Tibetan
ལ་ཆ་དེ་ཙམ་ སྣང་ངོ༌། །ཁོ་བོས་ཁྱོད་ཀྱི་ངོ་མི་ཆོད་པའི་ཕྱིར་སྨྲ་བར་འདོད་ནས། མིག་གཉིས་ཏེ་པོར་ཕྱེ་ཡང་དེ་དག་ལ་སྔོན་མ་བྱུང་བའི་རྣམ་པ་ནི་ཅི་ཡང་མི་སྣང་ན། དེ་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ཅི་ཞིག་འདྲི། དྲི་བ་གཞན་གྱི་ཡུལ་སྔོན་མ་བྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ཀྱི་འདྲི་བ་འདི་ནི་དོན་མེད་ལ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དྲིས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཁོ་བོས་གང་ཁྱོད་དང་བ་ལང་རྫི་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་བས་མཐོང་བ་དེ་ཙམ་གྱི་ཆ་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱའི། སྔོན་མ་བྱུང་བའི་ངོ་བོ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཅིའི་ཕྱིར་ན་རྒྱུ་འདི་ལས་དེར་སྣང་བ་འདི་སྨྲ་བ་བྱོས། ཞེས་བྱ་བ་དེ་སྐད་དུ། འདྲི་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། དོན་སྟོང་པ་ལ་བརྟེན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །གཞན་ཡང་སྐྱེ་བོ་བློའི་ནོར་ཅན་གང་ཞིག་མ་བརྟགས་ན་དགའ་བ། མེ་དང་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གསལ་བར་མཐོང་བཞིན་དུའང༌། དམིགས་བཞིན་དུའང་མི་ཤེས་ཏེ་འདི་ནི་དེ་ལྟའོ་ཞེས་མི་གོ་བ། དེ་རྩོད་པ་ཡིས། གྲགས་པས་ཀྱང་གཞན་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ན་རྒྱུ་འདི་ལས། དེར་སྣང་བ་འདི་སྨྲ་བར་བྱོས། །ཞེས་སྨྲའོ། །མ་འཕགས་ངན་པ་ནི། བཟང་པོ་མ་ཡིན་པའོ། །མི་ཤེས་པ་ནི་བླུན་པ་སྟེ། །མི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་འདིར་ངན་པ་ཞེས་བྱ་བར་འོས་ཀྱི། སྲོག་ཆགས་ཕན་པ་འདོད་པས་བསླུས་པ་ལ། ལྟ་ཉེས་བ་ཅི་ཡོད་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །རྩོད་པར་གྲགས་པ་ནི། རྩོད་པ་ཡིས་ནི་གྲགས་པའོ།། །།བམ་པོ་གསུམ་པ་སྟེ་ཐ་མའོ། །བཙུན་པ་བློ་བརྟེན་ན་རེ། ཀུན་རྫོབ་ནི་གཞི་མེད་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེའི་དོགས་པ་བསུ་བའི་ཕྱིར། ཀུན་རྫོབ་འདི་ནི་གཞི་མེད་བར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྟེན་མེད་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། འདི་ལྟར་བརྟགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ནི་གཞི་དང་བཅས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་གཞི་དང་ལྡན་པ་ནི་འགའ་ཡང་དངོས་པོ་གང་ལ་ཡང་མི་སྣང་ངོ༌། །ཤིང་ལ་སོགས་པ་གདགས་པའི་གཞི་ཡལ་ག་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བརྫུན་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས་བཤད་པ། ཤིང་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱི་གདགས་པ་འདི་ཡང་གཞི་སྟེ། དོན་དམ་པ་པའི་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་གདགས་པའི་རྒྱུ་ནི་ཡལ་ག་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ། ཡལ་ག་ལ་སོགས་པ་དེ་ ཡང་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཆ་ཤས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱང་གཞན་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བློས་རྣམ་པར་གཞིགས་ན་གདགས་པའི་གཞི་རྡུལ་ཕྲ
Chinese
仅仅是那些部分显现。 因为我无法辨认出你，所以想要说话。即使我睁大了双眼，也无法从中看到任何以前未曾出现过的形态。那么，对于那样事物的本质，我们应该问什么呢？因为没有其他问题的领域是以前未曾出现过的。你的这个问题是毫无意义的。即使这样问了，我也只能说出我与你和牧童等人一起看到的那部分。没有什么可以描述以前未曾出现过的本质。因此，为什么要说这种原因导致了那样的显现呢？这样说，提问完全是烦恼，完全依赖于空洞的意义。 此外，那些有智慧的人最好不要去探究。即使他们清楚地看到火和烟等事物，却仍然不明白，不理解“这就是那样”。他们争辩说，即使是名声显赫的人也会问别人，为什么要说这种原因导致了那样的显现呢？ 不殊胜的恶是：不是善良的。 不了解的是愚蠢：只有不了解才应该被称为恶。那些想要帮助众生却被欺骗的人，认为没有什么错误的见解。 争辩而闻名是：通过争辩而闻名。 第三卷，也是最后一卷。 僧人慧依说：世俗谛不能没有基础。为了消除他的疑虑，说了“世俗谛没有基础”。也不能说没有所依，因为这样考察，世俗谛是有基础的。然而，没有任何事物显现出具有真实的基础。如果有人问，树木等事物的安立基础，比如树枝等，不是显现吗？回答说，认为是虚假的，所以这样说：树木等事物的安立也是基础，但它并不依赖于胜义谛的因。这样，树木等事物的安立之因就变成了树枝等。而树枝等也是有部分的，因此，它的部分的形状也是不同的。同样，如果用智慧来分析，安立的基础是微尘。
English
Only those parts appear. Because I cannot recognize you, I want to speak. Even if I open my eyes wide, I cannot see any form that has not appeared before in them. Then, what should we ask about the essence of such things? Because there is no other field of questions that has not appeared before. This question of yours is meaningless. Even if asked in this way, I can only speak of the part that I have seen together with you and the cowherd and others. There is nothing to describe the essence that has not appeared before. Therefore, why speak of this cause leading to that appearance? Saying that, questioning is entirely affliction, relying solely on empty meaning. Furthermore, those with wisdom should preferably not investigate. Even though they clearly see things like fire and smoke, they still do not understand, do not comprehend "this is like that." They argue, even those of great renown ask others, why speak of this cause leading to that appearance? Non-excellent evil is: not being good. Not knowing is foolishness: only not knowing should be called evil here. Those who want to help beings but are deceived, think there is no wrong view. To be famous for arguing is: to be famous through arguing. The third volume, which is also the last. Monk Huidian says: Conventional truth cannot be without a basis. To dispel his doubts, it is said, "Conventional truth is without a basis." It cannot be said that it has no support, because upon examination, conventional truth has a basis. However, nothing appears to have a true basis. If someone asks, isn't the basis for the imputation of things like trees, such as branches, apparent? The answer is, thinking it is false, it is said: The imputation of things like trees is also a basis, but it does not depend on the cause of ultimate truth. In this way, the cause of the imputation of things like trees becomes branches, etc. And branches, etc., also have parts, therefore, the shape of its parts is also different. Similarly, if analyzed with wisdom, the basis of imputation is a tiny dust particle.
Tibetan
་རབ་ཀྱི་བར་དུ་རྣམ་པར་གནས་ལ། དེ་ཡང༌། གང་ལ་ཤར་སོགས་ཕྱོགས་ཡོད་པ། །དེ་ལ་ཤར་གྱི་ཕྱོགས་ཆའང་ཡོད། །གང་ཕྱིར་རྡུལ་ལ་ཕྱོགས་རྣམས་ཡོད། །དེའི་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲན་མིན་པར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་ཆ་ཐ་དད་པས་དཔྱད་ན་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། ཤིང་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་པ་གདགས་པའི་རྒྱུ་དེ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་དེ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟར་སྣང་བའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྔར་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་མི་འཐད་པ་ཉིད་དོ། །དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་རྫོབ་པ་ནི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འདིའི་རྒྱུར་སྔ་མ་མི་འགལ་ལ། རྒྱུ་དེའི་རྒྱུ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་པ་གཞན་སྔ་མ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་བརྒྱུད་པ་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་གཞི་མེད་པ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་འདིའི་རྒྱུ་རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་མེད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ཡང་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཅི་ཡང་མི་གནོད་དོ། །ཇི་སྟེ་ཡང་དག་པའི་གཞི་མེད་པར་འདི་འབྱུང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ན་ནི། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་བའི་གཞི་དེར་འདི་ལྟར་དེ་མེད་ན་དེར་མི་འགྱུར་བའི་འབྲལ་བ་ཅི་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། གལ་ཏེ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་གཞི་ཡང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ཁོ་བོ་ཅག་གི་འདོད་པ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དོན་དམ་པ་པའི་གཞིའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་འདོར་བར་འགྱུར་བའམ། གཞི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ན་ནི། རང་གི་ངོ་བོ་ཉམས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ཁོ་ནའོ། །རྒྱུ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་འཇུག་པ་ནི། གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་པ་པའི་གཞི་ལ་ལྟོས་པར་གྱུར་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་དངོས་པོར་འགྱུར་ཏེ། འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་འདོར་ཞིང་དོན་དམ་པ་པའི་དངོས་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ ཐ་ཚིག་གོ །ཇི་སྟེ་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་མི་འདོར་ན་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི། ཁྱོད་ཀྱི་གཞི་ཡང་ཇི་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་དག་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོར་བསྒྲུབས་མ་ཐ
Chinese
一直到极微尘之间都存在着。也就是，凡是有东西南北等方位的，那么它也有东方的部分。因为微尘有各个方位，因此说它不是极微尘。像这样用各个方位的部分来分析，如果它根本不存在，那么木头等世俗谛的安立之因又怎么会存在呢？它根本不存在啊。像这样，认为显现之因是识的分别，这也是不合理的，因为之前已经成立了识无生。所谓实有，是胜义谛。世俗谛仅仅是因，此的因与前因不相违背，那个因的因也是其他的世俗谛前因。这样，因为因果相续没有开始，所以无根的世俗谛什么也没有。如果说此的因不随顺理智，那么此不也是同样如此吗？因此，什么也损害不了。如果认为没有真实的基础，此生起是不合理的，那么，在世俗谛和胜义谛的基础那里，像这样，如果没有它，就不会变成它的无离性，难道不是吗？如果说是它的自性之相，如果那样，那么基础也是它的本体，因此仅仅是成就了我们的所愿。如果那样，因为是胜义谛的基础的本体，所以将要舍弃世俗谛的本体，或者基础将要成为世俗谛。如果是生之相的关联，那么将要成为自性丧失，因为果与因相符。因此，仅仅是此如何显现啊。依靠实有而进入的因，应当承诺什么也没有。如果世俗谛依赖于胜义谛的基础，如果那样，那么将要成为实有，因为果与因相符，将要舍弃世俗谛的本体而成为胜义谛的实有，这是最后的结论。如果它不舍弃自己的本体，如果那样，那么你的基础又怎么不会成为世俗谛呢？因为它也是它的自性以及从它产生的部分都还没有成立为世俗谛的本体。
English
It exists all the way down to the ultimate atom. That is, whatever has directions such as east, also has an eastern part. Since atoms have all directions, therefore it is said that it is not an ultimate atom. Like that, if analyzed by different directional parts, if it simply does not exist, then how could the cause for establishing conventional truths such as wood exist? It simply does not exist. Like that, the thought that the cause of appearance is consciousness is also unreasonable, because it has already been established that consciousness is unborn. What is called truly existent is the ultimate truth. Conventional truth is merely a cause, the previous cause of this does not contradict, and the cause of that cause is also another conventional truth previous cause. Thus, since the succession of causes has no beginning, there is nothing that is a rootless conventional truth. If it is said that the cause of this does not follow reason, is this not also the same? Therefore, nothing can harm it. If it is thought that it is not reasonable for this to arise without a true basis, then at the basis of conventional truth and ultimate truth, like this, if there is no separation where without it, it will not become it, is it not? If it is said that it is the characteristic of its own nature, if that is the case, then the basis is also its own essence, therefore it is merely accomplishing our wish. If that is the case, since it is the essence of the basis of ultimate truth, it will either abandon the essence of conventional truth, or the basis will have to become conventional truth. If it is the connection of the characteristic of arising, then it will have to become the loss of its own nature, because the result is in accordance with the cause. Therefore, it is merely this how it appears. The cause that enters relying on truly existent things, one should promise that there is nothing. If conventional truth relies on the basis of ultimate truth, if that is the case, then it will become truly existent, because the result is in accordance with the cause, it will abandon the essence of conventional truth and become the truly existent of ultimate truth, this is the final conclusion. If it does not abandon its own essence, if that is the case, then how could your basis not become conventional truth? Because it also has not yet been established as the essence of conventional truth for its own nature and the parts that arise from it.