Tibetan
ང་ཟད་ཀྱང་མེད་ཅེས་ སྨྲ་སྟེ། དེ་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲས་བསྟན་ཏེ། ཆོས་ཅན་ལས་ཆོས་ཉིད་ནི་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་མཐའ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོར་རྟོག་པའི་མཐའི་གཡེང་བ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་དངོས་པོ་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོག་པའི་མཐའི་གཡེང་བ་སྤང་བའི་ཕྱིར། ཐ་སྙད་དོན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །དོན་དམ་པ་རྟོགས་ན། རང་བཞིན་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ། །གང་ཞིག་ཡོད་དང་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། མཐའ་གཉིས་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། གཅིག་ཀྱང་གཟུགས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་དྲན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་འགའ་ཞིག་ལ། ཁྱོད་དྲན་མ་བྱེད་ཅེས་བརྗོད་ན་སྟེ། ཁྱོད་དངོས་པོ་འདི་དྲན་པར་བྱེད་ཅེས་སྨྲ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་དགག་དབྱེ་ནི་དངོས་པོ་སྟེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་བློས་མཆོག་ཏུ་དཔྱོད་པས་དྲན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་མེད་པའི་སྒྲས། མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཡོད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་སྤངས་བ་ནི་དབུ་མའི་ལམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དགག་པར་བྱ་བ་མི་འབྱུང་བར་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་ཡང་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཀུན་བརྟགས་པ་དེ་ཡོད་པར་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་སྒྲའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་དོན་རྣམས་ཤེས་པ་ནི་དྲན་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་གྱི་བློ་ལས་རྣམ་རྟོག་ཀྱང་སྟེ་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉི་ག་རྣམ་རྟོག་ཆོས་ཡིན་ཕྱིར་ཏེ། སྒྲ་དང་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡོད་པ་གང་ཡིན་མེད་གང་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ཡང་བརྟག་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྟེན་ནི་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྟེན་ནི་གང་ཞིག་ནི་ཀུན་བརྟགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་བསྒོམས་ པས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་པ་ན་དེའི་ཚེ་ཡང་དེ་བཞིན་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱང་འཐོབ་སྟེ། འདི་ལྟར་མེད་པ་ཉིད་བསྒོམས་པས་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཡང་བསྒོམས་པས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀུན་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ལས་ལེན་པ་ལ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་རྟག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་རྟེན་མེད་པས་བརྟེན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་མེད་པར་བཞེད་དེ། དངོས་པོ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་གང་ཆུང་ཟད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལྟོས་པས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན། རིང་ཐུང་ལ་སོགས་བྱེ་བྲག་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཐུང་དུ་མེད་ན་རིང་པོའི་བདག་ཉིད་ཡོད་པར་མི་འགྲུབ་ལ། རིང་པོ་མེད་ན་ཐུང་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ། སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་ནི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཞི་བ་ལ་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་རང་གི་རྟོག་པས་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བ་ཉམས་པ་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཉིས་པོ་འདི་ནི་ལྟོས་པས་ཡིན་ནོ། །ལྟོས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པས་ཀུན་རགས་པ་དང་ཕྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ལྟོས་པ་ལས་ཀུན་དུ་བྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟར། གཅིག་ཉིད་ལ་ནི་མ་ལྟོས་པར། །གཞན་དག་ཁོང་དུ་ཆུད་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་པར་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་སྐད་དུ་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། ལྟོས་པ་མེད་པར་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་དུ་ན་ཐམས་ཅད་རྟག་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཡེང་བ་བཀག་པས་སེམས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་པར་བསྟན་ནས། འདི་ལྟར་མིང་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྒྱ་ཆེར་དགག་པའི་ཕྱིར། གཞན་སེལ་བ་ཡི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཞན་སེལ་བ་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པ་གཞན་སེལ་བའོ། །སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་པར་མ་དཔྱད་པར་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་རྣམ་པར་མ་དཔྱད་པར་རོ། །བསྟན་པ་ལ་སོགས་སྒྲུབ་པ་ཡིས་ཏེ། སྒྲ་བརྗོད་པ་དང༌། ཉན་པ་དང་དྲན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུས། ཁ་ཅིག་འཁྲུལ་པ་ཡང་དག་བསྐྱེད་དེ། དངོས་པོ་མེད་པ་སྤྱིའི་མཚ
Chinese
我说“我也是没有”，这是说它不是空性的意思。哪里的空性是用法的声音表示的，法性与有法者不是他者。现在为了显示无边，说了“它的事物”等等，为了避免执着于事物的边，应该理解它的空性是没有事物的。为了避免执着于没有事物的边，词语是有意义的，也应该知道在世俗中是存在的。如果证悟了胜义谛，对于无自性的诸法，什么是有和没有呢？这样说，是说没有两边的意思。如果不存在有和没有的结合，就不会产生，为了显示不要把任何事物都形象化，说了“你记得”等等。比如对某人说“你不要记得”，就是说“你记得这件事物”。因此，否定和肯定就是事物，因为没有就不会产生，所以是用智慧高度辨别而记忆的。因此，用“如是无”的声音，因为没有就不会产生，所以是理解为存在的。因此，舍弃有和没有的两种分别，应该知道是中道。如果被否定的事物被证实为不会产生，那么因此凭借事物的力量，所遍计的事物就被证实为存在了吗？说了“分别”等等，分别就是从声音的分别，凭借习气的力量，从分别中了解事物，就是产生记忆的意识。从事物的智慧中也产生分别，也就是从那里面产生的。两者都是分别的法，因为声音和事物的分别都是分别的法，这是“什么是有，什么是没有”的意思。为了显示也不要考察没有的分别，说了“所依是什么”等等，所依是什么就是所遍计等等，即使是空性，通过修习，因为没有就不会产生，所以会变成存在而存在。如果像那样希望，那么那时也会得到如是存在，在这里
English
I say "I am also without," which means that it is not emptiness. Where emptiness is indicated by the sound of Dharma, Dharma-nature is not other than the possessor of Dharma. Now, in order to show the absence of limit, it is said "its entity" and so on, in order to avoid the distraction of clinging to the extreme of entities, its emptiness should be understood as the absence of entities. In order to avoid the distraction of clinging to the extreme of the absence of entities, the term is meaningful, and it should also be known to exist conventionally. If the ultimate truth is realized, what is existent and non-existent in phenomena that are without inherent existence? It is said, meaning that there are no two extremes. Since there is no combination of existence and non-existence, it does not arise, and in order to show that nothing should be formed into an image, "You remember" and so on are said. For example, if someone is told, "Do not remember," it means, "You remember this thing." Therefore, negation and distinction are entities, because they do not arise without existence, so they are remembered by supreme discernment with the mind. Thus, by the sound of "thusness-absence," it is understood as existence because it does not arise without existence. Therefore, abandoning the two kinds of conceptualization of existence and non-existence should be known as the Middle Way. If what is to be negated is established as not arising, then is it also established that what is imputed by the power of entities exists? "Discrimination" and so on are said, discrimination is from the discrimination of sound, by the power of habit, knowing things from discrimination is the arising of the consciousness of memory. Discrimination also arises from the wisdom of things, that is, it arises from that. Both are the Dharma of discrimination, because the discriminations of sound and things are the Dharma of discrimination, which is the meaning of "What is existent and what is non-existent." In order to show that one should not investigate even the discrimination of non-existence, "What is the basis" and so on are said, what is the basis is the imputed and so on, even emptiness, by meditating, because it does not arise without existence, it becomes existence and goes. If one desires it in that way, then at that time one will also obtain such existence, here
Chinese
就像观修不存在就能变成存在一样，存在也通过观修，如果不存在就不会产生，因此也能获得不存在。所有这些都是从遍计所执的事物中获取而变成存在的。当遍计所执总是没有的时候，那时因为没有所依，能依是不存在的。现在为了总结，说了“如是存在”等等。像这样，存在和不存在，快乐和痛苦等等，都被认为是空无，这是事物不存在的意义。因为凡是稍微存在的东西，都是依赖而成立的，这是出生的意义。这是什么样的呢？就像长短等差别一样。说了“长短等”等等。像这样，如果没有短，长的自性就不能成立，如果没有长，短也是一样。同样地，说了“士夫”等等。像这样，士夫就是士夫们，痛苦止息就是快乐，这是自己的分别念所执著的。快乐消失就是痛苦，因此这两个是依赖而存在的。说了“依赖性”等等。这就是说，应该知道通过快乐和痛苦等道理，粗大和微细等的自性是从依赖中产生的意义。就像这样：不依赖于唯一，其他就不能理解，不会变成二者都能了解的意义。这将要这样显示：没有依赖，单独存在的事物是不存在的。否则，一切都将变成常恒。像这样，通过阻止对事物和非事物的分别念的散乱，显示了心无二性的自性是中观之道。像这样，为了广泛地遮止名言和分别念，说了“遣除他者”等等。遣除他者就是遣除不相同的种类。不分别所行境，也就是不分别自己的体性的所行境。通过建立教法等等，也就是通过语言表达，听闻和忆念等的因缘，有些人会产生正确的错觉，也就是事物不存在的普遍相。
English
Just as meditating on non-existence can transform it into existence, existence itself, through meditation, will not arise if non-existence is not present; therefore, non-existence is also attained. All of these become existent by taking from the objects of complete imputation. When complete imputation is always absent, then, because there is no basis, the dependent is not existent. Now, in order to summarize, it is stated, "Thus existent," and so forth. In this way, existence and non-existence, happiness and suffering, and so on, are considered non-existent; this is the meaning of the non-existence of things. Because whatever little exists, all of that is established by dependence; this is the meaning of being born. What is this like? Like the distinctions of long and short, and so on. It is stated, "Long and short, and so on." In this way, if there is no short, the nature of long cannot be established; and if there is no long, short is also the same. Similarly, it is stated, "Person," and so on. In this way, a person is people, and the cessation of suffering is called happiness, which is imputed by one's own conceptual thought. The disappearance of happiness is suffering; therefore, these two are dependent. It is stated, "Dependence itself," and so on. This means that one should understand that through the reasoning of happiness and suffering, and so on, the nature of gross and subtle, and so on, arises entirely from dependence. Like this: Without depending on the one alone, others cannot be understood; it will not become a meaning that both can be understood. This will be shown in this way: Without dependence, there is no object that exists solely by itself. Otherwise, everything would become permanent. In this way, by preventing the distraction of conceptual thoughts about things and non-things, it is shown that the nature of the non-duality of mind is the Middle Way. In this way, in order to widely refute names and conceptual thoughts, it is stated, "Eliminating others," and so on. Eliminating others is eliminating dissimilar kinds. Without analyzing the object of activity, that is, without analyzing the object of activity of one's own characteristic. Through establishing the teachings, and so on, that is, through the causes of verbal expression, hearing, and recollection, and so on, some will generate correct delusion, that is, the general characteristic of the non-existence of things.