Tibetan
ཅིག་གིས་ངེས་པའང་མི་རིགས་ཏེ་རྒྱུན་མེད་པ་ཁོ་ནས་སོ། །གཉི་ག་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོ་ལ་བཀོད་པའི་སྐྱོན་རྣམས་འདིར་འབྱུང་བར་ཐལ་བས་སོ། །སོ་སོར་མི་ནུས་ན་བསྡུས་ཀྱང་མི་ནུས་པས་སོ། །ལོང་བ་བརྒྱ་ཐམ་པས་ཡང་མི་མཐོང་བས་སོ། །བྱེ་མ་གཅིག་གིས་སྣུམ་འབྱིན་མི་ནུས་པ་ལྟར་མང་པོ་བསྡུས་ཀྱང་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །དངོས་པོ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་འདས་པ་ལས་ད་ལྟར་བ། ད་ལྟར་བ་ལས། མ་འོངས་པར་འགྲོ་ཞེས་དུས་གསུམ་སྨྲ་བ་རྟོགས་ནས་བཤད་དེ། དུས་དང་ཕྱོགས་གཞན་ལས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ལ། ད་ལྟར་བ་ལ་མི་གནས་དེ་ལས་མ་འོངས་པར་ཡང་མི་འགྲོ་།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་འདུས་བས་ཀྱང་རྟག་པར་འགྱུར་ཏེ། རྟག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་བ་ཁོ་ནའོ། །རང་བཞིན་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་དང་དངོས་པོ་རྟག་པར་མི་འདོད་དེ། དངོས་པོ་རང་བཞིན་ལས་གཞན་མིན། །དབང་ཕྱུག་སྤྱོད་འདིས་གསལ་བ་ཡིན། །ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དུས་གསུམ་ ལས་འདས་པས་སྒྱུ་མ་ལས་འདི་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད། རྨོངས་པས་བདེན་པར་གང་བྱས་པ་འདི་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་ལས། རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་འདི་ལ་རང་བཞིན་མེད་པས་ཁྱད་མེད་དེ། དེ་ཉིད་བཤད་དེ། རྣམ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་སྒྱུ་མས་སྤྲུལ་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་དུ་གྲགས་པའི་རྒྱུས་བྱས་པ་འདི་གང་ལས་འབྱུང༌། འགགས་པའི་དུས་སུ་གར་འགྲོ་བ་རིགས་པ་ཕྲ་མོས་བརྟག་པར་བྱ། འོ་ན་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་ཇི་ལྟར་མི་བདེན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་ཞིག་ལ་སོགས་པའོ། །དངོས་པོ་གང་རྒྱུ་ཉེ་ན་མཐོང་གི་དེ་མེད་ན་མི་མཐོང༌། གཞན་ལ་རག་ལས་པས་མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་དང་མཚུངས་ལ། མེ་ལོང་ཡོད་ན་བྱད་མཐོང་གི་དེ་མེད་ན་མི་མཐོང༌། དེ་ལྟར་དངོས་པོ་ཡང་རྒྱུ་དང་ཉེ་བ་དང་རིང་བ་ལའོ། །གཞན་ལ་རག་ལས་པས་བྱས་པ་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལ་བདེན་པ་ག་ལ་ཡོད། གཞན་ཡང་རང་དང་གཞན་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་རྒྱུས་དངོས་པོ་ཡོད་པའམ། མེད་པའམ་གཉི་གའི་རང་བཞིན་བསྐྱེད། དེ་ལ་རྒྱུའི་བྱ་བའི་སྔོན་དུ་ཡོད་པ་ལ་རྒྱུས་དགོས་པ་ཅི། རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་བཤད་དེ། འོན་ཏེ་དེ་ནི་མེད་པ་ན་ཡང་རྒྱུས་ཅི་བྱ། རི་བོང་གི་རྭ་ལྟ་བུ་མེད་པ་ལ་རྒྱུའི་བྱ་བ་མེད་པས་སོ། །འོ་ན་མེད་པ་ཉིད་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནམ། སྨྲས་པ། དངོས་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ་བྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་རྒྱུ་ཡིས་ཀྱང་བསྒྱུར་དུ་མེད་དེ་གཟུགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ཡིན་དུ་ཆུག་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་དངོས་པོར་འགྱུར། དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་ནས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་ནས་གཞན་དངོས་པོར་གྱུར་བ་གང་ཞིག་ཡིན། ཟན་ཟ་བ་ལ་སོགས་པས་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་འགོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔར་མེད་པ་ལོག་ནས་དངོས་པོ་འབྱུང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དངོས་མེད་ཀྱི་དུས་སུ་དངོས་པོ་མི་འབྱུང་ན་གང་གི་ཚེ་ནམ་དངོས་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར། དངོས་མིན་འགལ་ཚབས་ཅན་གྱིས་རྟག་ཏུ་དོན་དམ་པས་དངོས་པོ་སྐྱེ་བར་མི་ནུས་སོ། །སྐྱེ་འགྱུར་གྱི་དངོས་པོས་དངོས་མིན་བཟློག་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། ཇི་སྲིད་དངོས་པོ་མ་སྐྱེས་པ་དེ་སྲིད་དུ་དངོས་མིན་མི་ལྡོག་པས་དངོས་པོ་མ་སྐྱེས་པར་སྔར་གྱི་དངོས་མིན་འབྲལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དངོས་མིན་མ་ལོག་པར་དངོས་ པོ་སྐྱེ། སྐྱེས་ནས་འགལ་བས་དངོས་མིན་བཟློག་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། དངོས་མེད་ལ་སོགས་པའོ། །དངོས་མིན་མ་ལོག་པར་དངོས་པོ་ལ་སྐབས་མེད་དེ། འགལ་བ་དངོས་མིན་ཡོད་ལས་སོ། །དོན་དམ་པར་དངོས་པོའི་སྐྱེ་བ་འགག་ནས་སྐྱེས་པ་བཟློག་པ་མེད་པར་བཤད་དེ། དངོས་པོའང་མེད་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་དངོས་མིན་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་བ་ལྟར། དེ་ཅིས་ཤེ་ན། རང་བཞིན་གཉིས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གཅིག་པུ་ཁོ་ན་ལ་དངོས་པོ་དང་དངོས་མིན་ཚུལ་གཉིས་མི་སྲིད་པས་སོ། །ཉེ་བར་བསྡུས་ཤིང་བཤད་དེ། དེ་ལྟར་བཤད་པའི་རིམ་པས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་པས། གང་གི་ཕྱིར་འགག་པ་མེད་ལ་དངོས་པོའང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་ཏུ་མ་སྐྱས་པ་མ་འགགས་པ་དེ་བས། འགྲོ་བ་འདི་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པའོ། །འོ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ནི་གཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ནམ་སྐྱེས་པ་ཉིད་མཐོང་བ་ལྟར། ཀུན་རྫོབ་རྨོངས་པ་ལའང་དེ་ལྟར་རོ། །དེ་བས་ཀུན་རྫོབ་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ། །དོན་དམ་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། །རྣམ་པར་དཔྱད་ན་ཆུ་ཤིང་དང་འདྲའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པས་ཆུ་ཤིང་ལྟར་སྙིང་པོ་མེད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་ལ་འགག་པ་མེད། དེ་བས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་དང༌། མ་འདས་པ་ནི་སེམས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་བ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་གཉི་ག་ལ་དོན་དམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྟགས་པས་སོ། །བཤད་པའི་རིགས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོག
Chinese
一个确定也不成立，因为仅仅是无常的缘故。两者都不是，因为单独安排的过失会发生在这里的缘故。如果单独不能，那么聚集起来也不能，因为一百个瞎子也不能看见的缘故。就像一粒沙子不能榨出油一样，聚集很多也不能，就像这样。事物从已逝的世界变成现在的，从现在的变成未来的，这样说三时，是理解之后说的，不是从其他时间和方向稍微产生出来的，不住留在现在的，也不会从那变成未来。因为如果是那样，即使是聚集也会变成常恒，因为恒常存在的缘故，仅仅是现在的。自性恒常存在，但不希望事物是常恒的，事物不是自性之外的。自在的行持，以此来阐明。这是说一切有部的概括。这样超越三时，这和幻术有什么区别？愚昧所做的真实，这和幻术师变出的象等，从因产生的这个没有自性，没有区别。那个本身说，识等幻术变出的，世间中著名的因所做的这个从哪里产生？灭亡的时候去哪里，应当用精细的道理来观察。那么因所产生的怎么不是真实的呢？回答说：凡是等等。事物靠近因就能看见，没有因就看不见。依赖于其他的，和镜子里的影像相似，有镜子就能看见脸，没有镜子就看不见。这样事物也和因的远近有关。依赖于其他的所作不是自性，哪里有真实呢？另外，自己和他人的本体，因产生事物是有，还是没有，还是两者的自性产生？对此，在因的作用之前存在的，因有什么必要？为了圆满的缘故。第二种解释说：如果那个是不存在的，那么因做什么呢？像兔角一样不存在的，没有因的作用的缘故。那么不存在本身不是从因产生的吗？回答说：非事物像虚空一样，即使百千万的因也不能改变，因为没有形象的缘故。假设是事物，回答说：事
English
One certainty is also not established, because it is only impermanent. It is not both, because the faults of arranging them separately would occur here. If it is not possible separately, then it is not possible to gather them together, because a hundred blind people cannot see. Just as one grain of sand cannot produce oil, gathering many cannot either, just like that. Things go from the past world to the present, from the present to the future, saying the three times like this, is said after understanding, it is not produced slightly from other times and directions, it does not stay in the present, and it will not go from that to the future. Because if it were like that, even gathering would become constant, because it is constantly existing, it is only the present. The nature is constantly existing, but it is not desired that things are constant, things are not other than nature. The conduct of the self-empowered, is clarified by this. This is a summary of the Sarvastivadins. Like that, transcending the three times, what is the difference between this and illusion? The truth that is done by ignorance, this and the elephant etc. conjured by the illusionist, this that arises from cause has no self-nature, there is no difference. That itself says, consciousness etc. conjured by illusion, and this that is done by the famous cause in the world, where does this arise from? Where does it go at the time of cessation, it should be examined with subtle reasoning. Then how is it not true that it is produced by cause? Answer: Whatever etc. A thing is seen when it is near the cause, and not seen when it is not there. Relying on others, it is similar to the image in a mirror, if there is a mirror, the face can be seen, if there is no mirror, it cannot be seen. Likewise, things are also related to the distance of the cause. Because what is done relying on others is not self-nature, where is there truth? Furthermore, the entity of oneself and others, does the cause produce things as existent, or non-existent, or does it produce the nature of both? Regarding this, what is the need for a cause for what exists before the action of the cause? For the sake of completion. The second explanation says: But if that is non-existent, then what does the cause do? Like a rabbit's horn, there is no action of cause for what is non-existent. Then is non-existence itself not produced from cause? Answer: Non-things like space cannot be transformed even by hundreds of millions of causes, because they have no form. Suppose it is a thing, answer: Th
Chinese
非有如何成爲有？若說從非有轉變而來，答：從非有轉變爲有是什麼？因爲吃食物等會阻止因完全成熟。若說先前沒有的轉變而生出有，答：若無有的時候有不生，那在什麼時候有會生出？因爲強烈的非有違背，所以真實諦不能使有產生。若說生滅的有能遣除非有，答：只要有還沒生起，非有就不會退去，所以有還沒生起之前，先前的非有不會分離。如果非有沒退去，有就生起。生起後因爲相違而遣除非有，答：例如非有等等。非有沒退去，就沒有有的機會，因爲有相違的非有存在。真實諦中說，有的生起止息，沒有生起遣除，也不是變成沒有，就像非有不會變成有。爲什麼呢？因爲會變成兩種自性。因爲單獨一個不可能同時具有有和非有的兩種狀態。簡要地說，按照這樣說的次第，沒有生和滅。因爲沒有滅，所以也不是有，因爲總是沒有生起也沒有滅去。因此，這一切的現象都是無自性的。那麼，世俗諦是怎樣的呢？答：地獄等等的種類，世俗諦就像在睡眠狀態時看到自己出生一樣。對於世俗的迷惑也是這樣。因此，世俗就像夢一樣。真實諦是沒有生起的。如果仔細分析，就像水泡一樣。因爲一切法都是無自性的，所以像水泡一樣沒有實質。因爲在真實諦中，一切法都沒有生起和滅去。因此，涅槃是捨棄煩惱和所知障，沒有涅槃是心被貪慾等煩惱所控制。這兩者在真實諦中沒有區別，但在世俗諦中，因爲考察煩惱的生起等等而有區別。用所說的道理來解釋煩惱等等。
English
How can non-existence become existence? If it is said that it comes from the transformation of non-existence, the answer is: what is it that transforms from non-existence into existence? Because eating food and so on will prevent the complete ripening of the cause. If it is said that existence arises from the transformation of what was previously non-existent, the answer is: if existence does not arise when there is non-existence, then when will existence arise? Because of the strong contradiction of non-existence, the ultimate truth cannot cause existence to arise. If it is said that the arising and ceasing existence can dispel non-existence, the answer is: as long as existence has not arisen, non-existence will not recede, so before existence arises, the previous non-existence will not separate. If non-existence has not receded, existence arises. After arising, because of the contradiction, it dispels non-existence, the answer is: for example, non-existence and so on. If non-existence has not receded, there is no chance for existence, because there is contradictory non-existence. In the ultimate truth, it is said that the arising of existence ceases, and there is no dispelling of arising, nor does it become non-existence, just as non-existence does not become existence. Why is that? Because it would become two natures. Because it is impossible for a single entity to have both existence and non-existence at the same time. Briefly speaking, according to the order of this explanation, there is no arising and ceasing. Because there is no ceasing, it is not existence either, because it is always unarisen and unceased. Therefore, all these phenomena are without self-nature. Then, what is the conventional truth like? The answer is: the categories of hell and so on, the conventional truth is like seeing oneself being born in a state of sleep. It is the same for conventional delusion. Therefore, conventionality is like a dream. The ultimate truth is without arising. If analyzed carefully, it is like a water bubble. Because all dharmas are without self-nature, they are without essence like water bubbles. Because in the ultimate truth, all dharmas have neither arising nor ceasing. Therefore, Nirvana is abandoning afflictions and cognitive obscurations, and non-Nirvana is when the mind is controlled by afflictions such as desire. There is no distinction between these two in the ultimate truth, but in the conventional truth, there is a distinction because of examining the arising of afflictions and so on. Explain afflictions and so on with the spoken reasoning.