Tibetan
མས་ཀྱིས་གནས་ལྔ་ལ་མཁས་པར་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པ་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་པ་དང༌། ཁམས་ལ་མཁས་པ་དང༌། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་དང༌། འཕགས་པའི་བདེན་པ་ལ་མཁས་པའོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང༌། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང༌། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང༌། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་གཉིས་ཏེ་འདི་ལྟར། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་དང༌། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལས་བྱུང་བའི་གཟུགས་སོ། །དེ་ལ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལ་བཞི་ནི་འདི་ལྟར། ས་དང༌། ཆུ་དང༌། མེ་དང༌། རླུང་ངོ༌། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལས་བྱུང་བའི་གཟུགས་ནི་ཉི་ཤུ་ཉེར་དྲུག་སྟེ། འདི་ལྟར། མིག་དང༌། རྣ་བ་དང༌། སྣ་དང༌། ལྕེ་དང༌། ལུས་དང༌། གཟུགས་དང༌། སྒྲ་དང༌། དྲི་དང༌། རོ་དང༌། རེག་པ་དང༌། བུད་མེད་ཀྱི་དབང་པོ་དང༌། སྐྱེས་པའི་དབང་པོ་དང༌། སྲོག་གི་དབང་པོ་དང༌། ལུས་ཀྱི་རིག་བྱེད་དང༌། ངག་གི་རིག་བྱེད་དང༌། ནམ་མཁའི་ཁམས་དང༌། གཟུགས་ཀྱི་སྤང་བ་ཉིད་དང༌། གཟུགས་ཀྱི་འཇམ་པ་ཉིད་དང༌། གཟུགས་ཀྱི་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་དང༌། གཟུགས་ཀྱི་འཕེལ་བ་དང༌། གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུད་དང༌། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང། གཟུགས་ཀྱི་རྒ་བ་དང༌། གཟུགས་ཀྱི་མི་རྟག་པ་དང༌། ཁམས་ཀྱི་ཟས་དང༌། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་དང༌། གཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་ཉེ་བར་བསླང་བའི་གཟུགས་ཉི་ཤུ་ཉེར་དྲུག་སྟེ། གཟུགས་སུམ་ཅུར་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་སུམ་ཅུ་རྣམས་རྒྱུ་ལྔ་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་སློང་དང༌། ཚོགས་པ་དང༌། སྐྱེ་བ་དང༌། སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དང༌། གཅིག་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཀུན་སློང་ནི་བཞི་སྟེ་འདི་ལྟར། ལས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་བསླང་བ་དང༌། སེམས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་བསླང་བ་དང༌། དུས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་བསླང་བ་དང༌། ཁ་ཟས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་བསླང་བའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་དགུ་ནི་ལས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་བསླང་བ་སྟེ་འདི་ལྟར། མིག་དང༌། རྣ་བ་དང༌། སྣ་དང༌། ལྕེ་དང༌། ལུས་དང༌། བུད་མེད་ཀྱི་དབང་པོ་དང༌། སྐྱེས་པའི་དབང་པོ་དང༌། སྲོག་གི་དབང་པོ་དང༌། དབང་པོའི་ངོ་བོའོ། །གཟུགས་གཉིས་ནི་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་བསླང་བ་སྟེ། འདི་ལྟར། ལུས་ཀྱི་རིག་བྱེད་དང༌། ངག་གི་རིག་བྱེད་དེ། །གཅིག་ནི་དུས་དང་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་བསླང་བ་སྟེ་སྒྲའོ། །དུས་དང་སེམས་དང་ཟས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་བསླང་བ་ནི་བཞི་སྟེ། འདི་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་ཡང་བ་དང༌། གཟུགས་ཀྱི་འཇམ་པ་དང༌། གཟུགས་ཀྱི་ལས་སུ་རུང་བ་དང༌། གཉིད་དོ། །དུས་དང་ལས་དང་སེམས་དང་ཟས་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་བསླང་བ་ལ་བཅུ་གཉིས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། དྲི་དང༌། རོ་དང༌། ནམ་མཁའི་ཁམས་དང༌། གཟུགས་ཀྱི་འཕེལ་བ་དང༌། གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུད་དང༌། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང༌། ཁམ་གྱི་ཟས་དང༌། སའི་ཁམས་དང༌། ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་ངོ༌། །གཟུགས་གཉིས་ནི་གང་གིས་ཀྱང་བསླང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་རྙིངས་པ་དང༌། གཟུགས་ཀྱི་མི་རྟག་པའོ། །འོན་ཀྱང་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་ལས་རྒ་བ་དང༌། རྒས་པའི་རྐྱེན་ལས་མི་རྟག་པའོ། །ཚོགས་པ་ནི་ལས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་དགུ་ཚོགས་པའོ། །འདི་ལྟར། མིག་བཅུ་དང༌། རྣ་བ་བཅུ་དང༌། སྣ་བཅུ་དང༌། ལྕེ་བཅུ་དང༌། ལུས་བཅུ་དང༌། བུད་མེད་དབང་པོ་བཅུ་དང༌། དངོས་པོ་བཅུ་དང༌། སྐྱེས་པའི་དབང་པོ་བཅུ་དང༌། དངོས་པོ་བཅུ་དང༌། སྲོག་གི་དབང་པོ་བཅུའོ། །དེ་ལ་མིག་བཅུ་ཞེས་པ་ནི། རབ་ཏུ་དང་བའི་མིག་གི་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དང༌། ཁ་དོག་དང༌། དྲི་དང༌། རོ་དང༌། གཟི་བརྗིད་དང༌། སྲོག་གི་དབང་པོ་དང༌། མིག་གི་རབ་ཏུ་དང་བའོ། །ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་རྣམས་གནས་རྣམ་པ་ཐ་དད་མེད་པའི་གོང་བུ་ཡིན་པས། མིག་བཅུ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །མིག་བཅུ་ནི་འབྱུང་བ་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རྙིངས་པ་ལ་ནི་རྒ་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འཇིག་པ་ལ་ནི་མི་རྟག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཡོངས་སུ་ཆད་པ་ནི་ནམ་མཁའི་ ཁམས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཆོས་བཞི་པོ་འདི་རྣམས་ནི། ཚོགས་པ་དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་མིག་བཅུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒ་བའི་དུས་སུ། མིག་བཅུ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་བཅུ་གཉིས་པ་སྐྱེའོ། །མིག་བཅུ་དེ་གཉིས་ཀྱི་འདུས་པ་དེ་ནི་འཕེལ་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གང་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་དེ་ནི་རྒྱུད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །སྔར་གྱི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞི་དང༌། གཉིས་པོ་འདི་དག་སྟེ། ཆོས་དྲུག་པོ་འདི་དག་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་བྱེད་ཡིན་ནོ། །ཡང་མིག་བཅུ་གཉིས་པའི་རྒ་བའི་དུས་སུ། མིག་བཅུ་གཉིས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་བཅུ་ལྡན་གསུམ་པ་སྐྱེའོ། །གང་གཉིས་པའམ་གསུམ་པ་འདུས་པ་དེ་ནི་འཕེལ་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གང་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་དེ་ནི་རྒྱུད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །བཅུ་ལྡན་སྔོན་མའི་འཇིག་པ་དང༌། གཉིས་པའི་རྒ་བ་དང༌། གསུམ་པའི་སྐྱེ་བ་རྣམས་དུས་གཅིག་དུ་འཇུག་པའོ། །དེ་ལྟར་འཇུག་པའི་མིག་བཅུ་ལྡན་རྣམས་ལ་ནི་བར་གཅོད་དམ་གོ་སྐབས་མི་ཤེས་ཏེ། སྐད་ཅིག་ནི་མྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲོན་མེའི་འོད་བཞིན་དུ་མཐོང་བའོ། །འདི་ནི་མིག་བཅུ་ལྡན་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་བཅུ་ལྡན་དང༌། སྣ་བཅུ་ལྡན་དང༌། ལྕེ་བཅུ་ལྡན་དང༌། ལུས་བཅུ་ལྡན་དང༌། བུད་མེད་ཀྱི་དབང་པོ་བཅུ་ལྡན་དང༌། སྐྱེས་པའི་དབང་པོ་བཅུ་ལྡན་དང༌། དངོས་པོ་བཅུ་ལྡན་དང༌། སྲོག་གི་དབང་པོ་བཅུ་ལྡན་རྣམས་རྒྱས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཟུགས་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཅི་ལྟར་རིགས་པར་རྒྱས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདིར་མངས་པར་འགྱུར་བས་འཇིགས་པས་བདག་གིས་མ་བརྗོད་དོ། །སྐྱེ་བ་ནི་འདི་ལྟར། མངལ་གྱི་སྐྱེ་བའི་སྐད་ཅིག་ལ་གཟུགས་སུམ་ཅུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོ་བཅུ་ལྡན་དང༌། ལུས་བཅུ་ལྡན་དང༌། གང་གི་ཚེ་བུད་མེད་ནི་བུད་མེད་ཀྱི་དབང་པོ་བཅུ་ལྡན་དང༌། ཡང་ན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་སྐྱེས་པའི་དབང་པོ་བཅུ་ལྡན་དང༌། མ་ནིང་རྣམས་ཀྱི་ནི་གཟུགས་ཉི་ཤུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དངོས་པོ་བཅུ་ལྡན་དང༌། ལུས་བཅུ་ལྡན་ནོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་རྫུས་སྐྱེས་སྐྱེ་མཆེད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བའི་དུས་སུ། གཟུགས་བདུན་ཅུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། འདི་ལྟར། དངོས་པོ་བཅུ་ལྡན་དང༌། ལུས་བཅུ་ལྡན་དང༌། མིག་བཅུ་ ལྡན་དང༌། རྣ་བ་བཅུ་ལྡན་དང༌། སྣ་བཅུ་ལྡན་དང༌། ལྕེ་བཅུ་ལྡན་དང༌། གང་ཚེ་བུད་མེད་ཡིན་པ་ན་བུད་མེད་ཀྱི་དབང་པོ་བཅུ་ལྡན་དང༌། གང་ཚེ་སྐྱེས་པ་ན་སྐྱེས་པའི་དབང་པོ་བཅུ་ལྡན་ནོ། །ངན་སོང་རྣམས་ཀྱི་རྫུས་སྐྱེས་དམུས་ལོང་བུད་མེད་ངམ། སྐྱེས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་དུས་སུ་གཟུགས་དྲུག་ཅུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། མིག་བཅུ་ལྡན་མེད་པས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བའི་འོན་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་གཟུགས་དྲུག་ཅུ་སྟེ། རྣ་བ་བཅུ་ལྡན་མེད་པས་སོ། །དམུས་ལོང་མ་ནིང་རྣམས་ཀྱི་ནི་གཟུགས་ལྔ་བཅུ་སྟེ། མིག་བཅུ་ལྡན་དང༌། རྣ་བ་བཅུ་ལྡན་མེད་པས་སོ། །ངན་འགྲོ་རྫུས་སྐྱེས་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པ་རྣམས་དང་བསྐལ་པ་དང་པོ་པའི་མི་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བའི་དུས་སུ་གཟུགས་དྲུག་ཅུ་འབྱུང་སྟེ་འདོད་པ་བཅུ་ལྡན་མེད་པས་སོ། །དམུས་ལོང་མ་ནིང་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བའི་དུས་སུ་གཟུགས་ལྔ་བཅུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། མིག་བཅུ་ལྡན་དང་འདོད་པ་བཅུ་ལྡན་མེད་པས་སོ། །དམུས་ལོང་མ་ནིང་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བའི་དུས་སུ་ཡང་ལྔ་བཅུ་སྟེ། རྣ་བ་བཅུ་ལྡན་
Chinese
应当使（某人）精通五处。即：精通蕴、精通处、精通界、精通缘起、精通圣谛。其中，五蕴是：色蕴、受蕴、想蕴、行蕴、识蕴。其中，色蕴有两种，即：大种和由大种所生的色。其中，大种有四种，即：地、水、火、风。由大种所生的色有二十六种，即：眼、耳、鼻、舌、身、色、声、香、味、触、女根、男根、命根、身表、语表、虚空界、色的可舍性、色的柔软性、色的堪能性、色的增长、色的相续、色的生、色的老、色的无常、界食、事物的自性、睡眠。因此，四大种和近所生的二十六种色，总共变为三十种色。应当了知这三十种色是从五种因缘中产生差别的。即：意乐、集合、生、种种性、一性。其中，意乐有四种，即：业所生、心所生、时所生、食物所生。其中，九种色是业所生的，即：眼、耳、鼻、舌、身、女根、男根、命根、根的自性。两种色是心所生的，即：身表、语表。一种是时和心所生的，即声音。时间和心和食物所生的是四种，即色的
English
One should cultivate proficiency in five areas. These are: proficiency in aggregates, proficiency in sources, proficiency in elements, proficiency in dependent origination, and proficiency in the noble truths. Among these, the five aggregates are: the aggregate of form, the aggregate of feeling, the aggregate of perception, the aggregate of formation, and the aggregate of consciousness. Among these, the aggregate of form is twofold, namely: the great elements and the form derived from the great elements. Among these, the great elements are four, namely: earth, water, fire, and wind. The form derived from the great elements is twenty-six, namely: eye, ear, nose, tongue, body, form, sound, smell, taste, touch, female organ, male organ, life faculty, bodily expression, verbal expression, space element, the relinquishing of form, the softness of form, the adaptability of form, the growth of form, the continuity of form, the birth of form, the aging of form, the impermanence of form, element food, the nature of things, and sleep. Therefore, the four great elements and the twenty-six forms that are nearly produced, in total become thirty forms. It should be known that these thirty forms are differentiated from five causes. These are: intention, collection, birth, variety, and unity. Among these, intention is fourfold, namely: karma-produced, mind-produced, time-produced, and food-produced. Among these, nine forms are karma-produced, namely: eye, ear, nose, tongue, body, female organ, male organ, life faculty, and the nature of the faculties. Two forms are mind-produced, namely: bodily expression and verbal expression. One is time- and mind-produced, namely sound. Time, mind, and food produced are four, namely the form of
Chinese
，柔软，适于使用，以及睡眠。通过时间和行为，心和食物等引发的有十二种，如下：色的生处，气味，味道，空界，色的增长，色的延续，色的出生，团食，地界，水、火和风。有两种色法是任何事物都无法引发的，如下：色的衰老和色的无常。然而，从出生的因缘产生衰老，从衰老的因缘产生无常。集合是由行为引发的九种集合。如下：眼十，耳十，鼻十，舌十，身十，女性根十，事物十，男性根十，事物十，以及命根十。其中，所谓的眼十，是指成为清澈之眼的物质的四大元素，以及颜色，气味，味道，光彩，命根和眼的清澈。这十种法是无有处所差别的整体，因此被称为眼十。眼十对于元素来说被称为出生。对于衰老来说被称为衰老。对于毁灭来说被称为无常。完全断绝被称为空界。这四种法是随顺那个集合而行的。此外，在眼十本身的衰老之时，依靠眼十而产生十二眼。那两个眼十的聚合被称为增长。与那些相连的被称为延续。之前的出生等四种，以及这两个，这六种法是随顺那些而行的。此外，在十二眼的衰老之时，依靠那十二眼而产生具有十个的第三眼。那两个或三个的聚合被称为增长。与那本身相连的被称为延续。先前十个的毁灭，第二个的衰老，以及第三个的出生，同时发生。因此
English
, suppleness, suitability, and sleep. There are twelve things that are induced by time, action, mind, and food, as follows: the birthplace of form, smell, taste, the space element, the growth of form, the continuity of form, the birth of form, lump food, the earth element, water, fire, and wind. There are two forms that cannot be induced by anything, as follows: the aging of form and the impermanence of form. However, aging arises from the cause of birth, and impermanence arises from the cause of aging. Aggregates are nine aggregates induced by action. As follows: ten eyes, ten ears, ten noses, ten tongues, ten bodies, ten female faculties, ten objects, ten male faculties, ten objects, and ten life faculties. Among them, the so-called ten eyes refers to the four great elements that constitute the substance of the clear eye, as well as color, smell, taste, splendor, life faculty, and the clarity of the eye. These ten dharmas are a whole without difference in location, so they are called ten eyes. The ten eyes are called birth for the elements. Aging is called aging. Destruction is called impermanence. Complete cessation is called the space element. These four dharmas follow that aggregate. Furthermore, at the time of aging of the ten eyes themselves, the twelfth eye is born relying on the ten eyes. The aggregation of those two ten eyes is called growth. What is connected to those is called continuity. The previous four, such as birth, and these two, these six dharmas follow those. Furthermore, at the time of aging of the twelve eyes, the third eye with ten is born relying on those twelve eyes. The aggregation of those two or three is called growth. What is connected to that itself is called continuity. The destruction of the previous ten, the aging of the second, and the birth of the third occur simultaneously. Therefore
Chinese
对于那些具有进入状态的十眼者来说，没有阻碍或机会，因为刹那非常迅速。就像灯的光芒一样被看见。这被称为十眼者。同样，十耳者、十鼻者、十舌者、十身者、女性的十根、男性的十根、十种事物和十命根，都应该详细了解。同样，其他色法也应该根据情况详细了解。因为这里会变得繁多，所以因为害怕我就不说了。出生是这样的：在胎生的刹那，会产生三十种色法。十种事物和十身，以及当女性出生时，有女性的十根，或者如果将要出生，那时有男性的十根，而对于不男不女者，则会产生二十种色法，即十种事物和十身。在欲望中行事的化生、诸根圆满的男性和女性，在出生时，会产生七十种色法。即十种事物、十身、十眼、十耳、十鼻、十舌，当是女性时，有女性的十根，当是男性时，有男性的十根。恶趣的化生、盲人女性或男性，在出生时会产生六十种色法，因为没有十眼。同样，对于出生的聋人来说，也是六十种色法，因为没有十耳。对于盲人双性人来说，是五十种色法，因为没有十眼和十耳。恶趣的化生、诸根圆满者以及最初劫的人们，在出生时会产生六十种色法，因为没有十种欲望。盲人双性人在出生时会产生五十种色法，因为没有十眼和十种欲望。盲人双性人在出生时也是五十种，因为没有十耳。
English
For those with ten eyes who enter into states, there is no obstruction or opportunity, because the moment is very swift. It is seen like the light of a lamp. This is called the one with ten eyes. Similarly, the one with ten ears, the one with ten noses, the one with ten tongues, the one with ten bodies, the ten faculties of women, the ten faculties of men, the ten things, and the ten life faculties should be understood in detail. Likewise, other forms should also be understood in detail as appropriate. Because it would become too much here, I do not speak out of fear. Birth is like this: In the moment of womb birth, thirty forms will arise. Ten things and ten bodies, and when a woman is born, there are the ten faculties of women, or if one is going to be born, then there are the ten faculties of men, and for hermaphrodites, twenty forms will arise, namely ten things and ten bodies. At the time of birth of males and females who are born by transformation and who are complete in their faculties, who engage in desire, seventy forms will arise. Namely, ten things, ten bodies, ten eyes, ten ears, ten noses, ten tongues, and when it is a woman, there are the ten faculties of women, and when it is a man, there are the ten faculties of men. At the time of birth of blind women or men who are born by transformation in the lower realms, sixty forms will arise, because there are no ten eyes. Similarly, for those who are born deaf, there are sixty forms, because there are no ten ears. For blind hermaphrodites, there are fifty forms, because there are no ten eyes and ten ears. At the time of birth of those who are born by transformation in the lower realms and who are complete in their faculties, and of the people of the first kalpa, sixty forms will arise, because there are no ten desires. At the time of birth of blind hermaphrodites, fifty forms will arise, because there are no ten eyes and ten desires. At the time of birth of blind hermaphrodites, there are also fifty, because there are no ten ears.