Tibetan
ལྟར་ན་ཡང་ཤེས་པ་རིག་པ་མེད་ན་དེ་ཇི་ལྟར་མཐོང་ངོ་འདི་ཐོས་སོ་འདི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་དག་འཇིག་རྟེན་འདིར་དགག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ནའོ། །འོན་ཀྱང་འདིར་ནི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོར་ཀུན་རྟོག་པ་ནི་གདོན་ཆེན་པོས་བདེན་པ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དགག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ། གལ་ཏེ་འཁྲུལ་པ་ཡང་མེད་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་དེ་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པར་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་དད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། ཐ་མི་དད་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ་ནི་རྩོད་པའི་གོ་སྐབས་ཉིད་ཀྱང་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་རྩོད་པ་འདིར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཁས་བླང་བར་བྱ་བར་འགྱུར་བ་དེས་ན་ཕྱོགས་འདི་ཡང་ཡང་དག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྒྱུ་མ་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་སྒྱུ་མ་དེ་དངོས་ན་ཇི་ལྟར་སེམས་ལས་གཞན་མིན་ཏེ། གཞན་མིན་པ་ཁོ་ནའོ། །འོན་ཏེ་གཞན་མིན་ཞེ་ན་སྟེ། སྒྱུ་མ་སེམས་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཡང་དེའི་ཚེ་དེ་གཉིས་གཅིག་ཡིན་པས་སེམས་དངོས་པོ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དངོས་པོར་གནས་པར་སྒྱུ་མ་ཡང་མེད་པས་ན་འདི་མུན་ཁུང་གི་གར་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་ཁོ་ནར་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་མི་བདེན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱིས་སྒྱུ་མ་ཡང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོག་ན། དེའི་ཚེ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་སེམས་ཀྱང་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྟག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཚུངས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འཁོར་བ་དངོས་ རྟེན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་སྙམ་དུ་འཁོར་བ་ནི་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་པ་དེས་ན་སེམས་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདི་ལ་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ཏེ། གཞི་ཡོད་པས་ན་དངོས་པོ་རྟེན་ཅན་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ནི་གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་གསུང་བ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་སེམས་ཁོ་ནར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འཁོར་བའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་ན། གང་གི་ཚེ་སེམས་ཉིད་མེད་པས་འཁོར་བ་རྟེན་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ
Chinese
如果说没有知识和智慧，那怎么会有“我看见了，我听见了，我知道了”这样的说法呢？因此说了“怎么样”等等。看见等等的说法，在这个世界上是不应该否定的。然而，这里所要否定的是，将轮回的一切痛苦之因执着为实有，这是被大魔所迷惑而妄加执着的，否定这个是没有过失的。另外，你所说的“如果连错乱也没有”等等，对此也要说，当你认为没有与识不同的幻象等等时，因为识中没有幻象等等的差别，也没有不差别，那么就没有争论的机会了。如果说这是依赖于他人所承认的而产生的争论，那也不是，因为一切法无自性也应该被承认，因此这种观点也不是正确的。如果幻象是实有，那么幻象是实有，怎么会不是心以外的呢？本来就不是心以外的。如果说不是心以外的，也就是说，幻象不是与心不同的，那么，这时两者是一体的，心就变成无实有了。因此，由于幻象也不存在于实有之中，所以这就像黑暗中的舞蹈一样。如果认为即使没有被认为是真实的显现，世人也还是能看到幻象，那么，这时也应该推论出能执着的心的不存在，因此会陷入同样的过失。如果说轮回是实有依存的，意思是说，轮回是依赖于心而存在的，因此心是存在的。因此，这是心的特征的所依，因为有基础，所以才组合成“实有依存”这个词。所谓“那是其他的”等等，是说已成立的宗义。这里所想的是，如果只有心存在，这样成为轮回的所依，那么，当心不存在时，轮回就变成无所依的了。
English
If there is no knowledge or wisdom, how can there be terms like "I saw this, I heard this, I know this"? Therefore, it is said "how" and so on. The terms such as seeing are not to be denied in this world. However, what is to be denied here is the clinging to things that cause all the suffering of samsara as real, which is what is falsely attributed by the great demon, and there is no fault in denying this. Furthermore, what you said, "If there is no delusion," etc., should also be said to that, when you think that there are no illusions, etc., different from consciousness, because there is no difference of illusions, etc., in consciousness, and there is no non-difference, then there is no opportunity for argument. If you say that this argument arises in reliance on what others have admitted, that is not the case, because all dharmas should also be admitted to be without self-nature, so this view is not correct either. If illusion is real, then if illusion is real, how can it not be other than mind? It is inherently not other than mind. If you say it is not other than mind, that is, illusion is not different from mind, then at that time the two are one, and the mind becomes non-existent. Therefore, since illusion does not exist in reality either, this becomes like a dance in the dark. If one thinks that even if there is no untrue appearance that is grasped as that alone, the world still sees illusion, then at that time it should be inferred that the mind that grasps also does not exist, and therefore it will fall into the same fault. If it is said that samsara is substantially dependent, it means that samsara exists in dependence on the mind, therefore the mind exists. Therefore, this is the basis of the characteristic of mind, because there is a basis, so the word "substantially dependent" is combined. The so-called "that is other" and so on is the statement of the established tenet. What is thought here is that if only mind exists, and thus becomes the basis of samsara, then when mind does not exist, samsara becomes without a basis.
Tibetan
ས་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་དེ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་བདག་ཉིད་ཀྱི་འཁོར་བ་མེད་མོད་འདི་ལ་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་སྙམ་ན། དངོས་མེད་དངོས་ལ་བརྟེན་པས་ན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གང་ལ་ངོ་བོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་འཁོར་བ་དངོས་པོ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སེམས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པས་ན་དོན་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པར་ཇི་ལྟར་དེ་ག་ལ་འགྱུར། དེ་ལྟར་འགྱུར་ན་ཡང༌། ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་ནི་གྲོགས་མེད་པར། །ཞེས་བྱ་བ་འཁོར་བ་ཡན་ལག་དང་བཅས་པའི་གྲོགས་པོ་དང་བྲལ་བ་སྲིད་པ་དང་མི་ལྡན་པ་སེམས་འདི་གཅིག་པུ་ཞིག་ཉིད་དུ་འདུག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་ན་འདིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ཐམས་ཅད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བའི་སེམས་འབའ་ཞིག་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་བས་ན་སེམས་ཅན་མཐའ་དག་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པ་དེས་ན་ད་ལྟར་ཉིད་ནས་གྲོལ་བ་གང་གིས་བཟློག །དོན་དམ་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ད་ལྟར་ཉིད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཡོད་པ་ཡིན་པས་ཡང་ཀུན་ནས་ལྡང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ན་ཡོན་ཏན་ལྷག་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ་དེས་ན་སེམས་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་ངལ་བ་འབའ་ཞིག་འབྲས་བུར་འགྱུར་རོ། །ཡང་གཞན་གྱི་སྒྱུ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟར་ཤེས་ནས་ཡང་ཇི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་གི་ཚེ་སྒྱུ་མ་བྱེད་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྨན་དང་སྔགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྱུ་མའི་བུད་མེད་སྤྲུལ་པ་དེའི་ཚེ་དེ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་དེ་ལ་ ཆགས་པ་སྐྱེ་བ་དེས་ན་ཁྱེད་ལ་ཡང་འཁོར་བ་ཇི་ལྟར་ལྡོག་ཅེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པ་ནི། དེ་བྱེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བྱེད་པ་ནི་སྒྱུ་མའི་བུད་མེད་བྱེད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ད་དུང་དུ་ཡང་ཤེས་བྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་དམིགས་པ་ཅན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་མ་སྤངས་པ་དེས་ན་དེའི་མཐོང་དུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་བྱ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དུས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བག་ཆགས་ཉམ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གང་གི་ཚེ་སྟོང་པ་ཉིད་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་བག་ཆགས་བསྐྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ནི་དངོས་པོའི་བག་ཆགས་སྤོང་བར་འགྱུར་ལ། གང་གི་ཚེ་ན་གོམས་པ་གསལ་བར་
Chinese
因为如同虚空一样，那也是不存在的，所以才做了能依和所依是不存在的。如果那样，事物自性的轮回不存在，那么这有什么过失呢？（答：）“无实依于实”，这样说了。对于什么来说，没有自性的轮回，那个无实的事物，依赖于心的事物，那么如何能具有作用呢？如果那样转变的话，那么“你的心是无友的”，就是说，与具有支分的轮回的友伴分离，与有寂不相应，这个心就唯独独自存在了。如果那样，那么在这里，在一切情况下，一切时侯，一切能取和所取都分离的心唯一存在，因此一切有情从无始以来就获得佛陀之位，因此现在就解脱了，谁能阻止呢？如果说胜义谛就是那样的话，那么“即使那样”等等这样说了。现在就有了与能取和所取的相分离的心，又因为具有一切生起的烦恼，那么还有什么更殊胜的功德呢？因此心的一切分别的劳累唯一成为果。又是“其他的幻化”等等。通达一切法如幻化之后，又如何能使烦恼止息呢？比如，当幻术师自己用药物和咒语等幻化出幻化的女子时，那个施术者自己也会对她生起贪著，那么你又如何能止息轮回呢？对此的回答是：“那个施术者”等等。那个施术者就是幻化女子的人。因为至今仍然缘于所知之轮，没有舍弃贪著等一切随烦恼的习气，所以在见到她的时候，就是说，在体验女子身体等所知的时候，因为空性的习气微弱，所以会生起贪著等。又当以串习空性的力量生起那个习气的时候，就能舍弃实物的习气了。当串习明显的时候，
English
Because it is non-existent like the sky, therefore, it is done that the dependent and the dependence are non-existent. If that is the case, if the cycle of things by their own nature does not exist, then what fault is there in this? (Answer:) "The unreal depends on the real," it is said. For what, the cycle without self-nature, that unreal thing, depends on the thing of the mind, then how can it have function? If it changes like that, then "your mind is without friends," that is, separated from the friends of the cycle with limbs, not corresponding to existence and peace, this mind will exist alone. If that is the case, then here, in all cases, at all times, the mind that is separated from all grasping and being grasped exists alone, therefore all sentient beings have attained the state of Buddhahood from beginningless time, therefore they are liberated now, who can stop it? If the ultimate truth is like that, then "even so," etc., it is said. Now there is a mind separated from the appearance of grasping and being grasped, and because it has all the arising afflictions, then what more excellent qualities are there? Therefore, all the troubles of the mind's discrimination become the only result. Again, "other illusions," etc. After understanding all dharmas as illusions, how can afflictions be stopped? For example, when the illusionist himself transforms an illusory woman with medicine and mantras, etc., the performer himself will also develop attachment to her, so how can you stop the cycle? The answer to this is: "That performer," etc. That performer is the one who transforms the illusory woman. Because still now focusing on the wheel of knowable objects, not abandoning the habits of all the afflictions such as attachment, so when seeing her, that is, when experiencing the knowable objects such as the woman's body, because the habit of emptiness is weak, attachment etc. will arise. Also, when that habit arises by the power of familiarizing with emptiness, then the habit of real things can be abandoned. When the familiarization is clear,