Tibetan
ས་མཐའ་མ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། །རང་བཞིན་འདི་ཅི་ཞེས་ནི་ཅིའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཞེས་འཁོར་བ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཅན་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་མཁས་པས་བློས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ཏེ་འཇུག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ད་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དཔྱད་པའི་སྒོ་ནས་འཁོར་བ་བརྟག་པའི་ ཕྱིར། སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་འཁོར་བའི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་སྣ་ཚོགས་འདི་དག་གང་ལས་འབྱུང་ཞིང་གང་དུ་ཡང་ནི་འཇིག་པར་འགྱུར་ཞེས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ལ་འགའ་ཞིག་འཇུག་ན་རང་གི་བག་ཆགས་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་ལས་སྣ་ཚོགས་པ་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེས་སོ། །འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང་བཞིན་དུ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསལ་བར་རྟོགས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། གཉིད་ལོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་གཉིད་ལོག་པ་དང༌། བརྒྱལ་བ་དང༌། མི་དྲན་པའི་གནས་སྐབས་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང༌། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་གནས་སྐབས་ན། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་འགགས་ནས་སླར་ཡང་འབྱུང་བར་སྣང་བས་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ་ངེས་པར་འགྲུབ། ས་བོན་ཐམས་ཅད་པའི་སྒྲ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་སུམ་ཅུ་པ་ལས། རྣམ་སྨིན་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ། །ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དེ་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། གང་གི་ཕྱིར་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གྲུབ་པ་ནི་ངེས་པར་ཡོད་པར་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་མཐོང་བ་ལས་རྒྱུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མེད་ན་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་གང་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རང་གང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྤངས་ནས་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་འབྱུང་བ་ནི་མི་རིགས་སོ། །དབང་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། བདག་ཏུ་བརྟགས་པ་ལས་ཀྱང་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དོན་གྱི་བྱ་བ་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་འཁོར་བ་གང་ལས་འབྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གང་དུ་འགག་པ་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་ཕྱིར། དབང་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དབང་པོ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྲས་བུ་ལས་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་འབྲེལ་པ་དང་ལྡན་པའི་མིག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཞན་མཐོང་བས་ངེས་ཏེ། རང་གི་རྣམ་པས་དཔག་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པས་ནུས་པའི་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་དབང་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཕན་ཚུན་ཐ་མི་དད་པས་ན་ཐ་དད་མིན་ནོ། །འདི་སྐད་དུ་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཁོ་ན་འཁོར་བའི་སྒྲར་བརྗོད་དེ། གཞན་འགའ་ཞིག་འཁོར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དུ་གཞག་པ་ནི་མེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་འཁོར་བས་ན་འཁོར་བ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པ་གཞན་འཁོར་བ་ནི་མེད་དེ་ཕྱིའི་དོན་དག་ནི་བེམས་པོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་འབྱུང་བ་དང༌། འགག་པ་ནི་འཁོར་བ་འབྱུང་བ་དང་འགག་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ད་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་དོན་བསྟན་པར་བྱེད་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་ཡང་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པར་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྟག་ཏུ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་དེའི་ངོ་བོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཆུ་གཡོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན། ཆུ་གཡོས་པ་ལས་དེ་དང་དེར། །རླབས་ནི་ཐ་དད་དངོས་འབྱུང་བཞིན་ཏེ། ངོ་བོར་མཐོང་བ་ཉིད་སྐད་ཅིག་དེ་ལ་ཡང༌། ཕྱིར་ཡང་མི་གཡོ་གཉིད་ལོག་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་བདག་ཉིད་དུ་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོར་སྣང་སྟེ། སྐད་ཅིག་དེ་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དངོས་པོ་གཅིག་གི་རང་བཞིན་གཉིས་སུ་ སྣང་བར་ཅི་ལྟར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་གཉིས་སུ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། གཉིས་སུ་མཐོང་བའོ། །རིགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དེ་མ་ཡིན་ཏེ། །དོན་དེ་ནི་རིགས་
Chinese
是无边际的自性。自性是什么呢？就是以什么为本体呢？对于辨析轮回具有智慧，是大乘追随者中的智者以智慧完全寻求而进入，这是它的意义。现在为了通过分析生和灭来考察轮回，所以说了“种种”等。种种的声音是轮回的异名。如果是这样，这些种种从哪里产生，又在哪里灭亡呢？如果有人进入辨析，就说了自己的习气种子。因此，种种从安住在阿赖耶识中的习气种子产生和出生。进入的识，其自性不是清楚地认识阿赖耶识吗？那么，应该如何理解它的存在呢？所以说了睡眠等。例如，在睡眠、昏厥、不记得的状态，以及无想和灭尽定状态时，进入的识灭尽后又再次显现，因此所有种子必定成立。所有种子的声音是指阿赖耶识，就像《三十颂》中说的那样：“异熟一切种子”。那么，如何理解一切种子本身呢？因为安住于进入的一切识的种子自性中。它的成立，意思是必定存在而成立。因此，从见到进入的识的果，可以推断出进入的原因。因为没有原因，果不可能产生，所以作为原因的那个就是阿赖耶识。舍弃了作为自己近取因的识，从不相同的种类中产生其他的识是不合理的。诸根也不是近取因，因为会变成识本身。从我（ātman）的考察也是不合理的，因为它是常恒的，所以不作意义的作用。因此，应该知道轮回从哪里产生，为了辨析在哪里灭亡。
English
It is the nature of having no boundaries. What is this nature? What is its essence? To have wisdom in analyzing samsara, it is the meaning that the wise among the followers of the Mahayana fully seek and enter with wisdom. Now, in order to examine samsara by analyzing birth and death, "various" and so on are mentioned. The sound of various is a synonym for samsara. If so, where do these various things arise from, and where do they perish? If someone enters into analysis, then one speaks of one's own habitual seeds. Therefore, various things arise and are born from the habitual seeds that reside in the alaya-vijñāna. Is not the entering consciousness, by its very nature, clearly aware of the alaya-vijñāna? Then, how should one understand its existence? Therefore, sleep and so on are mentioned. For example, in the states of sleep, fainting, not remembering, as well as in the states of non-perception and cessation, when the entering consciousnesses cease and then reappear, all seeds are necessarily established. The sound of all seeds refers to the alaya-vijñāna, as it is said in the Thirty Verses: "The fully ripened all seeds." Then, how should one understand all seeds themselves? Because they abide in the seed nature of all entering consciousnesses. Its establishment means that it is necessarily established as existing. Therefore, from seeing the fruit of the entering consciousness, one can infer the entering cause. Because without a cause, a fruit cannot arise, so that which is the cause is called the alaya-vijñāna. It is unreasonable to abandon the consciousness that is one's own immediate cause and for another consciousness to arise from a dissimilar kind. The faculties are also not the immediate cause, because they would become consciousness itself. Examination from the self (ātman) is also unreasonable, because it is permanent and therefore does not perform the function of meaning. Therefore, one should know where samsara arises from, in order to analyze where it ceases.
Chinese
ར། དབང་དོན་（意为根境）等词语，所说的是，根就是异熟识本身，对于色等各自决定的境的识，是从果中产生的能力差别，与关联相连的眼等生处，应当随之推断，这样进行了阐述。正因为如此，通过他人所见而确定，以自己的方式推断，对于蓝色等的知识具有能力差别，色的生处应当随之推断，这样进行了阐述。像这样转变的根境的体性，凡是从阿赖耶识中产生的，称为转识，这些全部称为转识。因为因和果的体性相互不异，所以不是他异的。将要这样阐述，唯有转识才被称为轮回之声，没有将其他的任何事物作为轮回之义而安立的。因为周遍轮转，所以是轮回，除了识之外，没有其他的轮回，因为外在的事物本身就是无情物的缘故。因此，应当了知诸识的生起和灭亡就是轮回的生起和灭亡。现在，为了阐述先前所阐述的意义，如果有人问，无二自性的心，又是如何以相的差别而显现为各异的呢？并非如此，因为那是恒常无二的自性。然而，为了向孩子们展示它的体性，说了“水沸腾”等词语，例如：水沸腾时，在那里和那里，波浪各异真实显现，在体性中见到，在那一瞬间，又像睡着一样不再动摇。同样，识以周遍分别的相的差别，显现为自体各异的体性，在那一瞬间，转变为无二的体性，这就是所要表达的意义。如果有人问，一个事物的自性如何能显现为二，这不合理吧？这是说了“二”等词语，识所显现的二，就是所见到的二。那不是理性的活动范围，那个意义是理
English
Ra. Terms such as "dbang don" (meaning sense faculties and their objects) are mentioned, stating that the sense faculty is none other than the fully ripened consciousness itself. For the consciousness of objects that are individually determined, such as form, the ability to differentiate arising from the result, connected with the relatedness of the sense sources such as the eye, should be inferred accordingly, as has been shown. For the very reason that it is ascertained by what others see, inferring by one's own manner, the source of form, which possesses the distinction of ability in the knowledge of blue and so forth, should be inferred accordingly, as has been shown. The nature of such sense objects, whatever arises from the alaya-consciousness, is called the active consciousness, and all of these are called active consciousness. Because the nature of cause and effect are mutually non-different, they are not different. It will be taught in this way: only the active consciousnesses are referred to as the sound of samsara, and there is nothing else that is established as the meaning of samsara. Because it revolves everywhere, it is samsara; there is no other samsara apart from consciousness, because external things are themselves inanimate. Therefore, it should be understood that the arising and ceasing of consciousnesses is the arising and ceasing of samsara. Now, to explain the meaning previously explained, if someone asks, how is it that the mind of non-dual nature appears different by the distinctions of aspects? It is not so, because it is the nature of constant non-duality. However, in order to show its nature to children, words such as "water boils" are spoken, for example: When water boils, there and there, waves appear distinctly and truly, seen in their nature, in that instant, they become still again as if asleep. Similarly, consciousness, through the distinctions of aspects of pervasive discrimination, appears as the nature of self-distinctness, and in that instant, it transforms into a non-dual nature, which is the meaning to be expressed. If someone asks, how can the nature of one thing appear as two, isn't that unreasonable? This is said with words such as "two," the two that appear in consciousness are the two that are seen. That is not the realm of reason, that meaning is rea-