Tibetan
ཁམས་དང༌། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་སོ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཁམས་བརྒྱད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མིག་གི་ཁམས་དང༌། རྣ་བའི་ཁམས་དང༌། སྣའི་ཁམས་དང༌། ལྕེའི་ཁམས་དང༌། ལུས་ཀྱི་ཁམས་དང༌། དྲིའི་ཁམས་དང༌། རོའི་ཁམས་དང༌། རེག་བྱའི་ཁམས་སོ། །ཡང་ཁམས་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ནང་དང་ཕྱི་རོལ་ལོ། །དེ་ལ་ནང་གི་ནི་ལྷག་དང་བཅས་པའི་བཅུ་གཉིས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དབང་པོ་དྲུག་གི་ཁམས་དང༌། རྣམ་ཤེས་དྲུག་གི་ཁམས་དང༌། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཆ་འགའ་ཞིག་གོ །ཕྱི་རོལ་གྱི་ཁམས་ལ་ལྷག་དང་བཅས་པའི་ལྔ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱའི་ཁམས་དང༌། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཆ་འགའོ། །ཡང་ཁམས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་འདི་ལྟ་སྟེ། དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། དམིགས་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་གོ །དེ་ཉིད་ནི་བདེན་པ་བཞི་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་དང༌། ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་དང༌། འགོག་པའི་བདེན་པ་དང༌། ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ནི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དོ། །ཀུན་འབྱུང་བདེན་ནི་ཟག་བཅས་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཆའོ། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ ཁམས་ཀྱི་ཆ་འགའོ། །འགོག་པའི་བདེན་པ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཆ་འགའ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་གསུམ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང༌། གཞན་དབང་གི་རང་བཞིན་དང༌། ཡོངས་སུ་གྲུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ཁམས་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་ཉིད་དོ། །འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཆ་འགའ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ནི་བདེན་པ་གཉིས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང༌། དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ། །དེ་ལ་ཁམས་ཀུན་ཉིད་ནི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའོ།། འདུས་མ་བྱས་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཆ་འགའ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ། །འདིར་ཁམས་དྲུག་པོ་འདི་ནི་སྐྱེས་བུ་དང་གང་ཟག་ཅེས་པ་ཁམས་དྲུག་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སའི་ཁམས་དང༌། ཆུའི་ཁམས་དང༌། མེའི་ཁམས་དང༌། རླུང་གི་ཁམས་དང༌། ནམ་མཁའི་ཁམས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་སོ། །ཡང་ཆོས་རྣམས་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ཅན་དང༌། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་ཆོས་གཟུགས་ཅན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འབྱུང་བ་དང༌། འབྱུང་བ་ལས་བྱུང་བའོ། །ཆོས་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་གཉིས་འདི་ལྟ་སྟེ། འདུས་བྱས་
Chinese
界和法界。未说明的界有八种，即：眼界、耳界、鼻界、舌界、身界、香界、味界、触界。又有两种界，即：内和外。其中内界是具有剩余的十二种，即：六根界、六识界以及部分法界。外界是具有剩余的五种，即：色、声、香、味、触界以及部分法界。又有两种界，即：有对境和无对境。其中有对境的是七种心界，剩余的是无对境，即十一种。它们是四圣谛，即：苦谛、集谛、灭谛、道谛。其中苦谛是所有界。集谛是有漏法界的一部分。道谛是无漏法界的一部分。灭谛是非复合法的法界的一部分。它们是三种自性，即：遍计所执性、依他起性、圆成实性。其中所有界是遍计所执和依他起。非复合法的法界的一部分是圆成实性。它们是两种真谛，即：世俗谛和胜义谛。其中所有界是世俗谛。非复合法的法界的一部分是胜义谛。这里说的六界是指士夫和补特伽罗，这六界是：地界、水界、火界、风界、空界、识界。又，如果简要归纳诸法，有两种，即：有色和无色。其中有色法有两种，即：本源和本源所生。无色法有两种，即：复合。
English
The realms and the realm of phenomena. There are eight realms that are not specified, namely: the realm of the eye, the realm of the ear, the realm of the nose, the realm of the tongue, the realm of the body, the realm of smell, the realm of taste, and the realm of touch. Furthermore, there are two types of realms: internal and external. Among these, the internal consists of the remaining twelve, namely: the six sense-organ realms, the six consciousness realms, and some part of the realm of phenomena. The external consists of the remaining five, namely: the realms of form, sound, smell, taste, and touch, and some part of the realm of phenomena. Furthermore, there are two types of realms: those with an object and those without an object. Among these, those with an object are the seven mind realms, and the remaining ones are without an object, namely eleven. These are the four noble truths, namely: the truth of suffering, the truth of the origin, the truth of cessation, and the truth of the path. Among these, the truth of suffering is all the realms. The truth of the origin is a part of the defiled realm of phenomena. The truth of the path is a part of the undefiled realm of phenomena. The truth of cessation is a part of the unconditioned realm of phenomena. These are the three natures, namely: the completely imputed nature, the dependent nature, and the thoroughly established nature. Among these, all the realms are the completely imputed and the dependent. A part of the unconditioned realm of phenomena is the thoroughly established nature. These are the two truths, namely: the conventional truth and the ultimate truth. Among these, all the realms are the conventional truth. A part of the unconditioned realm of phenomena is the ultimate truth. Here, the six realms refer to the individual and the person, these six realms are: the earth realm, the water realm, the fire realm, the wind realm, the space realm, and the consciousness realm. Furthermore, if the phenomena are briefly summarized, there are two types: those with form and those without form. Among these, phenomena with form are of two types: the primary elements and those arising from the primary elements. Phenomena without form are two, namely: composite.
Tibetan
དང༌། འདུས་མ་བྱས་སོ། །དེ་ལ་ཆོས་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་འདུས་བྱས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་དང༌། སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང༌། སེམས་དང་མི་ལྡན་པའོ། །ཆོས་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་འདུས་མ་བྱས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ནམ་མཁའ་དང༌། སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་དང༌། སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་འགོག་པ་དང༌། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ། །དེས་ན་འདོད་པའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། །གཟུགས་ཁམས་ཀྱང་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་སྤངས་པ་ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་ནི་ཕུང་པོ་གཉིས་ཏེ། གཟུགས་དང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཙམ་ཡིན་པས་སོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ནི་ཕུང་པོ་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ། དེ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་ སྟོབས་བཅུ་དཔལ་བཤེས་གཉེན་གྱིས་རྣམ་པར་བསྡུས་པ་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་རྣམ་པར་ངེས་པ་ལས་ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལེའུ་དགུ་པའོ།། །།སྣོད་དང་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གཉིས་དག་གིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང༌། ནང་གི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཐུན་མོང་གི་ལས་ནི་ཕྱིའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ལས་ནི་ནང་གི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལ་ནང་གི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ནི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཏེ། འདི་ལྟར་མ་རིག་པའི་ཡན་ལག་དང༌། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡན་ལག་དང༌། མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཡན་ལག་དང༌། རེག་པའི་ཡན་ལག་དང༌། ཚོར་བའི་ཡན་ལག་དང༌། སྲེད་པའི་ཡན་ལག་དང༌། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཡན་ལག་དང༌། སྲིད་པའི་ཡན་ལག་དང༌། སྐྱེ་བའི་ཡན་ལག་དང༌། རྒ་ཤིའི་ཡན་ལག་གོ །དེ་རྣམས་ནི་ཡན་ལག་བཞི་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འཕེན་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་དང༌། འཕངས་པའི་ཡན་ལག་དང༌། མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་དང༌། མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཡན་ལག་གོ །དེ་ལ་འཕེན་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་འདི་ལྟ་སྟེ། མ་རིག་པའི་ཡན་ལག་དང༌། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ །འཕངས་པའི་ཡན་ལག་ལ་རྣམ་པ་ལྔ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་
Chinese
和非组合的。其中，非色法的组合有三种，即：心，心所，和不相应行。非色法的非组合有四种，即：虚空，择灭，非择灭，和诸法的法性。因此，欲界的一切都是五蕴的自性。色界除了无想有情之外，也是五蕴的自性。无想有情只有两蕴，即色蕴和行蕴。无色界是四蕴的自性，因为那里没有色蕴。大班智达十力吉祥友所著的《组合与非组合的辨别》中，关于蕴、处、界的辨别，第九品结束。 器世间和有情世间这二者所产生的缘起有两种，即外缘起和内缘起。其中，产生器世间的共同业是外缘起。产生有情世间的不共业是内缘起。其中，内缘起有十二支，即无明支、行支、识支、名色支、六处支、触支、受支、爱支、取支、有支、生支、老死支。这些可以归纳为四支，即能引支、所引支、能成支、所成支。其中，能引支有两种，即无明支和行支。所引支有五种，即识
English
And the unconditioned. Among them, there are three types of conditioned non-form dharmas: namely, mind, mental factors, and non-associated compositional factors. There are four types of unconditioned non-form dharmas: namely, space, analytical cessation, non-analytical cessation, and the suchness of all dharmas. Therefore, all of the desire realm is of the nature of the five aggregates. The form realm, except for the mindless beings, is also of the nature of the five aggregates. Mindless beings have only two aggregates, namely the aggregate of form and the aggregate of composition. The formless realm is of the nature of four aggregates, because there is no aggregate of form there. The great scholar Ten Powers, Glorious Friend, compiled the "Discrimination of Conditioned and Unconditioned," from which the ninth chapter, "Discrimination of Aggregates, Sources, and Realms," is completed. The dependent arising that generates the two, the container and sentient beings worlds, are of two types: namely, external dependent arising and internal dependent arising. Among them, the common karma that generates the container world is external dependent arising. The uncommon karma that generates the sentient beings world is internal dependent arising. Among them, internal dependent arising has twelve limbs: namely, the limb of ignorance, the limb of action, the limb of consciousness, the limb of name and form, the limb of the six sense sources, the limb of contact, the limb of feeling, the limb of craving, the limb of grasping, the limb of existence, the limb of birth, and the limb of aging and death. These can be transformed into four limbs: namely, the projecting limb, the projected limb, the accomplishing limb, and the to-be-accomplished limb. Among them, there are two types of projecting limbs: namely, the limb of ignorance and the limb of action. There are five types of projected limbs: namely, consciousness.
Tibetan
པའི་ཡན་ལག་དང༌། མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཡན་ལག་དང༌། རེག་པའི་ཡན་ལག་དང༌། ཚོར་བའི་ཡན་ལག་གོ །མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྲེད་པའི་ཡན་ལག་དང༌། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཡན་ལག་དང༌། སྲིད་པའི་ཡན་ལག་གོ །མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཡན་ལག་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་བའི་ཡན་ལག་དང༌། རྒ་ཤིའི་ཡན་ལག་གོ །ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་འདི་ལ་དུམ་བུ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྔོན་གྱི་དུམ་བུ་དང༌། བར་གྱི་དུམ་བུ་དང༌། མཐའ་མའི་དུམ་ བུའོ། །དེ་ལ་སྔོན་གྱི་དུམ་བུ་ནི་དེ་མ་ཐག་པའི་སྐྱེ་བ་སྔོན་མ་དང་འབྲེལ་པའི་ཡན་ལག་གཉིས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མ་རིག་པའི་ཡན་ལག་དང༌། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ །བར་གྱི་དུམ་བུའི་སྐྱེ་བ་ལྟ་བ་དང་འབྲེལ་བའི་ཡན་ལག་བརྒྱད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡན་ལག་དང༌། མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཡན་ལག་དང༌། རེག་པའི་ཡན་ལག་དང༌། ཚོར་བའི་ཡན་ལག་དང༌། སྲེད་པའི་ཡན་ལག་དང༌། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཡན་ལག་དང༌། སྲིད་པའི་ཡན་ལག་གོ །མཐའ་མའི་དུམ་བུ་ནི་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བ་དང་འབྲེལ་བའི་ཡན་ལག་གཉིས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་བའི་ཡན་ལག་དང༌། རྒ་ཤིའི་ཡན་ལག་གོ །ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་མཐའ་གཉིས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྔོན་གྱི་མཐའ་ཅན་དང༌། ཕྱི་མའི་མཐའ་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཅན་ལ་གཉིས་ནི་བདག་ཉིད་དེ་འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱུའི་བདག་ཉིད་དང་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་རྒྱུའི་བདག་ཉིད་ནི་སྐྱེ་བ་སྔོན་མ་དང་འབྲེལ་བའི་ཡན་ལག་ལ་གཉིས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མ་རིག་པའི་ཡན་ལག་དང༌། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ །འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ལ་འཇུག་བཞིན་པའི་སྐྱེ་བ་དང་འབྲེལ་བའི་ཡན་ལག་ལྔ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང༌། མིང་དང་གཟུགས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང༌། རེག་པ་དང༌། ཚོར་བའོ། །ཕྱི་མའི་མཐའ་ཅན་ཡང་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ། རྒྱུའི་བདག་ཉིད་དང༌། འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་རྒྱུའི་བདག་ཉིད་ནི། ད་ལྟའི་སྐྱེ་བ་དང་འབྲེལ་པའི་ཡན་ལག་གསུམ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྲེད་པ་དང༌། ཉེ་བར་ལེན་པ་དང༌། སྲིད་པའོ། །འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་དེ་མ་ཐག་པ་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བ་དང་འབྲེལ་པའི་ཡན་ལག་གཉིས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང༌། རྒ་ཤིའོ། །ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་ནི་ཕུང་པོ་གསུམ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་ཕུང་པོ
Chinese
的支分，名色之支分，六处之支分，触之支分，受之支分。令现证之支分有三种，即是：爱之支分，取之支分，有之支分。令现证之所为支分有两种，即是：生之支分，老死之支分。又，此缘起有分段，即是：前际分段，中际分段，后际分段。 其中，前际分段是与紧接的前一生相联的两个支分，即是：无明之支分，行之支分。中际分段是与观察生相联的八个支分，即是：识之支分，名色之支分，六处之支分，触之支分，受之支分，爱之支分，取之支分，有之支分。后际分段是与未来生相联的两个支分，即是：生之支分，老死之支分。又，缘起有二边，即是：有前际，有后际。其中，有前际有两种自性，即是：因之自性与果之自性。其中，因之自性是与前一生相联的两个支分，即是：无明之支分，行之支分。果之自性是与正在趣入之生相联的五个支分，即是：识，名色，六处，触，受。有后际也有两种自性：因之自性与果之自性。其中，因之自性是与现在之生相联的三个支分，即是：爱，取，有。果之自性是与紧接的未来之生相联的两个支分，即是：生，老死。又，缘起有三蕴，即是：烦恼蕴
English
the limb of. The limb of name and form. The limb of the six sense sources. The limb of contact. The limb of feeling. There are three aspects to the limb that causes manifestation, namely: the limb of craving. The limb of grasping. The limb of existence. There are two aspects to the limb to be manifested, namely: the limb of birth. The limb of aging and death. Furthermore, this dependent arising has segments, namely: the initial segment, the intermediate segment, and the final segment. Among them, the initial segment consists of two limbs that are related to the immediately preceding life, namely: the limb of ignorance. The limb of formation. The intermediate segment consists of eight limbs that are related to the aspect of observing birth, namely: the limb of consciousness. The limb of name and form. The limb of the six sense sources. The limb of contact. The limb of feeling. The limb of craving. The limb of grasping. The limb of existence. The final segment consists of two limbs that are related to the future life, namely: the limb of birth. The limb of aging and death. Furthermore, dependent arising has two extremes, namely: having an initial extreme and having a final extreme. Among them, having an initial extreme has two natures, namely: the nature of cause and the nature of effect. Among them, the nature of cause consists of two limbs that are related to the previous life, namely: the limb of ignorance. The limb of formation. The nature of effect consists of five limbs that are related to the life that is currently being entered, namely: consciousness, name and form, the six sense sources, contact, and feeling. Having a final extreme also has two natures: the nature of cause and the nature of effect. Among them, the nature of cause consists of three limbs that are related to the present life, namely: craving, grasping, and existence. The nature of effect consists of two limbs that are related to the immediately following future life, namely: birth and aging and death. Furthermore, dependent arising has three aggregates, namely: the aggregate of afflictions.