now, but rather what is to be remembered. Perception is not the nature of memory. However, if the present state is not made manifest, then it may be considered memory. How can focusing on making it manifest be called memory? As the young child Nonu Malenga says: "Only by measuring beforehand, the memory of 'it is that' arises. This 'this is that' is recognition, which is more excellent." If someone says this, then recognition becomes the nature of memory and apprehension, but it is not merely apprehension, because apprehension while remembering and remembering while apprehending are unreasonable. It is impossible for one thing to be both memory and apprehension, because they contradict each other. No one other than a madman can say that through which nature it is memory, through that nature it is apprehension. If it is apprehended through another nature, then one thing will not be both memory and apprehension. Even if it becomes so, it will only become perception and non-perception, but not merely perception, because it is not reasonable to be merely perception while remembering. Someone thinks that perception exists after the time of memory, but not in the nature of memory, and this alone will not become non-perception, because there is no contradiction. Therefore it is said: "Whatever exists before memory, that is called perception. Such words are not found even in kings or Vedas." If someone says this, then only understand it as "it is this." How can it be said that "that is this"? If there is no fault because it is understood as not different from that, then this is not understanding. How can it be considered reasonable to understand that "this is understood as not different from that"? If it is said that that is understanding itself, then is it through that understanding itself, or through another understanding? If it is said that it is through that understanding itself, then it cannot be understood in the case of the forgetful joy of the gods, because that understanding is memory and apprehension.
Chinese
认为其本性并非显现和显现于彼，您说这仅仅是执着的本性。对此，我们说，如何才能无差别地了悟证悟与未证悟呢？这难道是吃了他人的东西又吐出来吗？难道是他人证悟吗？即使他人证悟，这个非证悟者如何能自己了悟他人证悟的境，且与彼无差别呢？若说因为究竟上是一，故不相违，则不然，因为对一本身来说，证悟与未证悟是不合理的，而且以前未见过的也同样会存在证悟的过失。若说不然，因为以前未见过的不存在忆念的造作，那么，因为忆念而证悟，所以并非究竟一，如果需要陈述此考察的因由，由于已陈述的理路，那也是不合理的，那么，舍弃又舍弃，却以承认来依赖孩童的欺骗吗？如是说，正理论者的聚落之顶上的珍宝说：先前经历是从忆念中产生的，对于那法，没有增益，如是，没有知晓此念，从自在生中又如何产生呢？因此，认识不合理是现量，因此，成立它的刹那不是现量，因为不是现量成立的缘故。非刹那者次第不做事，故与现量不相违，因为满足于顺便产生之义即可，因为作者不是常恒的。说无常者，仅仅是那些论者不希望的，因为承认常恒的智慧是常恒的作者。如果有人这样说：因为这也是无常的果，如同其他的果一样，其他的作者先已存在，那么，即使这样，这个作者的受他支配，如同其他的众生一样，哪里会有作者本身和自在本身呢？第二等也是无常的，因为也是同样的道理，所以，对任何来说，都不存在自在本身和作者本身。因此，即使这是果，也必须考察为没有作者，即使是那样，也是如此。
English
Thinking that its nature is not manifest and does not appear there, you say that this is merely the nature of clinging. To this, we say, how can we realize enlightenment and non-enlightenment without difference? Is this like eating someone else's food and then spitting it out? Is it that others are enlightened? Even if others are enlightened, how can this non-enlightened one realize the realm of others' enlightenment without difference from it? If you say that because it is ultimately one, there is no contradiction, then it is not so, because for oneness itself, enlightenment and non-enlightenment are unreasonable, and also there would be the fault that even what has not been seen before would have enlightenment. If you say it is not so, because there is no mental fabrication of memory for what has not been seen before, then, because enlightenment comes from memory, it is not ultimately one, and if it is necessary to state the cause of this examination, because of the reasons already stated, that is also unreasonable, so, abandoning and abandoning, are you relying on the deception of children by admitting it? As it is said, the jewel on the crown of the assembly of logicians said: Previous experience arises from memory, for that dharma, there is no superimposition, thus, there is no knowing this thought, how does it arise from the self-born? Therefore, recognition is not reasonable as direct perception, therefore, the moment that establishes it is not direct perception, because it is not established by direct perception. The non-momentary does not act sequentially, so it is not contradictory to direct perception, because it is enough to be satisfied with the meaning that arises incidentally, because the agent is not permanent. Those who say impermanence, it is only what those debaters do not want, because they admit that permanent wisdom is the permanent agent. If someone says this: Because this is also the result of impermanence, like other results, other agents have already gone before, then, even so, where does this agent's dependence on others, like other beings, have the agent itself and the self itself? The second and so on are also impermanent, because it is the same reason, so, for anyone, there is no self itself and agent itself. Therefore, even if this is a result, it must be examined as having no agent, and even if it is so, it is the same.