Tibetan
དག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི། ཡང་དག་པར་ན་དེ་མེད་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ། །མངོན་སུམ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྒྲོ་བཏགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་དེས་གཅིག་དང་དུ་མས་དབེན་པ་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ནི་འདིར་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱི་མངོན་སུམ་དང༌། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱི་ཤེས་པ་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཅན་ཡང་ཡང་དག་པར་ན་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་དོ། །དེར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པས་ཡང་དག་པར་ན་དེས་དབེན་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་ངེས་པར་ སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་ཡུལ་ཅན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ །དེ་དང་འདྲ་བར་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་སུམ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་པར་བསྩལ་བ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གཞན་ཡང་སྐྱེ་བ་ན་ཡང་དག་པར་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་དེས་དབེན་པའི་ཡུལ་ཅན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་དངོས་པོའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཅན་ཡང་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན་པས་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་དེ་ནི་དེའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། དངོས་པོ་རྣམས་རྟའི་རྭ་ལྟ་བུར་ཁས་བླངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལྟ་བུར་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་ཁོ་ནའོ། །གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བར་གཟུང་མོད་ཀྱི། སྐྱེ་བོ་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་བསྟན་བཅོས་མཉན་པ་ལ་སོགས་པ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཉེ་བར་སྐྱེད་པ་ཁ་ཅིག་གིས་གཏན་ལ་མི་ཕེབས་ཀྱི། གཞན་དག་གིས་ནི་གཏན་ལ་ཕེབས་ན་ཇི་ལྟར་མི་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བ་ཡང་དག་པར་གྲུབ། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་གཅིག་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་གྲུབ་ན་དུ་མ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དེའི་ཚོགས་འདི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་དང་དུ་མ་ཉིད་དག་གིས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་སྟེ།
Chinese
其自性为何，即如是而证悟。然真实中非无有，如于阳焰知为水。若谓一切现量皆为假立自性之体性，彼如何能证悟离一与多耶？此乃此处幻师之现量与比量之不定性也。如是，幻师之识，虽为大象等之形相假立者，然真实中，彼于其自性显现而无执著。以彼无显现执著故，真实中，彼证悟远离之体性，定为生起之因，故立为彼之境。如是，具分别者之现量，错谬之因由，真实宣说，假立之形相，于他者生起时，亦真实于其自性无显现执著，以定为因故，彼立为远离之境性也。如是，比量之识，虽为事物总相之体性假立者，然以事物之如实而证悟之体性之故，为彼之境也。是故，以是量故，为不定之理也。若谓彼非彼之境故，凡所言说，亦非道理也。事物非如马角般承许。何耶？如幻术等之体性般也。彼等亦如幻术等般，唯是现量也。虽执取离一与多之自性，然听闻非圣者之论典等，生起错谬因由之增益，某些不能决定，某些决定者，如何由不现见之门，一与多之远离，如实成立耶？另方面，由种种形相等等之理门，若成立一切皆离一性，则亦成立离多性也。彼乃彼之集合为此之自性故。一与多性等，则周遍一切形相也。
English
Its own nature, whatever it may be, will be realized as such. But in reality, it is not non-existent, like knowing water in a mirage. If one thinks that all direct perceptions are merely the nature of imputed self, how can it realize the absence of one and many? This is the uncertainty of the direct perception and inference of a magician here. Thus, although the magician's consciousness is imputed with the appearance of elephants, etc., in reality, it does not cling to its own nature as manifest. Because it does not cling to manifestation, in reality, it realizes the nature of absence, which is definitely the cause of arising, and therefore it is established as its object. Similarly, the direct perception of those with conceptualization, the cause of error, is truly declared. When the imputed appearance arises in another, it is also true that there is no clinging to its own nature as manifest, and because it is determined to be the cause, it is established as the object of absence. Likewise, the consciousness of inference, although it is imputed with the nature of the general characteristic of things, is its object because it is the nature of realizing the reality of things as they are. Therefore, because it is a valid cognition, it is an uncertain reason. If one says that it is not its object, then whatever is said is also unreasonable. Things are not accepted as being like a horse's horn. What is it then? It is like the nature of illusion, etc. These are also like illusion, etc., and are only direct perception. Although one grasps the nature of being separate from one and many, some who listen to non-holy scriptures, etc., which generate the imputation of the cause of error, cannot decide, while others who decide, how can the absence of one and many be truly established through the gate of non-perception? In another way, if one establishes that everything is separate from oneness through the gate of signs such as various appearances, then it is also established that it is separate from multiplicity. This is because its collection is the self of this. The nature of one and many, etc., pervades all forms.
Tibetan
དེ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་སྐྱེ་བོ་ཐ་སྙད་དུ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཟླ་མེད་པར་གྱུར་པ། གཅིག་ཏུ་ཐ་སྙད་གདགས་སུ་རུང་བ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ན་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཟླ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་བཅད་ནས་ཡོངས་སུ་གཅོད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རྫས་ཀྱི་རིགས་དུ་མའི་ཚོགས་དངོས་པོ་དུ་མར་ཐ་སྙད་གདགས་སུ་རུང་བ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ན་ཡང་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཟླ་མེད་པའི་རྣམ་པར་བཅད་ནས་ ཡོངས་སུ་གཅོད་དོ། །གང་ཞིག་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་གང་རྣམ་པར་བཅད་པ་མེད་ན་མེད་པ་དེ་གཉིས་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གང་དག་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དག་ཡིན་ནོ། །གང་དག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་ཕུང་པོ་གཞན་སེལ་བར་བྱེད་པ་དག་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ལུས་ཅན་དང་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་དག་ལྟ་བུའོ། །གཅིག་པ་ཉིད་དང་དུ་མ་དག་ཉིད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ལོག་པས་ཀྱང་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ལྡོག་པར་ངེས་པས་དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོ་གཞན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གང་ལ་ལ་དག་ན་རེ་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་རང་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཅན་གང་ཁོ་ན་ལ་ཁྱབ་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་དེ་ཁོ་ན་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ལོག་པས་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ལ་ལྡོག་པར་མ་གྲུབ་བོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་ལན་བཏབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱིར་གཞག་གོ་ཞེས་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉེ་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་བྱེ་བྲག་རྟོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ཡང་སྔར་བསྟན་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཅིག་དང་དུ་མའི་ངོ་བོ་དག་གིས་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བཅས་པ་ཙམ་ལ་ཁྱབ་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེ་ལས་དོན་དམ་པ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་ཅན་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡང་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་དུ་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་ཁྱབ་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་འགྲུབ་པ་ནི་ཐ་སྙད་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ལ། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་
Chinese
那些是因为互相排斥而存在的性质。比如，世俗中瓶子等事物，与处所等完全断绝且无有联系，可以安立为一的事物完全断绝时，就从那之中分离出具有联系等的体性而完全断绝。同样，多种物质的集合，可以安立为多种事物的事物完全断绝时，也从那之中分离出无有联系的形态而完全断绝。如果完全断绝的事物没有分离，那么这两个事物就是互相排斥而存在的性质。凡是互相排斥而存在的性质，都是周遍一切形态的事物。凡是周遍一切形态的事物，都是遣除其他蕴的事物，比如有情和非有情等的差别。一和多的自性也与此相同，由于周遍者反过来也必定遣除所周遍者，因此对于理由从不相似的方面退还不会有怀疑，因为不可能有其他的蕴。因此，有些人说，由于所周遍和周遍的事物在自身上没有成立，所以理由是不成立的。同样，对于仅仅在法上成立所周遍的事物，仅仅在那之上，由于周遍者反过来没有成立在所周遍上退还，这些说法都是已经回答过的。比如，所周遍和周遍的事物等一切都是依靠世俗谛而向外安立的，这之前已经说明了。如果周遍者接近，那么必定不会对所周遍的差别进行辨别，这也是之前已经说明的。因此，从名言的角度来说，一和多的体性仅仅是周遍具有体性，然而，从那之中确定为胜义的体性是不一定的，因为瓶子等具有一和多自性的世俗也是显现的。特别是，周遍者和所周遍的事物成立是依靠名言的法，周遍者
English
Those are because they are of the nature of existing by mutually excluding each other. For example, in conventional terms, when things like pots, etc., are completely cut off from places, etc., and become without connection, when something that can be designated as one is completely cut off, then from that, the nature of having connections, etc., is separated and completely cut off. Similarly, when a collection of many kinds of substances, something that can be designated as many things, is completely cut off, then from that, the form of being without connection is separated and completely cut off. If what is completely cut off is not separated, then those two things are of the nature of existing by mutually excluding each other. Whatever is of the nature of existing by mutually excluding each other is what pervades all forms. Whatever pervades all forms is what eliminates other aggregates, such as the distinctions between sentient and non-sentient beings. The nature of one and many is also the same as this, and since what pervades also necessarily eliminates what is pervaded in reverse, therefore there is no doubt about the reason returning from the dissimilar side, because it is impossible to have other aggregates. Therefore, some say that because the pervaded and the pervading things are not established in themselves, the reason is not established. Similarly, for what only establishes the pervaded thing on the subject, only on that, because the pervading thing in reverse does not establish returning on the pervaded, all those statements have already been answered. For example, all things such as the pervaded and the pervading things are established externally based on the conventional truth, which has been explained before. If the pervading thing is close, then it is certain that the distinction of the pervaded thing will not be distinguished, which has also been explained before. Therefore, from the perspective of terminology, the nature of one and many only pervades what has nature, but it is not certain that it is the ultimate nature from that, because the conventional nature of one and many, such as pots, also appears. In particular, the establishment of the pervading and the pervaded things depends on the conventional subject, and the pervading thing